Giải bài toán khai gian giá chuyển nhượng bất động sản để trốn thuế
Để ngăn chặn việc trốn tránh nghĩa vụ thuế trong kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Liên quan đến tình trạng khai gian giá chuyển nhượng bất động sản để trốn thuế thời gian gần đây, Tạp chí Điện tử Kinh tế Môi trường đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Chuyên gia kinh tế.
Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, để ngăn chặn việc trốn tránh nghĩa vụ thuế trong kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, gốc của vấn đề là phải làm minh bạch giá bất động sản.
"Để không còn tồn tại tình trạng 2 giá, thị trường bất động sản bị thổi giá, làm giá, cần quy định giao dịch bất động sản phải qua sàn giao dịch và thanh toán qua ngân hàng. Về lâu dài, khi mua tài sản có giá trị lớn người mua phải chứng minh thu nhập hợp pháp; áp dụng công nghệ số xây dựng kho dữ liệu giao dịch thì việc tính thuế mới chính xác.
Cơ quan công chứng phải có trách nhiệm công chứng hợp đồng mua bán bất động sản chuẩn xác với giá thị trường; cơ quan thuế có quyền kiểm tra, yêu cầu cơ quan công chứng làm lại hợp đồng theo đúng giá trị mua bán thực. Cơ quan thuế có hệ thống tổ, đội, cán bộ thuế đến tận thôn, xóm, xã, phường thì việc xác định giá đất ở cơ sở theo giá thị trường là hoàn toàn khả thi", vị chuyên gia kinh tế đề xuất.
Trước đó, trong báo cáo 3 tháng đầu năm 2022, Tổng cục Thuế cho biết, kết quả thu từ thuế thu nhập cá nhân của hoạt động chuyển nhượng bất động sản của toàn ngành Thuế đạt 8,209 nghìn tỷ đồng; tăng 63% so với 3 tháng đầu năm 2021 (tương ứng tăng 3,2 nghìn tỷ đồng).
Trong đó, cơ quan Thuế căn cứ vào cơ sở dữ liệu mà người nộp thuế đã kê khai tính thuế và tham khảo giá thực tế chuyển nhượng ở một số khu vực, vị trí tương đương đã phát hiện các rủi ro trong việc kê khai nộp thuế và yêu cầu kê khai lại, qua đó tăng thu cho ngân sách hàng trăm tỷ đồng.
Đáng chú ý, qua kê khai lại của các tổ chức, cá nhân tại một số địa phương, nhiều trường hợp giá chuyển nhượng bất động sản tăng từ 2-5 lần so với giá kê khai ban đầu, cá biệt có hồ sơ kê khai điều chỉnh tăng lên 20 lần, 40 lần.
Để tiếp tục chấn chỉnh, ngăn chặn tiêu cực trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản, mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc chỉ đạo Tổng cục Thuế khẩn trương tham mưu giải pháp để xác định sát giá thị trường bất động sản nhằm tránh thất thu thuế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng yêu cầu Tổng cục Thuế tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các tổ chức hành nghề công chứng, các cơ quan nhà nước có liên quan (bộ phận đăng ký đất đai, công an, chính quyền địa phương…) thực hiện có hiệu quả các biện pháp chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản.
Tổng cục Thuế tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi vi phạm của công chức; hằng quý có báo cáo đánh giá kết quả công tác chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản; kết quả thanh tra các hồ sơ người nộp thuế khai bổ sung nhưng không thay đổi giá chuyển nhượng.
Theo Tổng cục Thuế, cùng với các giải pháp trên, ngành Thuế sẽ tham mưu cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung các chính sách pháp luật (như điều chỉnh bảng giá đất hằng năm) để hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường hiệu quả quản lý đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
Ngọc Thiện
