Phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường

Theo dõi KTMT trên

Mới đây, Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam đã chủ trì cuộc họp góp ý về đề xuất xây dựng Đề án ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững giai đoạn 2026-2030.

Trình bày dự thảo đề án, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia PGS.TS Lê Quốc Thanh cho biết, đây là đề án do Trung tâm Khuyến nông quốc gia chủ trì, phối hợp với Hiệp hội Nông nghiệp tuần hoàn, Tập đoàn Quế Lâm cùng các đơn vị liên quan triển khai. Mục tiêu nhằm thúc đẩy hợp tác công - tư trong nhân rộng các mô hình sản xuất đã được kiểm chứng hiệu quả, chuyển giao các kết quả khoa học công nghệ tại địa phương và nâng cao năng lực cho nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã. Dự kiến, đề án sẽ được triển khai tại 12 tỉnh thành, trong đó có những địa phương đã từng thực hiện các mô hình khuyến nông trước đây và nay được mở rộng quy mô.

Theo dự thảo, đề án tập trung triển khai chuyển giao công nghệ sản xuất tuần hoàn và nông nghiệp hữu cơ tới các địa phương, thông qua việc xây dựng các mô hình ứng dụng công nghệ sinh học, xử lý môi trường và công nghệ số trong quản lý sản xuất. Đề án cũng sẽ đào tạo nguồn nhân lực tham gia nông nghiệp tuần hoàn, bao gồm nông dân, tổ hợp tác và hợp tác xã, đồng thời nâng cao năng lực cho các bên liên quan. Việc triển khai đề án được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển quan trọng trong phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp sinh thái, hiện đại và hiệu quả.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam yêu cầu đề án cần được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa kết quả thực tiễn đã có của Tập đoàn Quế Lâm và tư duy quản lý kinh tế tuần hoàn hiện đại. Những nền tảng tốt sẽ được nâng cấp, những mắt xích còn thiếu sẽ được bổ sung và hoàn thiện để tạo ra một khung đề án đồng bộ, thu hút các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực cùng tham gia. Theo Thứ trưởng Trần Thanh Nam, việc xây dựng đề án cấp Bộ là tất yếu bởi quy mô triển khai dự kiến mở rộng ra 12 tỉnh, thành. Đây là nhiệm vụ vượt quá năng lực điều phối của riêng hệ thống khuyến nông, đòi hỏi một cơ chế phối hợp, huy động tổng lực nguồn lực từ Nhà nước đến doanh nghiệp.

Kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp có phạm vi rộng, bao gồm việc tổ chức lại toàn bộ chuỗi sản xuất theo hướng “cộng sinh”, tận dụng tối đa tài nguyên và giảm thiểu chất thải. Vì vậy, đề án cần được xây dựng với tư duy xuyên suốt từ đầu vào, quy trình sản xuất đến sản phẩm cuối cùng. Một trong những điểm nhấn quan trọng là vai trò của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị. Nhà nước sẽ hỗ trợ về cơ chế, chính sách và công nghệ, trong khi doanh nghiệp và địa phương sẽ triển khai các hỗ trợ kỹ thuật, đầu tư nguồn lực tổ chức sản xuất và bao tiêu sản phẩm.

Một số ý kiến góp ý nhấn mạnh yêu cầu gắn các mô hình tuần hoàn với hệ thống truy xuất nguồn gốc để hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, đồng thời, đề án cũng hướng tới thu hút nhiều doanh nghiệp cùng tham gia nên cần làm rõ vai trò, trách nhiệm, quyền lợi của họ… Đại diện Cục Chăn nuôi cho rằng, kinh tế tuần hoàn cần được phát triển ở quy mô lớn cấp tỉnh hoặc vùng thay vì các mô hình nhỏ lẻ, đòi hỏi phải có hệ thống thu gom, xử lý chất thải bài bản với sự tham gia của doanh nghiệp. Trong khi đó, đại diện Vụ Kế hoạch – Tài chính lưu ý tên gọi của đề án hiện còn khá rộng, cần điều chỉnh để thể hiện mục tiêu tăng cường hợp tác công – tư. Nội dung đề án cần tập trung vào các lĩnh vực đột phá để tránh dàn trải. 

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng yêu cầu Trung tâm Khuyến nông quốc gia chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng nội dung, trong đó tập trung vào việc rà soát, lựa chọn các mô hình tiêu biểu để triển khai đồng bộ. Đề án phải tạo ra những kết quả phục vụ công tác quản lý ngành như nâng cao năng lực cho nông dân và củng cố hệ thống khuyến nông cơ sở; thiết lập các chuỗi liên kết nông sản có kiểm soát đầu vào - đầu ra, phát huy vai trò của hợp tác xã và đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc nông sản.

Ninh An