Quảng Trị: Phát hiện cửa hang khổng lồ ở Phong Nha – Kẻ Bàng, lộ dấu tích dòng chảy cổ
Một cửa hang mới có quy mô lớn vừa được phát hiện tại khu vực thung lũng Sinh Tồn, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Đáng chú ý, các chuyên gia bước đầu xác định đây là dấu tích của tuyến dòng chảy cổ liên kết với hệ thống Hang Tối – sông Chày.
Hé mở dấu tích dòng chảy cổ trong lòng núi đá
Phong Nha – Kẻ Bàng, vùng đất được mệnh danh là “Vương quốc hang động”, tiếp tục hé lộ những bí ẩn mới dưới lòng đất sau đợt khảo sát hang động năm 2026 do Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng phối hợp với Nhóm thám hiểm hang động Anh – Việt Nam thực hiện. Phát hiện này mở ra kỳ vọng về một hệ thống hang động đồ sộ còn ẩn sâu trong lòng Di sản thiên nhiên thế giới.
Điểm nhấn lớn nhất của đợt khảo sát là việc phát hiện một cửa hang mới có quy mô lớn tại khu vực thung lũng Sinh Tồn, nơi được đánh giá là một trong những vùng karst nguyên sơ, giàu giá trị địa chất và đa dạng sinh học bậc nhất của di sản.
Theo kết quả khảo sát, cửa hang mới phát hiện tại thung lũng Sinh Tồn có không gian rộng lớn, cấu trúc địa mạo phức tạp. Bên trong hang phát triển hệ thống thạch nhũ dày đặc với nhiều hình thái độc đáo, phản ánh quá trình biến đổi địa chất kéo dài qua hàng triệu năm.
Qua đánh giá bước đầu, các chuyên gia xác định đây có thể là tuyến dòng chảy cổ của sông Hang Tối, phát triển gần song song với hệ thống Hang Tối hiện hữu và có mối liên kết thủy văn với sông Chày. Đây được xem là phát hiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bổ sung thêm dữ liệu quý giá cho quá trình nghiên cứu về sự hình thành mạng lưới sông ngầm trong khối núi đá vôi Phong Nha – Kẻ Bàng.
Không chỉ dừng lại ở giá trị khoa học, việc lộ diện cửa hang lớn tại Sinh Tồn còn mở ra khả năng tồn tại một hệ thống hang động quy mô lớn hơn nằm sâu trong lòng núi, hiện vẫn chưa được khám phá hết. Điều này cũng đồng nghĩa với việc “Vương quốc hang động” vẫn còn nhiều bí ẩn đang chờ các nhà khoa học tiếp tục giải mã.
Tiếp tục mở rộng bản đồ “Vương quốc hang động”
Phát hiện tại Sinh Tồn là điểm sáng nổi bật trong đợt khảo sát diễn ra từ ngày 21/3 đến 11/4/2026 tại nhiều khu vực thuộc vùng lõi và vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Trong hành trình nhiều tuần băng rừng, vượt suối, tiếp cận các địa hình hiểm trở, đoàn thám hiểm đã khảo sát 29 hang động, trong đó phát hiện 26 hang hoàn toàn mới; đồng thời mở rộng nghiên cứu 3 hang đã được biết đến trước đó, với tổng chiều dài đo vẽ hơn 13,6km.
Nổi bật trong số này là hang Thiên Cung dài 4.206m, dài nhất trong đợt khảo sát; hang Nước Lặn dài 2.721m; hang Má Dơm dài 1.257m; cùng hang Chả Nghéo dài 583m, có cửa hang dạng giếng đứng và cấu trúc lòng hang phức tạp, cho thấy tiềm năng phát triển thành một hệ thống hang động lớn.
Phát biểu tại lễ công bố kết quả khảo sát, ông Phạm Hồng Thái - Giám đốc Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết: “Các kết quả khảo sát mới không chỉ bổ sung quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động của di sản, mà còn mở thêm dư địa cho phát triển các sản phẩm du lịch khám phá thiên nhiên, du lịch mạo hiểm và trải nghiệm hang động theo hướng chất lượng cao, gắn chặt với yêu cầu bảo tồn hệ sinh thái nguyên bản.”
Ông Thái nhấn mạnh: “Mỗi phát hiện mới không chỉ nối dài bản đồ hang động của Phong Nha – Kẻ Bàng, mà còn góp phần làm sáng tỏ hơn lịch sử kiến tạo địa chất hàng triệu năm của vùng karst đặc biệt này. Điều đó cho thấy di sản vẫn còn nhiều giá trị tiềm ẩn cần tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy theo hướng bền vững.”
Hiện Phong Nha – Kẻ Bàng đã ghi nhận 472 hang động với tổng chiều dài trên 254km, trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú và độc đáo hàng đầu thế giới. Việc liên tiếp có thêm những phát hiện mới cho thấy, dưới những cánh rừng nguyên sinh và các dãy núi đá vôi hùng vĩ, Phong Nha – Kẻ Bàng vẫn đang cất giữ những kỳ quan ngầm chưa lộ diện, tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới này.
Minh Tâm
