Hà Nội khẩn trương cải tạo kênh Thụy Phương, cải thiện môi trường sông Tô Lịch
Ban quản lý Dự án ĐTXD công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội vừa báo cáo tình hình triển khai thực hiện dự án khẩn cấp cải tạo tuyến kênh Thụy Phương xử lý khẩn cấp bổ cập nước sông Tô Lịch và giải quyết úng ngập cục bộ tại nhiều KĐT phía Bắc.
Cung cấp nguồn nước ổn định cho sông Tô Lịch
Dự án được UBND TP. Hà Nội phê duyệt ngày 9/2, với tổng mức đầu tư hơn 920 tỷ đồng, theo hình thức công trình khẩn cấp. Mục tiêu của dự án nhằm bổ cập nước ổn định cho sông Tô Lịch và tưới cho hiện trạng đất nông nghiệp khoảng 36ha tương lai sẽ đô thị hoá. Đồng thời, thoát nước cho lưu vực khoảng 350ha gồm 7 khu vực ngập lớn như Đông Ngạc, Resco, Ecohome, Đoàn ngoại giao, Tây hồ Tây, Ciputra, Starlake và các vùng lân cận.
Theo thiết kế, dự án bổ sung nguồn nước ổn định từ sông Hồng vào sông Tô Lịch, đồng thời hỗ trợ tiêu thoát nước cho tiểu lưu vực Cổ Nhuế theo hướng ra sông Nhuệ. Hạng mục trọng điểm là trạm bơm Thụy Phương với công suất 5 m³/giây, có nhiệm vụ vừa bổ cập nước, vừa hỗ trợ thoát nước khi mưa lớn.
Cùng với đó, tuyến kênh Thụy Phương dài gần 3.6 km từ trạm bơm đến đường Phạm Văn Đồng đang được cải tạo đồng bộ. Từ đây đến đầu nguồn sông Tô Lịch, tuyến cống ngầm dài gần 4 km được xây dựng dọc các tuyến đường Hoàng Minh Thảo và Võ Chí Công, kết nối với cống Hoàng Quốc Việt. Hệ thống cống hộp kích thước 3x3 m bảo đảm khả năng dẫn và tiêu thoát nước hiệu quả.
Đại diện Ban quản lý Dự án cho biết liên danh nhà thầu đã huy động 24 mũi thi công. Khối lượng thi công của toàn dự án ước đạt khoảng trên 40%, trong đó thi công cừ cọc ván bê tông dự ứng lực đạt 72%, cừ larsen đạt 45% và đang triển khai thi công cống hộp.
Cùng với đó, tuyến kênh Thụy Phương đến đường Phạm Văn Đồng (chiều dài 3.56km) đang thi công cừ cọc ván bê tông dự ứng lực, cừ larsen 4 biện pháp, đổ bê tông dầm đỉnh cừ, đào đất lòng kênh, thi công dầm đáy kênh, nạo vét kênh, thi công cống hộp…
Với tuyến cống từ Hoàng Minh Thảo, Võ Chí Công đến sông Tô Lịch, đơn vị thi công đang thi công cừ larsen biện pháp, đào đất lòng kênh và đã lắp đặt được 40 đốt cống hộp trên đường Võ Chí Công.
Dự kiến các hạng mục công trình hoàn thành trước ngày 30/4 để phục vụ công tác chống ngập úng bao gồm thi công và lắp đặt trạm bơm nước bổ cập và tiêu với lưu lượng 5m3/s; thi công hoàn thành thông nước tuyến kênh hở đoạn kênh chiều dài khoảng 3.56km; thi công hoàn thành thông nước tuyến cống hộp trên phố Hoàng Minh Thảo khoảng 2km.
Cũng theo Đại diện Ban quản lý Dự án, trước ngày 31/5, nhiều hạng mục sẽ hoàn thành để phục vụ bổ cập nước sông Tô Lịch như hoàn thiện bờ mái, cảnh quan hai bên bờ kênh hở; hoàn trả tuyến Hoàng Minh Thảo; hoàn thành tuyến cống hộp khoảng 1.9km dọc đường Võ Chí Công. Đến 30/6 hoàn thiện toàn bộ tuyến kênh, hoàn trả mặt đường và đưa hệ thống cống ngầm vào vận hành.
Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể tình trạng úng ngập tại khu vực Đông Ngạc và các khu đô thị lân cận, đồng thời góp phần cải thiện môi trường, từng bước “hồi sinh” dòng sông Tô Lịch.
Nỗ lực "hồi sinh" sông Tô Lịch
Sông Tô Lịch có tổng chiều dài khỏang 14 km, bắt nguồn từ phường Nghĩa Đô (quận Cầu Giấy) đổ ra sông Nhuệ - đoạn xã Hữu Hòa (huyện Thanh Trì), chảy qua địa phận 6 quận, huyện: Ba Đình, Cầu Giấy, Đống Đa, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Thanh Trì. Sông Tô Lịch cùng với sông Kim Ngưu, sông Lừ và sông Sét đã tạo nên hệ thống tiêu thoát nước chính của TP. Hà Nội. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, dưới sức ép của quá trình đô thị hóa, quy hoạch xây dựng không đồng bộ cùng với sự thiếu ý thức của người dân sống ven sông đã làm cho diện tích sông bị thu hẹp, hành lang bảo vệ bị lấn chiếm ở nhiều đoạn, chất lượng nước sông bị ô nhiễm nghiêm trọng do mỗi ngày có khoảng hơn 150.000 m³ nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp chưa qua xử lý xả trực tiếp xuống sông.
Từ một con sông đẹp, gắn bó mật thiết với đời sống, ký ức và văn hóa người Hà Nội, Tô Lịch trở thành "dòng sông đen", "sông chết".
Nhiều năm qua, để "hồi sinh" sông Tô Lịch, TP. Hà Nội đã tập trung nguồn lực, nhiều lần thử nghiệm, triển khai các đề án cải tạo, làm sạch nước sông….
Điển hình, TP. Hà Nội đã đầu tư dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá (trên địa bàn huyện Thanh Trì) với kỳ vọng sẽ cải thiện môi trường sông Tô Lịch và các dòng sông khác đang bị ô nhiễm. Sau 8 năm xây dựng, ngày 1/12/2024, Hà Nội bắt đầu vận hành thử nghiệm dự án Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, với công suất 100.000 m3/ngày đêm. Đến ngày 19/8, UBND thành phố tổ chức lễ khánh thành Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá công suất 270.000m³/ngày đêm.
Dự án Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá là hạng mục chính của Hệ thống xử lý nước thải Yên Xá, phục vụ cải thiện môi trương trên diện tích lưu vực 4.874ha, bao gồm 20 phường nội đô. Khi hoạt động, nhà máy sẽ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt khu vực nội đô và dọc sông Tô Lịch, đưa tỷ lệ xử lý nước thải đô thị của Hà Nội đạt hơn 50% theo mục tiêu Chương trình số 03-CTr/TU ngày 17/3/2021 của Thành ủy. Nguồn nước sau khi xử lý của nhà máy còn có thể tận dụng, tạo tiền đề nhân rộng mô hình trong các dự án môi trường khác của thành phố.
Hầu hết các cống nước thải dọc sông Tô Lịch đã được thu gom, đưa vào nhà máy nước thải Yên Xá xử lý. Theo quy trình, nước sau xử lý đạt chuẩn sẽ được bơm vào sông Nhuệ, sau đó sẽ chảy vào sông Đáy và hòa vào biển. Từ 3/12/2025, lượng nước thải của các hộ dân không còn đổ ra sông Tô Lịch mà chảy vào đường ống gom để đưa về nhà máy xử lý.
Thu Thùy
