Quy hoạch Hà Nội phải giải quyết triệt để vấn đề môi trường

Theo dõi KTMT trên

Giải quyết triệt để vấn đề môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu

Ngày 23/3, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 147/TB-VPCP kết luận của Thường trực Chính phủ về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.

Nội dung kết luận nêu rõ, triết lý của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội là lấy con người làm trung tâm, chủ thể; đô thị giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, đậm đà bản sắc, hiện đại và tầm nhìn 100 năm, phát triển đa cực, đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, đa hướng, đa chiều gắn với phát triển số, sáng, xanh, sạch, đẹp, văn hiến; hài hòa con người, văn hóa, xã hội, thiên nhiên, "làng trong phố, phố trong làng", có bảo tồn, kế thừa và phát huy, phát triển văn hóa đặc sắc của Thủ đô. Các đột phá là tái thiết đô thị, hiện đại hóa nông thôn, thông minh hóa dịch vụ và công nghiệp phải tiên tiến phù hợp với xu thế của thời đại nhưng phải giữ được văn hóa, bản sắc đặc trưng của Hà Nội.

Sau khi nghe lãnh đạo UBND TP. Hà Nội báo cáo và ý kiến của các bộ, ngành, ý kiến các đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ, Thường trực Chính phủ yêu cầu nghiên cứu, tập trung làm rõ thêm một số nội dung như:

Quy hoạch phát triển không gian kinh tế tầm thấp, tiến tới không gian tầm cao và vũ trụ; quy hoạch không gian ngầm, để ngầm hóa hạ tầng điện, nước, viễn thông, giao thông, nhất là tàu điện ngầm…; rà soát ngành, lĩnh vực, tối ưu hóa khai thác không gian mặt đất, nhất là khu vực phía Nam, Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn,…;

Quy hoạch 9 cực tăng trưởng (đô thị) mới, tái thiết đô thị; định hướng phát triển khu trung tâm Hồ Tây phải gắn với việc định hướng phân bố lại dân cư đảm bảo hài hòa và đáp ứng năng lực chịu tải của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; lưu ý thiết kế không gian kết nối trực tiếp giữa 09 cực tăng trưởng mới hướng tâm đảm bảo yếu tố hiện đại, độ mở lớn, tầm nhìn dài hạn, đặc biệt là kết nối phát triển không gian với dọc hai bên bờ Sông Hồng.

Quy hoạch phát triển Thủ đô an ninh, an toàn, kiên cố có tính đến yếu tố chiến tranh điện tử, chiến tranh công nghệ cao, nhất là khu vực cơ quan trung tâm hành chính- chính trị đặc biệt Ba Đình;

Đánh giá tiềm năng, ưu thế cạnh tranh về việc đề xuất sân bay thứ 2 với các sân bay lân cận của Hà Nội, nghiên cứu phát triển kinh tế sân bay phải gắn với sự phát triển của các khu thương mại tự do, dịch vụ logistics bảo đảm hiện đại, phù hợp, hiệu quả;

Kết nối hệ sinh thái giữa Thủ đô trong liên kết với các địa phương trong vùng, đặc biệt là kinh tế xã hội, văn hóa, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau về hạ tầng kỹ thuật, môi trường, rác thải, nghĩa trang,…; phù hợp với Quy hoạch điều chỉnh vùng đồng bằng sông Hồng và Quy hoạch điều chỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc;

Phát huy, phát triển hiệu quả giao thông đa phương thức hiện đại, thông minh liên vùng và kết nối đồng bộ giữa 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn khắc phục vấn đề ùn tắc giao thông;

Đảm bảo phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; trị thủy sông Hồng, kỹ thuật bảo vệ tài nguyên nước, khôi phục, hồi sinh các dòng sông xanh; giải quyết triệt để vấn đề môi trường, úng ngập, ùn tắc giao thông…; cần đảm bảo nghiêm ngặt các chỉ tiêu sử dụng đất, nhất là tỷ lệ cây xanh tại khu vực lõi, trung tâm đô thị phù hợp, tuân thủ quy chuẩn phát triển xanh, phát triển số,…

Tôn tạo, giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa, bản sắc Hà Nội, khu phố cổ, các di tích lịch sử văn hóa; quy hoạch không gian phát triển và đi đầu, tiên phong phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí; chủ động liên kết vùng về du lịch văn hóa, tạo ra các chuỗi sản phẩm văn hóa du lịch có giá trị;

Quản trị đô thị nghiêm minh, bền vững; quản lý đô thị thông minh theo quy hoạch được duyệt, hạn chế tối đa việc tùy tiện điều chỉnh quy hoạch dẫn tới phá vỡ tổng thể quy hoạch tầm nhìn dài hạn, trong đó đặc biệt lưu ý có biện pháp cụ thể kiểm soát, bảo vệ vùng sinh thái, hành lang xanh, vùng nêm xanh tại các vành đai, cửa ngõ, ranh giới của khu vực trung tâm;

Cần đa dạng hóa trong huy động nguồn lực của nhân dân, doanh nghiệp, xã hội và tối ưu hóa nguồn lực của Nhà nước, đẩy mạnh hợp tác công tư, xây dựng các chính sách huy động nguồn lực như: hình thức đối tác công tư (Xây dựng- Chuyển giao; Xây dựng- Vận hành- Chuyển giao; đầu tư công, quản trị tư, đầu tư sử dụng công,…), chính sách cho mô hình TOD, phát hành trái phiếu, xây dựng các quỹ như Quỹ nhà ở xã hội,…; xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư để tạo sức lan tỏa lớn nhất; lấy nguồn lực bên trong (con người, thiên nhiên, văn hóa) là nền tảng cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, nguồn lực bên ngoài (tài chính, công nghệ, quản trị, đào tạo) là quan trọng, đòn bảy, đột phá,... trong triển khai thành công, hiện thực hóa quy hoạch.

Rà soát những vấn đề quan trọng, nội dung có tác động lớn tới liên vùng, liên ngành và quyết định theo thẩm quyền; vượt thẩm quyền của thành phố, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét cho ý kiến trước khi phê duyệt.

Phát triển Thủ đô gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn

Trước đó ngày 17/3, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới". Trên cơ sở đánh giá tình hình thực tiễn tại Thủ đô Hà Nội những năm qua, nghị quyết đề ra 5 quan điểm phát triển của Thủ đô thời gian tới.

Trong đó, đáng lưu ý là nghị quyết xác định xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển. Phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội...

Ngoài ra, Nghị quyết 02 cũng đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2035; đến năm 2045 và hướng đến 100 năm giải phóng Thủ đô (2054) và đến năm 2065. Theo đó, đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị-xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn.

Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc.

Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065: Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới....

Hồi cuối năm 2024, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 1569/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. 

Nội dung quyết định nhấn mạnh, về môi trường, đặt mục tiêu tỷ lệ che phủ rừng đạt khoảng 6,2%. Diện tích cây xanh đô thị phấn đấu khoảng 10-12 m2/người. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được phân loại tại nguồn, thu gom và xử lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 100%, trong đó, tỷ lệ được xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp dưới 10%. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt nông thôn được phân loại tại nguồn đạt 100%, trong đó, tỷ lệ được thu, gom xử lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 98%.

Tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt đô thị đạt 70%; tỷ lệ khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn môi trường đạt 100%. Tỷ lệ dân số đô thị và nông thôn được tiếp cận nguồn nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung đạt 100%.

Tầm nhìn đến năm 2050, Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, xanh - thông minh - thanh bình - thịnh vượng, xứng tầm đại diện vị thế nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng; kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển toàn diện, đặc sắc, tiêu biểu cho cả nước; có trình độ phát triển hàng đầu trong khu vực, ngang tầm thủ đô các nước phát triển trên thế giới; là nơi đáng đến và lưu lại, nơi đáng sống và cống hiến. Người dân có mức sống và chất lượng cuộc sống cao.

Đặc biệt, bảo vệ môi trường được coi là một trong các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá phát triển. Cụ thể, đối với bảo vệ môi trường và cảnh quan, giải quyết căn bản ô nhiễm môi trường; thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải bằng công nghệ hiện đại, tuần hoàn, thân thiện với môi trường; xóa bỏ tình trạng ngập, úng cục bộ; làm sống lại các dòng sông, khai thác tiềm năng lợi thế không gian mặt nước của hệ thống sông, ao hồ... thành nguồn lực phát triển.

Phát triển xanh, tăng diện tích cây xanh, xanh hóa khu vực nội đô; giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng sạch, tham gia thị trường các - bon, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của quốc gia.

Đối với phát triển đô thị và nông thôn, phát triển đô thị mới theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, có hệ thống hạ tầng và dịch vụ đồng bộ, tạo cơ hội việc làm, thu hút dân cư từ đô thị trung tâm và tạo động lực lan tỏa phát triển khu vực nông thôn. Xây dựng mô hình thành phố trong Thủ đô để tạo động lực phát triển hài hòa các khu vực đô thị và nông thôn.

Phát triển khu vực nông thôn theo các đặc thù của mỗi khu vực: khu vực đô thị hóa, khu vực nông thôn truyền thống, khu vực có không gian kiến trúc, cảnh quan vùng nông thôn của Thủ đô mang đậm nét văn hóa đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ; tạo không gian sống trong lành, chất lượng sống không thấp hơn khu vực đô thi.

Đối với phát triển kinh tế, cơ cấu lại kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng dựa vào khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ. Hoàn thành công nghiệp hóa, hiện đại hóa trước năm 2030...

Ngoài ra, về phương hướng phát triển ngành quan trọng cũng được cụ thể hóa tại quyết định này. Chẳng hạn như:

Công nghiệp và xây dựng: Thủ đô Hà Nội dẫn đầu cả nước về phát triển công nghiệp công nghệ cao, có sức cạnh tranh cao, tham gia hiệu quả vào các chuỗi giá trị và mạng lưới phân phối toàn cầu. Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng tập trung vào các ngành ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh, tuần hoàn, phát thải các - bon thấp, giữ vai trò dẫn dắt trong các chuỗi liên kết phát triển trên các hành lang công nghiệp nội vùng và liên vùng.

Nông, lâm nghiệp và thủy sản: Thủ đô Hà Nội dẫn đầu cả nước và dẫn dắt nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng về phát triển các sản phẩm nông nghiệp có hàm lượng khoa học công nghệ cao, các mô hình nông nghiệp đa giá trị, nông nghiệp sinh thái, hữu cơ và nông nghiệp thông minh.

Phát triển chăn nuôi theo hướng tuần hoàn, bảo vệ môi trường, an toàn dịch bệnh; nâng cao chất lượng đàn vật nuôi thương phẩm. Phát triển các khu chăn nuôi tập trung, liên kết chăn nuôi theo chuỗi khép kín; giảm dần và tiến tới xóa bỏ chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư...

Thu Thùy