EU và 56 quốc gia lên kế hoạch loại bỏ nhiên liệu hóa thạch

Theo dõi KTMT trên

Ngày 30/4, tại Hội nghị thượng đỉnh Santa Marta (Colombia), 57 quốc gia và đại diện khu vực đã đạt đồng thuận về loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, sau gần một tuần thảo luận.

Đây là các quốc gia đại diện cho một phần ba nền kinh tế thế giới đã thảo luận về các cách thức thiết thực để dần loại bỏ than đá, dầu mỏ và khí đốt.

Ý tưởng về một hội nghị chuyển đổi sang nhiên liệu hóa thạch cụ thể được tổ chức tại Colombia lần đầu tiên xuất hiện trong các cuộc đàm phán căng thẳng vào giai đoạn cuối của hội nghị thượng đỉnh khí hậu COP30ở Belém, Brazil hồi cuối năm ngoái.

Hội nghị Santa Marta diễn ra từ ngày 24 đến 29 tháng 4. Hội nghị bao gồm một "hội nghị tiền khoa học" từ ngày 24-25, một ngày dành cho chính quyền địa phương, các nghị sĩ và các bên liên quan khác, và một "phiên họp cấp cao" với các bộ trưởng và đặc phái viên về khí hậu từ ngày 28-29.

Các nhà tổ chức đã nhấn mạnh rằng phiên họp cấp cao không phải là nơi để đàm phán, mà là diễn đàn để các quốc gia và các bên liên quan khác thảo luận về các bước thiết thực nhằm chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Theo chính phủ Colombia, tổng cộng 57 quốc gia đã tham gia hội nghị. 

Các quốc gia này bao gồm: Angola, Antigua và Barbuda, Úc, Áo, Bangladesh, Bỉ, Brazil, Cameroon, Canada, Chile, Colombia, Đan Mạch, Cộng hòa Dominica, Liên minh châu Âu, Liên bang Micronesia, Phần Lan, Pháp, Đức, Ghana, Guatemala, Iceland, Ireland, Ý, Jamaica, Kenya, Luxembourg, Malawi, Maldives, Quần đảo Marshall, México, Mông Cổ, Hà Lan, Nepal, Nigeria, Na Uy, New Zealand, Palau, Panama, Philippines, Bồ Đào Nha, Saint Lucia, Senegal, Singapore, Slovenia, Quần đảo Solomon, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Tanzania, Thổ Nhĩ Kỳ, Tuvalu, Uganda, Vương quốc Anh, Uruguay, Vanuatu, Vatican và Việt Nam.

Phiên họp cấp cao kéo dài hai ngày bắt đầu bằng phiên toàn thể khai mạc, trong đó hơn 20 quốc gia đã trình bày quan điểm của mình về sự cần thiết phải chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Cả các quốc gia phát triển và đang phát triển đều nói về sự cần thiết phải chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch không chỉ để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng, mà còn vì giá cả cao, sự bất ổn và biến động liên quan đến việc tiếp tục phụ thuộc vào than đá, dầu mỏ và khí đốt.

Khai mạc phiên họp toàn thể cùng với Colombia, Bộ trưởng khí hậu Hà Lan Stientje van Veldhoven nói với các nước:“Sự biến động giá cả và sự phụ thuộc vào nhập khẩu đang tác động một cách dai dẳng và không thể chấp nhận được đến nền kinh tế của chúng ta. Chúng ta cần chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch không chỉ vì điều đó tốt cho khí hậu mà còn vì nó củng cố an ninh năng lượng của chúng ta. Đầu tư vào năng lượng sạch cũng đặt nền tảng cho một nền kinh tế kiên cường và bền vững hơn, có khả năng giảm thiểu những cú sốc này.”

Đặc phái viên về khí hậu của Pháp, Benoît Faraco, thông báo rằng quốc gia này đã đưa ra mộtlộ trình mới để chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Tổng thống ColombiaGustavo Petro cũng đã có bài phát biểutại hội nghị thượng đỉnh, nói với các quốc gia. Ông cho rằng: “Những gì tôi thấy là sự kháng cự và trì trệ trong các cấu trúc quyền lực và nền kinh tế của hệ thống năng lượng lỗi thời này. Ngày nay, nhiên liệu hóa thạch mang đến cái chết; không nghi ngờ gì nữa, hình thức tư bản đó có thể tự hủy diệt, cướp đi sinh mạng của nhân loại và chính sự sống. Nhân loại không thể cho phép điều đó xảy ra.”

Tài chính được xem là rào cản trong quá trình chuyển đổi của các quốc gia. Trong khi đó, nhóm nước đang phát triển ở Nam bán cầu phải đối mặt với chi phí vay cao và hạn chế tiếp cận vốn, ngay cả khi năng lượng tái tạo rẻ hơn nhiên liệu hóa thạch.

Về vấn đề này, nhóm công tác của liên minh các nước ủng hộ loại bỏ nhiên liệu hóa thạch sẽ tập trung tìm giải pháp để nước nghèo tránh "bẫy nợ", huy động nguồn tài chính hỗ trợ chuyển đổi. Họ cũng xác định các khoản trợ cấp cho nhiên liệu hóa thạch. Hoạt động này được hỗ trợ bởi Viện nghiên cứu quốc tế về Phát triển Bền vững (IISD).

Một nhóm công tác khác sẽ tập trung vào thương mại tiêu dùng nhiên liệu hóa thạch. Họ sẽ được hỗ trợ bởi Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Các nước cũng thống nhất tiếp tục hợp tác, thành lập nhóm làm việc về lộ trình cụ thể của từng quốc gia, công cụ tài chính, cách thức phối hợp giữa nhà sản xuất - tiêu dùng và chuyển đổi lao động khi giảm sản xuất nhiên liệu hóa thạch.

Minh Thành