Đi bộ trên phố
Cuộc sống những năm vất vả bao cấp người ta dịch chuyển chính bằng xe đạp và đi bộ, có gì đó đồng tốc về nhịp sống. Có vài người đi bộ chậm hơn những phận kiếm sống ngoài lề đường, đó là những người khiếm thị kiếm sống bằng nghề bán chổi.
Đám trẻ hiếu động ngày xưa chọc ghẹo tất cả những người nghèo ngoài phố, chị bán bánh mỳ, ông ăn xin, hay đám người lam lũ quang gánh chơ vơ vài quả táo, nải chuối thâm xì cuối đông… Nhưng chúng chừa ra người khiếm thị bán tăm và chổi, cả đám nép lại một góc căng thẳng dõi theo từng bước. Hình như có nỗi lo sợ và cả thương cảm nào đó thuộc về bản năng con người.
Khuất bóng, có đứa nhắm mắt thử bước đi theo tiếng hò hét tinh nghịch của đám bạn rồi đâm sầm vào cột điện bật ngửa người. Cũng có lần chúng tôi chạy ùa ra kéo lại hai vợ chồng bác bán chổi vì tàu điện trên phố Hàng Bông đang lao nhanh về phía họ… Sự hốt hoảng bản năng, chiếc gậy khua vòng tròn lộc cộc xung quanh, rồi có bàn tay tìm bàn tay bác gái, họ nắm chặt lấy nhau rồi quay ra sờ nắn cái mặt, cái mũ, mớ tóc bù xù đám trẻ, lập cập bảo cho bác cảm ơn nhé. Đó cũng là lần đầu tiên trong đời tôi được chạm vào người khiếm thị và hình như sau lần đó, lũ trẻ không còn sợ nữa, thi thoảng vẫn đưa họ qua bên kia đường dù không có đoàn tàu điện nào cả.
Tôi vẫn giữ thói quen tháng vài lần đi bộ lang thang những con phố cũ, ra bờ hồ rồi bắt xe ôm về nhà bởi sẽ thấy thanh thản, thân thuộc cũ tự về theo từng bước chân. Nơi cuộc sống vẫn hồn nhiên sống, tương tác mà không cần Facebook. Hôm lâu lắm gặp lại bác gái bán chổi năm xưa trên phố Hàng Cân, bác đi một mình vắt trên hai vai cả chục chiếc chổi lớn nhỏ cùng nhiều thứ tạp hóa khác.
Hỏi thăm ơ chú đâu hôm nay cô đi một mình, chú mất lâu rồi cháu ạ.
Vẫn là những câu hỏi không bao giờ dám nói lướt nhanh trong đầu, họ đã sống như thế nào trên phố hơn 30 năm qua và sự cô đơn khi không còn một người thân đi phía trước cùng tiếng chuông leng keeng dẫn đường.
Chổi bây giờ ít người ta mua vì không thể sạch bằng máy hút bụi, vẫn có người mua, phải chăng bởi sự trắc ẩn lướt qua với những số phận đi rất chậm trên phố.
* Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả.
Hoàng Minh Trí
