Chiến dịch kêu gọi chọn thảo dược thay vì dùng sừng tê giác
Chiến dịch “Khổ Tâm của Lương Y” kêu gọi cộng đồng nâng cao nhận thức và từ bỏ việc sử dụng sừng tê giác trong điều trị bệnh trong y học cổ truyền.
Ngày 30/4, Mạng lưới bảo vệ Động vật Hoang dã trong Y học Cổ truyền phối hợp cùng WildAid và Choice khởi động Chiến dịch “Khổ Tâm của Lương Y” kêu gọi cộng đồng nâng cao nhận thức và từ bỏ việc sử dụng sừng tê giác trong điều trị bệnh trong y học cổ truyền.
Mong muốn xóa bỏ quan niệm sai lầm về sừng tê giác
Chiến dịch mong muốn xóa bỏ các quan niệm sai lầm cho rằng sừng tê giác có thể chữa ung thư, đột quỵ hay giải độc rượu - những niềm tin không có cơ sở trong cả y học cổ truyền lẫn hiện đại, đồng thời khuyến khích sử dụng các giải pháp thảo dược thay thế hiệu quả, tiết kiệm, hợp pháp và nhân đạo hơn.
Dùng thảo dược vừa tiết kiệm vừa bảo vệ sự sống của tê giác.
Trong lịch sử, một số dược liệu từ động vật hoang dã từng được sử dụng do điều kiện hạn chế về nguồn tài nguyên và y học chưa đủ phát triển. Những lựa chọn này phản ánh điều kiện của thời đại, khi các thầy thuốc phải tận dụng những gì sẵn có để cứu chữa người bệnh. Tinh thần “Lương y phải như từ mẫu” luôn đặt sự sống và sức khỏe của con người lên hàng đầu.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại - khi khoa học phát triển và nguồn dược liệu thay thế ngày càng phong phú và sẵn có - việc tiếp tục sử dụng sản phẩm từ động vật hoang dã không còn cần thiết.
Nhận định về xu hướng này, ThS. BSCK2. Đinh Thị Lan Hương, Phó trưởng phòng Đào tạo, Nghiên cứu khoa học, Viện Y Dược học dân tộc TP.HCM cho biết: “Có những thứ các bạn chỉ cần bước ra vườn là có thể tìm thấy những dược liệu có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, an thần, chống co giật tương tự như sừng tê giác, như cỏ nhọ nồi hay lá diếp cá, những thứ mà các bà mẹ vẫn dùng khi con bị sốt. Nhưng vì chúng quá phổ biến, ai cũng có thể tiếp cận mà không mất tiền, nên chúng không trở thành dược liệu nổi tiếng và cũng không mang lại lợi ích thương mại. Trong khi đó, sừng tê giác lại bị coi như biểu tượng của quyền lực và sự giàu có, khiến cán cân luôn nghiêng về phía những kẻ trộm. Tuy nhiên, về mặt đạo đức và thực hành, chưa bao giờ trong cuộc đời tôi, hay của bố mẹ, ông bà tôi, phải sử dụng đến sừng tê giác”.
Nhiều giải pháp thảo dược hiệu quả thay thế việc dùng sừng tê giác, vừa hợp pháp và nhân đạo.
Nhiều chuyên gia, nghệ sĩ cùng đồng hành
Tôn Tư Mạo, một thầy thuốc lừng danh đời Đường cũng đã từng viết trong quyển Đại Y Tinh Thành rằng: “Người thầy thuốc đôi khi dùng các sản phẩm từ động vật để trị bệnh. Tuy nhiên, cả con người và muông thú đều trân trọng mạng sống của mình. Việc chữa lành bệnh tật cho người bằng cách làm hại động vật là đi ngược lại với nguyên lý ‘hành y tế thế’. Do đó, trong các đơn thuốc của mình, tôi không sử dụng các vị thuốc từ động vật.” Sừng tê giác từng được xuất hiện trong một số các y văn cổ với công dụng rất hạn chế nhưng ngày nay lại bị thổi phồng thành “thần dược”. Những hiểu lầm này đã góp phần thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ, kéo theo nạn săn trộm và buôn bán trái phép, đẩy các loài tê giác đến bờ tuyệt chủng. Từ đầu thế kỷ 20, số lượng tê giác hoang dã toàn cầu đã giảm xuống dưới 28.000 cá thể.
Trọng tâm của chiến dịch là thông điệp truyền thông công ích “Khổ Tâm của Lương Y”, khắc họa sự chuyển mình của người thầy thuốc từ bối cảnh hạn chế trong quá khứ đến những lựa chọn tiến bộ trong hiện tại. Thông qua hai bối cảnh đối lập, chiến dịch tái hiện một lương y trong quá khứ, với các lựa chọn điều trị còn hạn chế và việc sử dụng sừng tê giác được xem như giải pháp duy nhất để cứu người, đối lập với một lương y trong hiện tại với nhiều giải pháp thảo dược thay thế hiệu quả, tiết kiệm, hợp pháp và nhân đạo.
Cùng chung tay chấm dứt nạn săn bắt và tiêu thụ tê giác.
Chiến dịch có sự đồng hành của nhiều chuyên gia và nghệ sỹ nhằm lan tỏa thông điệp ý nghĩa của chiến dịch đến cộng đồng: Hoa hậu H‘Hen Niê; Diễn viên, đạo diễn Lý Hải; Diễn viên, đạo diễn Đức Thịnh; Diễn viên Kiều Minh Tuấn; Diễn viên Lan Phương; VJ, MC Dustin Phúc Nguyễn; MC Nguyên Khang; Nhạc sĩ Dương Khắc Linh. Bên cạnh đó, còn có sự đồng hành của các NGO: Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), TS. Nguyễn Thị Thu Trang (Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành Tổ chức WildAct). Tiếng nói của các cá nhân có sức ảnh hưởng không chỉ góp phần nâng cao nhận thức xã hội mà còn thúc đẩy thay đổi hành vi theo hướng nhân đạo và bền vững hơn, chung tay bảo vệ các loài động vật hoang dã và gìn giữ những giá trị đúng đắn của y học cổ truyền trong bối cảnh hiện đại.
Chiến dịch kêu gọi cộng đồng hành động ngay hôm nay bằng cách cam kết “Không sử dụng sừng tê giác trong điều trị bệnh!”, cùng chung tay chấm dứt nạn săn bắt và tiêu thụ tê giác, hướng tới một tương lai nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại bền vững.
Lương y, NCS. Thạc sĩ Nguyễn Đức Tính
