Chủ nhật, 13/06/2021 01:37 (GMT+7)
Thứ năm, 10/06/2021 14:54 (GMT+7)

Cần 'bệ đỡ' cho những sáng kiến của thanh niên ứng phó với biến đổi khí hậu

Theo Báo cáo đặc biệt 'Thanh niên Việt Nam hành động vì khí hậu' đã cho thấy sự quan tâm đặc biệt của giới trẻ đối với các dự án quản lý rác thải, tiết kiệm năng lượng và các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính nhắm ứng phó với biến đổi khí hậu.

'Mảnh đất' nuôi dưỡng ý tưởng

Cuộc khảo sát với gần 400 thanh niên có tham gia các hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu cho thấy, quản lý rác thải, sử dụng tài nguyên hợp lý là mảng hoạt động mà nhiều dự án thanh niên tập trung triển khai hiệu quả nhất, đặc biệt với các chiến dịch giảm sử dụng nhựa dùng một lần. Điểm khác biệt so với các giải pháp thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu, đó là hoạt động trong mảng giảm nhẹ thường tập trung triển khai các giải pháp sáng tạo, sáng kiến khoa học kĩ thuật, đổi mới công nghệ. Nổi bật nhất là các dự án về năng lượng và xử lý rác thải.

Điển hình có thể nói tới 'Green River Mekong' - Dự án vừa đoạt giải nhất cuộc thi “Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa” của UNESCO. Khởi động từ tháng 1/2020, nhóm bạn trẻ đã lên kế hoạch giải quyết vấn đề rác thải nhựa trên các con sông ở Việt Nam, trước tiên là khu vực chợ nổi Cái Răng, thành phố Cần Thơ. Dự án đang triển khai thiết lập hệ thống thùng rác thông minh trên ghe du lịch, ghe hàng, bến phà chở khách; Dùng robot thu gom rác thải nhựa trôi nổi trên sông kết hợp truyền thông nâng cao nhận thức, góp phần xây dựng lối sống xanh cho các tiểu thương và các hộ dân sống trên hoặc ven sông. Các hoạt động truyền thông online đã tiếp cận 150.000 lượt người và thu hút 15.000 lượt tương tác. Hiện dự án đang mở rộng địa bàn sang Cù Lao Chàm, Quảng Nam.

tm-img-alt
Đoàn viên thanh niên tham gia hoạt động thu gom rác thải. (Ảnh: MH)

Như nhiều dự án thanh niên khác, nhóm gặp thách thức khi chính quyền địa phương tuy có ủng hộ nhưng lại khó khăn trong khâu cấp giấy phép vì không có quy trình rõ ràng, thiết bị gặp trục trặc khi hoạt động và dịch bệnh Covid-19 làm chậm trễ tiến độ dự án. Bên cạnh đó, theo Nguyễn Hoàng Sơn, đồng Trưởng nhóm Dự án Green River Mekong, một trong những nút thắt chưa 'tháo gỡ' được là làm sao để dự án tiếp cận được rộng rãi hơn, giới thiệu những sản phẩm tái chế và khuyến khích thói quen không sử dụng nhựa.

Có thể thấy, nhóm thanh niên khởi xướng các dự án giảm nhẹ là những bạn trẻ có nền tảng về khoa học - kỹ thuật, nên rất vững về mặt kiến thức chuyên môn. Nhưng một dự án thành công còn cần nhiều kỹ năng về truyền thông, quản lý dự án và nâng cao tính ứng dụng của mô hình. Đặc thù của các dự án giảm nhẹ, đặc biệt các dự án liên quan đến rác thải, đòi hỏi thanh niên phải thuyết phục các nhóm đối tượng khác thay đổi hành vi thì dự án mới có hiệu quả trên diện rộng. Mặc dù các nhóm thanh niên thường đạt được thành công bước đầu trong việc truyền thông đến những thanh niên khác thông qua mạng xã hội. Nhưng khi tiếp cận với các kênh truyền thông giáo dục “chính thống” để hướng tới nhiều nhóm đối tượng hơn, thanh niên gặp khó khăn do chưa tạo được niềm tin vào dự án của mình.

Ở một góc nhìn khác, trong tổng số thanh niên trả lời khảo sát, chỉ có 60 bạn tham gia dự án khởi nghiệp kinh doanh nhưng phần lớn đều thuộc lĩnh vực giảm nhẹ. Tiềm năng khá lớn nhưng với các bạn trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm, việc xây dựng mô hình kinh doanh phù hợp cho sản phẩm chính là vấn đề lớn nhất.

Nâng đỡ các ý tưởng

Nhóm tác giả Báo cáo 'Thanh niên Việt Nam hành động vì khí hậu' nhận định, nhìn chung, việc thanh niên thực hiện được các nghiên cứu tầm cỡ lớn cũng là một trong những cách xây dựng niềm tin với các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách và chính quyền địa phương về khả năng giải quyết các vấn đề giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của thanh niên. 

Để đưa cơ hội nghiên cứu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đến nhiều thanh niên ở các độ tuổi, điều kiện sống khác nhau, cũng như hỗ trợ các nhóm dự án được đa dạng, nhóm tác giả đề xuất, các trường đại học, trung tâm nghiên cứu sẽ tạo ra các chương trình học bổng hè sáng tạo hướng đến đối tượng thanh niên quan tâm đến vấn đề giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Chương trình có thể 'ghép đôi' các bạn thanh niên với các phòng thí nghiệm, các dự án khoa học đang được đội ngũ giáo sư và thạc sĩ tại trường đại học thực hiện, để các bạn có thể trải nghiệm và quan sát quá trình nghiên cứu thực tế. Cơ hội này nên ưu tiên thanh niên từ các tỉnh thành, thanh niên ở lứa tuổi cấp ba và các bạn nữ - là những nhóm đối tượng thường không được tiếp xúc nhiều với môi trường sáng tạo kỹ thuật.

"Mạng lưới thanh niên hành động vì khí hậu của Việt Nam đã được thành lập và đang phát triển Cổng thông tin về BĐKH cho thanh niên với sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) Việt Nam. Mạng lưới có thể đứng ra hỗ trợ các đội nhóm thành viên trong việc xin quỹ và làm việc với các bên liên quan, tổ chức các chương trình nhằm tập huấn nâng cao năng lực thanh niên."

Khánh Ly

Bạn đang đọc bài viết Cần 'bệ đỡ' cho những sáng kiến của thanh niên ứng phó với biến đổi khí hậu. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0917 681 188 Hoặc email: toasoanktmt@gmail.com

Cùng chuyên mục

Du lịch đồng hành cùng môi trường
Chứng kiến các sinh vật biển đang phải sống trong môi trường bị ô nhiễm bởi các loại rác thải những chuyến du lịch 'nhặt rác dưới đáy biển' ra đời. Hoạt động ý nghĩa này đã và đang được duy trì nhiều năm, ngày càng có nhiều thành viên tham gia.
Thái Nguyên: Tái khởi động Nhà máy Xử lý nước thải Gia Sàng
Sau gần 2 năm nâng cấp và khắc phục sự cố hệ thống điện tại phòng điều khiển, Nhà máy Xử lý nước thải Gia Sàng (TP.Thái Nguyên) do Công ty TNHH Một thành viên Thoát nước và Phát triển hạ tầng đô thị Thái Nguyên làm chủ đầu tư đã được vận hành.
Nỗi lo 'hủy hoại' môi trường vì những dự án lấn biển
"Việc lấn biển, cải tạo các bãi triều với mức độ nhận thức mới về môi trường được công nhận là một cuộc khủng hoảng đối với hệ sinh thái ven biển và cộng đồng địa phương" - PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách TN&MT nhận định.

Tin mới

TP.HCM cơ bản đã kiểm soát được dịch Covid-19
Các trường hợp lây nhiễm Covid-19 tại TP.HCM trong thời gian qua cho thấy, thời gian ủ bệnh cũng chính là thời gian dịch bệnh lây lan. Trong khi đó người dân vẫn còn có tâm lý chủ quan dẫn đến nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.
Du lịch đồng hành cùng môi trường
Chứng kiến các sinh vật biển đang phải sống trong môi trường bị ô nhiễm bởi các loại rác thải những chuyến du lịch 'nhặt rác dưới đáy biển' ra đời. Hoạt động ý nghĩa này đã và đang được duy trì nhiều năm, ngày càng có nhiều thành viên tham gia.