Triển khai thí điểm sàn giao dịch carbon từ tháng 6/2025
Theo Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, từ tháng 6/2025 sẽ vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon.
Đề án Thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đề án nhằm phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đã cam kết tại Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) với chi phí của doanh nghiệp và xã hội thấp, tạo dòng tài chính mới cho hoạt động cắt giảm phát thải khí nhà kính; thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển công nghệ phát thải thấp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam ở trong nước và trên thị trường thế giới, phát triển nền kinh tế carbon thấp và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết theo lộ trình, từ tháng 6/2025 sẽ phải vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon.
Để để chuẩn bị cho hoạt động thí điểm sàn giao dịch trên, Cục Biến đổi khí hậu đang xây dựng hệ thống đăng ký hạn ngạch và tín chỉ quốc gia; phối hợp với Bộ Tài chính để xây dựng Nghị định về giao dịch carbon đồng thời tính toán và phân bổ hạn ngạch cho các cơ sở sẽ đưa vào thị trường.
Về phương thức giao dịch, việc giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon được thực hiện trên sàn giao dịch carbon trong nước.
Trong đó, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội xây dựng và cung ứng dịch vụ sàn giao dịch carbon trong nước theo yêu cầu nghiệp vụ về tổ chức, quản lý thị trường và các điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành, cơ quan có liên quan xây dựng.
Theo Quyết định số 232/QĐ-TTg, giao dịch trên thị trường carbon được tổ chức tập trung trên sàn giao dịch carbon, với hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon do cơ quan chức năng xác nhận. Các mã số cấp cho giao dịch là duy nhất và không trùng lặp.
Đồng thời, các chủ thể tham gia phải có tài khoản lưu ký giao dịch, và việc đăng ký, cấp mã số được thực hiện tập trung nhằm đảm bảo dữ liệu đồng bộ, đáp ứng yêu cầu quản lý, giám sát.
lộ trình giảm phát thải trong nông nghiệp được chuẩn bị từ năm 2014, khởi đầu với việc xây dựng tín chỉ carbon tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Tháng 10/2020, Việt Nam và Ngân hàng Thế giới (WB) ký chuyển nhượng 10,3 triệu tín chỉ carbon. Hiện tại, Việt Nam đã chuyển nhượng một phần số tín chỉ này và còn 5,9 triệu tín chỉ chưa được chuyển giao. WB đã đề xuất chuyển tiếp 4,9 triệu tín chỉ.
Sau khi hoàn tất chuyển nhượng 10,3 triệu tín chỉ carbon, đến tháng 3/2024, Việt Nam đã nhận được tổng số tiền 51,5 triệu USD từ WB. Số tiền này đã được phân bổ về các địa phương. Trong đó, 6 tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ đã triển khai việc chi trả, mang lại lợi ích cho khoảng 7.000 chủ rừng. Hiện tại, gần 400 tỷ đồng đã được các địa phương chi trả theo đúng quy định.
Hiện nay, Việt Nam triển khai Đề án 1 triệu ha lúa, một dự án quan trọng nhằm giảm phát thải khí mê-tan – loại khí nhà kính có tác động lớn đến biến đổi khí hậu.
Theo đề án, thị trường carbon tại Việt Nam sẽ có 2 loại hàng hóa đó là hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Trong đó, hạn ngạch phát thải khí nhà kính, được phân bổ cho các cơ sở thuộc danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính do Thủ tướng Chính phủ ban hành theo phương thức miễn phí và phương thức đấu giá.
Còn tín chỉ carbon được xác nhận giao dịch trên thị trường, gồm 2 loại. Một là, tín chỉ carbon thu được từ chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước theo quy định của pháp luật.
Hai là, tín chỉ carbon thu được từ chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon quốc tế (gồm tín chỉ carbon thu được từ cơ chế phát triển sạch; tín chỉ carbon thu được từ cơ chế tín chỉ chung; tín chỉ carbon thu được theo cơ chế theo Điều 6 Thỏa thuận Paris).
Duy Khánh
