Thứ năm, 25/07/2024 08:40 (GMT+7)
Thứ ba, 29/03/2022 07:00 (GMT+7)

Hàng loạt sai phạm trong phát triển điện mặt trời mái nhà miền Trung

Theo dõi KTMT trên

Nhiều dự án điện MTMN thỏa thuận đấu nối điện vượt quá thời hạn, chưa quá tải nhưng đã thông báo quá tải, hay ký hợp đồng mua bán điện trái với quy định... là những sai phạm của các Công ty điện lực thuộc Tổng Công ty Điện lực miền Trung.

Đấu nối điện vượt quá thời hạn quy định

Thực hiện yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ về kiểm tra, thanh tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các sai phạm, nhất là trục lợi chính sách trong triển khai điện mặt trời áp mái, thời gian qua, Bộ Công Thương đã lập Đoàn kiểm tra việc phát triển các dự án điện mặt trời phát triển từ tháng 7/2019 đến cuối năm 2020, theo tinh thần của Quyết định 795/QĐ-BCT ngày 5/3/2021 và Văn bản số 1376/BCT-ĐL ngày 15/3/2021.

Thông tin mới nhất về rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà qua quá trình kiểm tra, thanh tra cho thấy, các nhà đầu tư tập trung ở một số địa phương có cường độ bức xạ cao, số giờ nắng trung bình trong năm lớn trong khi hạ tầng lưới điện chưa đáp ứng yêu cầu về truyền tải. Phần lớn các nhà đầu tư trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà mới được thành lập hoặc các doanh nghiệp tư nhân chưa có kinh nghiệm về đầu tư. Do đó, quá trình triển khai đầu tư, xây dựng chưa thực hiện tốt các quy định về xây dựng, phòng cháy chữa cháy, đất đai và môi trường.

Ngoài ra, việc phát triển điện mặt trời mái nhà trong thời gian qua không đồng đều ở các địa phương, tập trung nhiều ở những vùng phụ tải thấp, dẫn đến không phù hợp với nhu cầu sử dụng điện, làm mất cân đối trong quá trình điều độ và vận hành hệ thống điện, ảnh hưởng đến độ tin cậy cung cấp điện.

Hàng loạt sai phạm trong phát triển điện mặt trời mái nhà miền Trung - Ảnh 1
Nhiều dự án thỏa thuận đấu nối điện vượt quá thời hạn, chưa quá tải nhưng đã thông báo quá tải... là những sai phạm của các Công ty điện lực thuộc Tổng Công ty Điện lực miền Trung. (Ảnh minh họa)

Trong đó, tại Công ty Điện lực Gia Lai, đoàn kiểm tra chỉ ra thời gian thực hiện thỏa thuận đấu nối điện mặt trời mái nhà vượt quá thời hạn quy định. Việc này xảy ra tại các hệ thống điện mặt trời mái nhà của Công ty PV Venus, Công ty PV ENERGRY, Công ty TNHH MTV Tiến Minh Gia Lai, Công ty TNHH Năng lượng Thăng Bình, Công ty TNHH Đầu tư và thương mại LTH Việt Nam.

Trình tự thực hiện phát triển điện mặt trời mái nhà trái với quy định xảy ra tại hệ thống điện mặt trời mái nhà của Công ty TNHH MTV Tiến Minh Gia Lai, Công ty TNHH Năng lượng Thăng Bình, Công ty TNHH Đầu tư và thương mại LTH Việt Nam, Công ty TNHH Công nghệ xanh Bắc Nguyên, Công ty TNHH Công nghệ xanh Cao Nguyên, Công ty TNHH MTV Cộng Hòa Gia Lai, Công ty TNHH Xây dựng thương mại Xuân Mai Gia Lai, Công ty TNHH MTV Năng lượng xanh Vĩnh Sơn.

Công ty này cũng chốt chỉ số công tơ, đưa vào vận hành nhưng không có sản lượng phát điện trong năm 2020 và ký hợp đồng mua bán điện trái với quy định của Thủ tướng Chính phủ. Việc này xảy ra tại hệ thống điện mặt trời mái nhà của Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Phú Cường, Công ty Cổ phần PV Energy, Công ty TNHH MTV Đại Thắng, Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Phú Lợi Lộc.

Công ty Điện lực Đắk Nông bị phát hiện thời gian giải quyết cho khách hàng trong việc thỏa thuận đấu nối, ký hợp đồng mua bán điện mặt trời mái nhà vượt quá thời hạn quy định; Chấp thuận đấu nối, đưa vào vận hành, ký hợp đồng mua bán điện trong khi đã xác định tình trạng quá tải lưới điện và yêu cầu khách hàng cam kết cắt giảm công suất khi lưới điện quá tải là trái quy định của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương.

Ngoài ra, theo đoàn kiểm tra, việc chốt chỉ số công tơ, đưa vào vận hành nhưng không có sản lượng phát điện trong năm 2020 tại hệ thống điện mặt trời mái nhà có mã khách hàng PC13DD0437919, PC13DD0437920, PC13DD0437921, Công ty Cổ phần Năng lượng Lộc Điền, Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Thiên Lộc Đắk Nông, Công ty TNHH Solar Farm cơ khí Hoa Đông... là chưa phù hợp quy định

Theo đoàn kiểm tra, việc thỏa thuận đấu nối, nghiệm thu đưa vào vận hành và ký hợp đồng mua bán điện của hệ thống điện mặt trời mái nhà gây quá tải hệ thống lưới điện là trái quy định của Thủ tướng Chính phủ. Việc này xảy ra tại lộ ĐD481CJU, các trạm biến áp 110 kV Đắk Mil, Đắk Song, Đắk R'Lấp 2, Krông Nô và dẫn đến tăng công suất truyền tải lên đường dây 110 kV cấp cho các trạm này.

Đoàn kiểm tra cũng chỉ ra việc nghiệm thu, ký hợp đồng mua bán điện có công suất vượt quá công suất trong văn bản chấp thuận đấu nối, trái với quy định tại công ty điện lực này.

Còn tại Công ty Điện lực Đắk Lắk, ngoài việc nghiệm thu, ký hợp đồng mua bán điện có công suất vượt quá công suất trong văn bản chấp thuận đấu nối, trái với quy định; còn thực hiện phát triển điện mặt trời mái nhà không đúng với hiện trạng lưới điện, thiếu minh bạch.

Cụ thể, lưới điện chưa quá tải nhưng thông báo trên website là trạm/đường dây không giải tỏa được công suất; thông báo trên website đường dây/trạm biến áp không còn giải tỏa được công suất nhưng sau đó chấp thuận đấu nối nhiều khách hàng đấu nối vào lưới điện trung áp đã công bố quá tải trước đó. Điều này đã vi phạm quy định của Luật Điện lực năm 2004.

Xử lý nghiêm các vi phạm 

Theo kết luận của Bộ Công Thương, đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đơn vị này thực hiện chưa đầy đủ quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 8 Thông tư 18 ngày 17/7/2020 của Bộ Công Thương, dẫn đến những đơn vị điện lực tại các địa phương thực hiện thiếu đồng bộ, thống nhất trong quá trình phát triển điện mặt trời mái nhà.

Việc EVN uỷ quyền cho các đơn vị thực hiện, nhưng kiểm tra, theo dõi chưa kịp thời đã dẫn đến nhiều đơn vị điện lực chấp thuận đấu nối, ký hợp đồng mua bán điện của các hệ thống điện mặt trời mái nhà gây quá tải lưới điện quốc gia.

Cũng theo kết luận, Bộ Công Thương yêu cầu các công ty điện lực chịu trách nhiệm cho những vi phạm của mình. Đồng thời, Tập đoàn Điện lực Việt Nam xử lý các hệ thống điện mặt trời mái nhà, các tổ chức và cá nhân có liên quan đã vi phạm quy định của pháp luật trong quá trình thực hiện phát triển điện mặt trời mái nhà.

Bên cạnh đó, kiểm tra, rà soát toàn bộ quá trình thực hiện phát triển các dự án/hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các công ty điện lực trên toàn quốc. Trường hợp phát hiện các hành vi vi phạm, đề nghị xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.

Đối với các UBND cấp tỉnh được kiểm tra, căn cứ các biên bản làm việc của Đoàn kiểm tra tại những dự án điện mặt trời mái nhà, các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Long An, Ninh Thuận, Bình Thuận, Gia Lai, Đắk Nông, Đắk Lắk và TP.HCM chưa quản lý, theo dõi, kiểm tra kịp thời hoạt động liên quan đến điện mặt trời tại địa phương theo thẩm quyền.

Cụ thể, một số hệ thống điện mặt trời mái nhà lắp trên mái của công trình, dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế, đưa vào vận hành thương mại trước ngày 1/1/2021 nhưng tại thời điểm kiểm tra chưa có giấy phép xây dựng, văn bản nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy theo quy định.

Nhiều hệ thống điện mặt trời mái nhà lắp trên mái của trang trại nông nghiệp đã đưa vào vận hành thương mại trước ngày 1/1/2021 nhưng hồ sơ, thủ tục liên quan đến đất đai của các trang trại nông nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Được biết, theo thống kê của Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk, toàn địa phương đang có hơn 5.300 công trình điện mặt trời mái nhà và đã phát điện thương mại với tổng công suất 648,9 MWp.

Đặc biệt, tỉnh vẫn còn 22 dự án điện mặt trời với tổng công suất 8.768 MWp được UBND tỉnh trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương bổ sung quy hoạch phát triển điện lực quốc gia.

Trao đổi với Báo Lao Động, một chuyên gia năng lượng cho biết, sự bùng nổ của các dự án điện mặt trời trong giai đoạn 2018 - 2020 có nguyên nhân là do giá mua điện cao theo Quyết định 11 năm 2017 và Quyết định 13 năm 2020 dành cho điện mặt trời.

Với mức giá mua điện chốt cứng, cao hơn giá bán lẻ điện bình quân mà EVN đang bán đến tay hơn 28 triệu hộ tiêu thụ trong cả nước, các nhà đầu tư điện mặt trời không cần phải đàm phán giá điện để nhanh chóng bắt tay vào phát triển dự án. 

Điều này đã khiến các dự án năng lượng tái tạo tăng trưởng đột biến về công suất, từ chỗ chỉ có 5 MW điện mặt trời trước khi có Quyết định 11, đã tăng lên đạt 17.000 MW vào ngày 1/1/2021. 

Sự phát triển quá nhanh các dự án điện mặt trời, điện mặt trời mái nhà đã gây ra những hạn chế trong kiểm soát quy mô và kế hoạch phát triển nguồn và hệ thống. Hệ luỵ là có những công trình phát điện rất lớn, nhưng "núp bóng" và lợi dụng danh nghĩa... làm điện mặt trời mái nhà.

Do đó, việc phát triển mất kiểm soát này dẫn đến công suất tăng thêm quá lớn, dẫn đến cắt giảm công suất các nhà máy điện hiện có đang vận hành gây thất thoát lớn cho các nhà máy điện của nhà nước, cũng như thiệt hại cho các nhà đầu tư tư nhân đã đầu tư một cách đúng luật và bài bản trước đó.

Lan Anh (T/h)

Bạn đang đọc bài viết Hàng loạt sai phạm trong phát triển điện mặt trời mái nhà miền Trung. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0917 681 188 Hoặc email: [email protected]

Cùng chuyên mục

Những bước tiến mạnh mẽ trong thu hút đầu tư vào tỉnh Nam Định
Tỉnh Nam Định quyết liệt tháo gỡ "điểm nghẽn" về kết nối giao thông huyết mạch và đẩy mạnh xây dựng hạ tầng các khu công nghiệp, cụm công nghiệp để thu hút đầu tư. Kết quả, tổng số dự án và số vốn đăng ký đầu tư vào tỉnh này đang tăng trưởng vượt bậc.

Tin mới