Việt Nam dự kiến xuất khẩu hơn 7,7 triệu tấn gạo trong năm 2026

Theo dõi KTMT trên

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi Bộ Công Thương về việc cân đối cung - cầu thóc gạo hàng hóa phục vụ công tác điều hành xuất khẩu gạo năm 2026. Theo đó, lượng gạo hàng hóa dự kiến dành cho xuất khẩu trong năm 2026 vào khoảng 7,73 triệu tấn.

Cụ thể, diện tích gieo cấy lúa cả nước năm 2026 ước đạt 7,09 triệu ha, giảm khoảng 36.000 ha so với năm 2025. Tuy nhiên, năng suất bình quân được dự báo đạt 61,4 tạ/ha, tăng 0,3 tạ/ha so với năm trước. Nhờ vậy, tổng sản lượng lúa cả nước ước đạt 43,552 triệu tấn, tăng khoảng 12.000 tấn so với năm 2025.

Sản lượng lúa gạo phục vụ xuất khẩu tiếp tục tập trung chủ yếu tại các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong khi các vùng còn lại chủ yếu đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước. Riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và một phần tỉnh Tây Ninh (Long An cũ) dự kiến gieo cấy khoảng 3,84 triệu ha, sản lượng ước đạt khoảng 24,34 triệu tấn lúa. Tổng lượng lúa tiêu thụ nội địa cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh và các mục đích khác như làm giống, thức ăn chăn nuôi… ước khoảng 8,9 triệu tấn.

Sau khi cân đối nhu cầu trong nước, lượng lúa hàng hóa còn lại ước đạt 15,46 triệu tấn, tương đương khoảng 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa dành cho xuất khẩu. Cơ cấu gạo xuất khẩu dự kiến tiếp tục theo hướng nâng cao chất lượng, trong đó gạo chất lượng cao và gạo thơm chiếm khoảng 75% (5,798 triệu tấn); gạo nếp khoảng 773.000 tấn (tương đương 10%); gạo phục vụ chế biến gần 1,16 triệu tấn (tương đương 15%). Khối lượng gạo xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 4,014 triệu tấn, cao hơn so với 3,716 triệu tấn của 6 tháng cuối năm.

Trên cơ sở sản lượng dự kiến, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Công Thương tập trung đẩy mạnh xuất khẩu gạo vào các tháng có sản lượng thu hoạch lớn, gồm các tháng 1, 3, 4, 7, 8 và 9 trong năm 2026. Đồng thời, việc điều hành xuất khẩu cần gắn với yêu cầu duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu theo quy định, thực hiện nghiêm chế độ báo cáo tồn kho nhằm phục vụ công tác theo dõi, cảnh báo sớm rủi ro cung - cầu và bảo đảm an ninh lương thực trong nước. Trong trường hợp cần thiết, ngành gạo phải sẵn sàng nguồn cung để phục vụ bình ổn thị trường nội địa.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh yêu cầu từng bước xây dựng công cụ giám sát, cảnh báo sớm rủi ro cung - cầu lúa gạo trên nền tảng số, qua đó hỗ trợ điều hành xuất khẩu linh hoạt, kịp thời và hiệu quả hơn.

Về tổ chức thu mua lúa hàng hóa phục vụ xuất khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Công Thương phối hợp với UBND các tỉnh nghiên cứu, triển khai giải pháp chuẩn hóa hoạt động thu mua, gắn kết chặt chẽ giữa thương lái, đại lý thu mua với doanh nghiệp xuất khẩu, cơ sở chế biến thông qua hợp đồng rõ ràng. Thương lái tham gia chuỗi liên kết phải đăng ký kinh doanh và tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về thương mại.

Các doanh nghiệp, cơ sở chế biến được yêu cầu công khai hệ thống điểm thu mua, niêm yết giá theo chủng loại, chất lượng và mùa vụ, bảo đảm minh bạch thông tin cho người sản xuất. Đồng thời, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường thu mua, xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại, ép giá, đầu cơ, qua đó bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nông dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đang góp ý, hoàn thiện một số chính sách điều hành thị trường gạo trong thời gian tới, trong đó có việc sửa đổi Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo và xây dựng cơ chế quản lý nhập khẩu gạo nhằm bảo vệ sản xuất trong nước, củng cố chuỗi giá trị lúa gạo. Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh nhiều thị trường nhập khẩu gạo lớn trên thế giới đang tăng cường đầu tư để hướng tới tự chủ lương thực.

Đức Bách