Về với phiên chợ đầu Xuân độc nhất vô nhị tại Việt Nam

Theo dõi KTMT trên

Chợ Chuộng nằm bên một bãi đất dưới chân đê sông Sơn, thuộc xóm Trùy Lạc Giang, xã Đông Hoàng, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa (nay là Tổ dân phố Trùy Lạc Giang, phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa).

Chợ Chuộng từ lâu đã trở thành nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người dân trong vùng. Với nhiều người, chợ Chuộng đã gắn họ với những ký ức tuổi thơ không bao giờ quên và cho dù có bận đến mấy, hễ cứ đến ngày mùng 6 Tết hàng năm là họ lại nô nức đổ về đây để được cùng nhau tham dự. Cũng bởi thế mà người dân nơi đây có câu "Bỏ con, bỏ cháu chứ không bỏ mùng 6 chợ Chuộng". Đặc biệt ở chợ Chuộng là chỉ mở duy nhất một phiên vào ngày mùng 6 tết hàng năm và không ai biết rõ nó có từ bao giờ?

Ngoài những nét chung giống những ngôi chợ khác là mua bán, trao đổi hàng hóa, chợ Chuộng còn có nét đặc sắc riêng mà không phải phiên chợ nào cũng có được, đó là chỉ mở duy nhất một ngày trong năm vào ngày mùng 6 Tết. Giá trị lớn nhất mà phiên chợ mang đến lại không phải là việc trao đổi mua bán hàng hóa mà là ở giá trị tinh thần. Người dân cho rằng đi chợ Chuộng là để có một năm gặp nhiều may mắn trong cuộc sống và trong lao động sản xuất. Họ cũng quan niệm rằng những đồng quà, tấm bánh mà con cháu mua tại chợ Chuộng đem về để biếu ông, bà, cha, mẹ trong dịp đầu năm mới mang ý nghĩa về tấm lòng hiếu thảo và biết ơn đối với công lao của đấng sinh thành.

Đặc biệt, tham gia chợ Chuộng thì phải xảy ra việc đánh nhau giữa những đám thanh niên trai làng, nếu không đánh nhau thì trong năm đó việc làm ăn sẽ không gặp may mắn?!. Chính vì vậy, trong suốt một quãng thời gian dài, hễ cứ đi chợ Chuộng là lại xảy ra việc đánh nhau sứt đầu, mẻ trán. Tuy nhiên, những năm qua, chính quyền địa phương đã duy trì công tác an ninh trật tự chặt chẽ nên hình thức này đã chấm dứt. Thay vào đó là những màn ném quả cà chua chín của những nam thanh, nữ tú. Cũng vì vậy, cà chua hiện trở thành món hàng bán chạy nhất phiên chợ và lôi cuốn số lượng người tham gia gần như đông nhất.

Cho đến bây giờ, thời điểm hình thành nên chợ Chuộng vẫn là câu hỏi đang bỏ ngỏ. Ông Lê Sỹ Giang 94 tuổi, sống tại thôn 2, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa (cũ) cho biết: "Năm nào tôi cũng đi chợ Chuộng nhưng chợ Chuộng có từ khi nào thì tôi cũng không rõ, chỉ biết là do cha ông kế thừa lại". Ông Lê Xuân Kẹo 70 tuổi ở làng Thọ Phật, xã Đông Hoàng (nay là Tổ dân phố Thọ Phật, phường Đông Sơn) cũng cho hay: “Tôi không biết chợ Chuộng có từ khi nào, tôi chỉ nhớ là khi lên 6 tuổi mẹ tôi đã bắt đầu dắt tôi đi chợ Chuộng”.

Ông Lê Như Tuân – nguyên Chủ tịch UBND xã Đông Hoàng bày tỏ: "Tôi cũng không biết là chợ Chuộng có từ khi nào, chỉ nghe lưu truyền rằng năm xưa có nghĩa quân di chuyển trên dòng sông này, khi đi đến đoạn xóm Giang thì bị kẻ thù tấn công. Trước tình huống trên, người dân nơi đây đã phải nhanh chóng tổ chức họp chợ để nghĩa quân có nơi trà trộn vào, hòng che mắt chúng". 

Cũng là người dân thường xuyên tham gia phiên chợ Chuộng, ông Nguyễn Văn Quyền, 80 tuổi, sinh sống tại xã Thiệu Viên, huyện Thiệu Hóa (cũ) cho biết mình nghe nói chợ Chuộng có từ thời nhà Lê. Khi nhà vua di chuyển đến khu vực này, ông đã lệnh cho nghĩa quân dừng lại để nấu cơm ăn, từ đó có tên là chợ Chuộng, tức là vua chuộng mảnh đất này!

Trải qua quá hình thành và phát triển, hiện chợ Chuộng vẫn đang là món ăn tinh thần không thể thiếu được vào ngày mùng 6 tết hàng năm của người dân trong vùng. Và cho đến thời điểm hiện tại, UBND xã Đông Hoàng (cũ) đã ba lần tiến hành di chuyển chợ ra vị trí mới nhưng cả ba lần đều không thành công.

Một số hình ảnh về phiên chợ Chuộng độc nhất vô nhị tại Việt Nam

Đình Đông