Giá cá tra lập đỉnh: Lợi nhuận trở lại, chu kỳ rủi ro cũng quay lại
Giá cá tra tại Đồng bằng sông Cửu Long tăng vọt lên 35.000 đồng/kg, mang lại biên lợi nhuận 8.000–10.000 đồng/kg cho người nuôi. Tuy nhiên, sau mức giá kỷ lục là bài toán thiếu nguồn cung và nguy cơ tái diễn chu kỳ “tăng nóng – giảm sâu”.
Giá cá tra tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang thiết lập mặt bằng cao nhất trong nhiều năm, giúp người nuôi cải thiện mạnh lợi nhuận sau giai đoạn dài thua lỗ. Tuy nhiên, các số liệu thực tế và ý kiến từ chính người trong cuộc cho thấy, đà tăng này đang đi kèm nhiều rủi ro về nguồn cung, con giống và khả năng tái diễn chu kỳ “tăng nóng – giảm sâu”.
Giá cá thương phẩm cao kỷ lục
Theo ghi nhận tại các vùng nuôi trọng điểm như Đồng Tháp, Cần Thơ và An Giang, giá cá tra thương phẩm loại 0,8–1 kg/con đã tăng từ 28.000–30.000 đồng/kg lên 35.000 đồng/kg. Mức giá này cao hơn các đợt tăng trước từ 5.000–7.000 đồng/kg và được nhiều người nuôi đánh giá là “chưa từng chứng kiến trong nhiều năm qua”.
Ông Hoàng Văn Bảo, người nuôi cá tra lâu năm tại Hồng Ngự (Đồng Tháp), cho biết với chi phí sản xuất bình quân khoảng 24.000–26.000 đồng/kg, người nuôi hiện có thể đạt lợi nhuận 8.000–10.000 đồng/kg – mức lãi hiếm thấy trong bối cảnh chi phí thức ăn, con giống và vốn vay tăng mạnh thời gian qua.
Thiếu nguồn cung là lực đẩy chính
Theo ông Hoàng Văn Bảo, nguyên nhân quan trọng nhất khiến giá cá tra tăng mạnh là thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu. Cá tra có chu kỳ nuôi dài 6–8 tháng, trong khi giai đoạn trước giá cá thấp kéo dài, nhiều hộ nuôi buộc phải treo ao, giảm thả hoặc rút khỏi nghề.
“Khi thị trường chế biến và xuất khẩu phục hồi, lượng cá đến kỳ thu hoạch không đủ đáp ứng, nên giá bị đẩy lên rất nhanh”, ông Bảo chia sẻ.
Giá cá giống tăng gấp nhiều lần
Ở khâu đầu vào, thị trường cá tra giống cũng đang chịu áp lực lớn. Theo phản ánh từ người nuôi, cá tra giống cỡ 100 con/kg hiện có giá khoảng 1.000 đồng/con, gấp đôi so với trước đây. Cá giống loại 30–35 con/kg có thời điểm tăng lên 90.000–92.000 đồng/kg, trong khi mức giá thông thường trước đó chỉ khoảng 30.000–40.000 đồng/kg.
Ông Hoàng Văn Bảo cho rằng, với mặt bằng giá giống hiện tại, giá thành cá nguyên liệu có thể vượt 30.000 đồng/kg. “Nếu giá cá thương phẩm không giữ được mức cao khi thu hoạch, người nuôi chắc chắn sẽ lỗ”, ông phân tích.
Không phải người nuôi nào cũng hưởng lợi
Thực tế cho thấy, mặt bằng giá 35.000 đồng/kg chỉ mang lại lợi ích cho những hộ còn cá đến kỳ thu hoạch, và đủ năng lực tài chính duy trì sản xuất, trong giai đoạn giá thấp trước đó. Ngược lại, nhiều hộ đã treo ao hoặc thu hẹp quy mô từ sớm, không còn cá để bán khi thị trường lên đỉnh. Trong khi, các hộ nhỏ lẻ muốn quay lại sản xuất, lại phải đối mặt với chi phí con giống và đầu vào ở mức rất cao, rủi ro thua lỗ nếu giá đảo chiều.
Diễn biến này phản ánh sự phân hóa ngày càng rõ nét trong cộng đồng người nuôi cá tra, nơi lợi thế đang nghiêng về các hộ và doanh nghiệp có tiềm lực, còn nhóm sản xuất nhỏ lẻ dễ bị tổn thương, trước biến động chu kỳ của thị trường.
Xuất khẩu phục hồi, nhưng diện tích nuôi chưa kịp trở lại
Số liệu cho thấy, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu cá tra Việt Nam ước vượt 2,1 tỷ USD, tiếp tục giữ vai trò một trong những ngành hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực. Bước sang năm 2026, nhu cầu từ các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc, châu Âu và Trung Đông được dự báo phục hồi rõ nét, tạo lực kéo đáng kể cho sản xuất và giá cá tra nguyên liệu.
Tuy nhiên, nguồn cung trong nước lại chưa theo kịp đà phục hồi của thị trường. Diện tích nuôi cá tra toàn vùng ĐBSCL hiện chỉ duy trì khoảng 6.000 – 6.500ha, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm trước đây. Trong đó, Đồng Tháp có khoảng 2.500ha, chiếm 35% sản lượng cá tra cả nước; An Giang duy trì hơn 1.200ha nuôi cá tra thương phẩm.
Theo ông Lê Trung Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản An Giang, diện tích thả nuôi phục hồi chậm trong khi nhu cầu chế biến, xuất khẩu tăng nhanh đã khiến nguồn cá nguyên liệu rơi vào tình trạng khan hiếm, qua đó tạo áp lực trực tiếp đẩy giá thu mua lên mức cao kỷ lục.
Cảnh báo rủi ro chu kỳ
Ở góc độ ngành hàng, ông Dương Nghĩa Quốc, Chủ tịch Hiệp hội Cá tra Việt Nam, nhìn nhận đà tăng mạnh của giá cá tra là tín hiệu tích cực, nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn nếu sản xuất tiếp tục chạy theo giá.
Theo ông Quốc, việc ồ ạt thả nuôi khi giá lên cao có thể nhanh chóng phá vỡ cân đối cung – cầu, khiến thị trường lặp lại kịch bản quen thuộc: tăng nóng rồi giảm sâu. “Người nuôi không nên thả nuôi theo phong trào. Ngành cá tra chỉ có thể phát triển ổn định khi liên kết chặt chẽ chuỗi giá trị từ nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường và đơn hàng thực tế”, ông nhấn mạnh.
Thông điệp được đưa ra rõ ràng: giá cao là cơ hội, nhưng kiểm soát sản lượng và tổ chức lại chuỗi mới là điều kiện để ngành cá tra tránh rơi vào vòng xoáy chu kỳ.
Như vậy, giá cá tra chạm đỉnh hiện nay không chỉ là tín hiệu thị trường, mà là bài kiểm tra bản lĩnh của cả chuỗi sản xuất. Hoặc ngành tận dụng cơ hội này để tái cấu trúc, kiểm soát cung – cầu, và liên kết chặt chẽ hơn; hoặc vòng xoáy quen thuộc tăng nóng rồi lao dốc sẽ lặp lại. Đỉnh giá hôm nay có thể là nền móng cho tăng trưởng bền vững – hoặc chỉ là điểm khởi đầu của một chu kỳ rủi ro mới. Quyết định nằm ở cách ngành cá tra hành động ngay lúc này.
