Sân bay Phan Thiết khởi công: Dấu ấn kiến trúc Champa và động lực phát triển vùng
Dự án Cảng hàng không Phan Thiết – hạng mục hàng không dân dụng với tổng vốn hơn 3.900 tỷ đồng, công suất 2 triệu hành khách/năm đã chính thức khởi công sáng 27/4 tại phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng.
Lễ khởi công được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026).
Tham dự sự kiện có ông Trần Hồng Minh – Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng; ông Nguyễn Hoài Anh – Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa (nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bình Thuận trước sắp xếp); ông Y Thanh Hà Niê Kđăm – Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng; ông Hồ Văn Mười – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan.
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, dự án được triển khai trên diện tích gần 75ha, quy hoạch theo tiêu chuẩn cấp 4E – cho phép khai thác các dòng máy bay thân rộng hiện đại. Giai đoạn 1, sân bay có công suất thiết kế khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm. Đáng chú ý, dự án hoàn tất thủ tục chủ trương đầu tư đến khi khởi công chỉ trong vòng 5 tháng và đặt mục tiêu hoàn thành trong 2 năm.
Hạng mục hàng không dân dụng do Công ty TNHH Cảng hàng không Mặt trời Phan Thiết (thuộc Tập đoàn Sun Group) làm nhà đầu tư sau khi được phê duyệt kết quả lựa chọn.

Điểm nhấn đặc biệt của dự án là nhà ga hành khách rộng khoảng 16.000 – 18.000m² (có phương án thiết kế 18.000m²), mang đậm dấu ấn văn hóa Champa. Công trình lấy cảm hứng từ tháp Poshanu – biểu tượng kiến trúc tâm linh đặc sắc, thể hiện qua hình khối vòm giật cấp, kỹ thuật xây gạch corbel và gam màu đỏ trầm đặc trưng.
Thiết kế mái vòm gồm 13 tầng, trong đó 12 tầng tượng trưng cho chu kỳ trọn vẹn, tầng thứ 13 mở ra hành trình mới, thể hiện khát vọng phát triển. Hệ cột và cổng vòm được cách điệu theo biểu trưng của lửa và sinh khí, kết hợp ánh sáng tự nhiên tạo nên không gian kiến trúc chuyển động, mang tính biểu tượng cao.

Đây là một trong những cảng hàng không đầu tiên tại Việt Nam được kiến tạo theo triết lý kiến trúc gắn với chiều sâu văn hóa, không chỉ phục vụ giao thông mà còn truyền tải bản sắc vùng đất.
Về hạ tầng kỹ thuật, sân bay được đầu tư đồng bộ theo tiêu chuẩn quốc tế. Khu bay gồm sân đỗ đáp ứng 6 vị trí đỗ máy bay (bao gồm Code E và Code C), 2 đường lăn dài 121m, rộng 23m kết nối trực tiếp vào sân đỗ. Đài kiểm soát không lưu cao 45m được trang bị hệ thống quan trắc thời tiết AWOS và thiết bị dẫn đường hiện đại, bảo đảm vận hành an toàn trong mọi điều kiện.
Ngoài ra, dự án còn bao gồm hệ thống giao thông nội cảng, hạ tầng điện – nước, an ninh, khu chức năng phụ trợ và bãi đỗ xe diện tích khoảng 13.000 – 15.000m², tạo thành một tổ hợp hàng không hoàn chỉnh, vận hành khép kín.

Theo thiết kế, sân bay phục vụ các chuyến bay nội địa thường lệ, đồng thời đủ điều kiện khai thác các chuyến bay quốc tế không thường lệ, mở ra khả năng đón trực tiếp du khách quốc tế đến khu vực Mũi Né – Phan Thiết.
Khi đi vào hoạt động, công trình sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ các trung tâm lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và các điểm du lịch nổi tiếng như Phú Quốc, qua đó góp phần thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Phát biểu tại lễ khởi công, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đánh giá cao nỗ lực của tỉnh Lâm Đồng trong việc đẩy nhanh tiến độ dự án. Đồng thời nhấn mạnh, đây là mô hình phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và chủ trương kết hợp kinh tế với quốc phòng trong tình hình mới.

Bộ trưởng đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng và nhà đầu tư tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quốc tế; bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn lao động; đồng thời chú trọng yếu tố khai thác lưỡng dụng, gắn với yêu cầu quốc phòng – an ninh. Bên cạnh đó, cần quy hoạch đồng bộ không gian đô thị, bất động sản, logistics xung quanh sân bay để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư.
Việc khởi công Cảng hàng không Phan Thiết được đánh giá là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông của tỉnh Lâm Đồng, đồng thời tạo động lực thu hút đầu tư vào các lĩnh vực du lịch nghỉ dưỡng, thương mại, dịch vụ và logistics.
Ở tầm vĩ mô, công trình góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông hàng không khu vực Nam Trung Bộ, tăng cường liên kết với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Dự án Cảng hàng không Phan Thiết được phê duyệt từ năm 2014 với tiêu chuẩn cấp 4C, tổng mức đầu tư 1.693 tỷ đồng. Sau thời gian dài gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà đầu tư, đến tháng 8/2025, dự án được điều chỉnh theo Quyết định số 159 của Thủ tướng Chính phủ, nâng cấp lên tiêu chuẩn 4E, thuộc nhóm dự án A và triển khai theo hình thức BOT.
Công trình được kỳ vọng trở thành cửa ngõ kết nối quan trọng, thúc đẩy phát triển du lịch, kinh tế - xã hội khu vực Nam Trung Bộ.
Cao Hiếu












