Chỉ 35% cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung
Tính đến hết 2025, cả nước có 324 khu công nghiệp đang hoạt động, trong đó 309 khu đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung, đạt tỷ lệ 95,37%. Tuy nhiên, tỷ lệ cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung vẫn còn ít, chỉ khoảng 35%.
Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định cụ thể về kiểm soát ô nhiễm đối với khu công nghiệp, cụm công nghiệp và làng nghề, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường và xác định rõ trách nhiệm của Ban quản lý khu công nghiệp, cơ quan quản lý cụm công nghiệp, chính quyền địa phương, chủ đầu tư hạ tầng và các cơ sở sản xuất.

Thực hiện quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành và địa phương tăng cường giám sát, kiểm soát các nguồn thải lớn, đặc biệt tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và làng nghề.
Theo Báo cáo tổng kết 5 năm thi hành Luật giai đoạn 2020-2025, tính đến hết năm 2025, cả nước có 324 khu công nghiệp đang hoạt động, trong đó 309 khu đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung, đạt tỷ lệ 95,37%, vượt chỉ tiêu Quốc hội giao. Toàn bộ các khu công nghiệp này đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, truyền dữ liệu về cơ quan quản lý nhà nước.
Với số khu công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, các doanh nghiệp trong khu đã chủ động đầu tư hệ thống xử lý nước thải riêng, bảo đảm đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả thải ra môi trường.
Trong khi đó, tại các cụm công nghiệp, tiến độ đầu tư hạ tầng môi trường còn chậm. Tỷ lệ cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung tăng từ 8,9% năm 2016 lên 34,7% vào năm 2025, tương đương 251/723 cụm công nghiệp đi vào hoạt động.
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu chức năng trong khu kinh tế đang hoạt động nhìn chung tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, tuân thủ các quy định về đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường như hệ thống thoát nước mưa, hệ thống xử lý nước thải tập trung, hệ thống quan trắc nước thải tự động...
Qua đó, đã góp phần hạn chế việc phân tán cơ sở sản xuất, thực hiện tập trung cơ sở sản xuất công nghiệp, di dời cơ sở sản xuất có nguy cơ ô nhiễm từ nội đô, làng nghề vào trong khu công nghiệp, khu chức năng trong khu kinh tế.
Việc các cơ sở sản xuất được tập trung bên trong khu công nghiệp, khu chức năng trong khu kinh tế làm cho công tác bảo vệ môi trường được kiểm soát chặt chẽ hơn so với doanh nghiệp nằm bên ngoài, đặc biệt là công tác xử lý nước thải, chất thải rắn.
Đối với công tác khắc phục ô nhiễm làng nghề, thống kê cho thấy 31/47 làng nghề gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã triển khai các biện pháp cải thiện môi trường, trong đó nhiều làng nghề đã hoàn thành việc xử lý ô nhiễm, thu hẹp quy mô sản xuất hoặc chuyển đổi ngành nghề. Hiện còn 16 làng nghề đang tiếp tục thực hiện các giải pháp khắc phục.
Trước tình trạng một số cụm làng nghề, đặc biệt là làng nghề tái chế còn gây ô nhiễm môi trường nước, không khí do phần lớn các cơ sở sản xuất hoạt động theo quy mô hộ gia đình, sử dụng công nghệ sản xuất lạc hậu, không đầu tư các biện pháp xử lý bụi, khí thải phát sinh; nước thải tại các cụm công nghiệp, làng nghề hầu hết đều không được thu gom và xử lý, Chính phủ đã chỉ đạo UBND các tỉnh vào cuộc quyết liệt với sự tham gia của cả hệ thống chính trị để xử lý các vấn đề ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, cụm công nghiệp trên.
Đối với chất thải rắn công nghiệp thông thường, tỷ lệ thu gom và xử lý hiện duy trì ở mức trên 90%. Việc tái chế các loại chất thải đặc thù như tro xỉ, thạch cao cũng ngày càng được quan tâm, bảo đảm tuân thủ các yêu cầu về môi trường.
Đối với chất thải rắn sinh hoạt, tổng lượng phát sinh trên cả nước ước khoảng 72.341 tấn/ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm khoảng 39.194 tấn/ngày và khu vực nông thôn khoảng 33.147 tấn/ngày. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý tại đô thị trung bình khoảng 97,59% (tăng 0,33% so với năm 2024), vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra (95%); tại khu vực nông thôn trung bình khoảng 84,14% (tăng 3,64% so với năm 2024). Tổng lượng rác thải từ khách du lịch khoảng 690.000 tấn (tăng 130.000 tấn so với năm 2024); trung bình 1,2 kg/ngày đêm/người.
Ninh An












