Chi tiêu thực phẩm của người Nhật lập đỉnh 44 năm
Theo khảo sát của Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, tỷ trọng chi tiêu cho thực phẩm trong tổng chi tiêu hộ gia đình năm 2025 đã lên mức cao nhất trong 44 năm, phản ánh áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng tại nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.
Kết quả Khảo sát Thu nhập và Chi tiêu Hộ gia đình cho thấy, hệ số Engel – tỷ lệ chi cho thực phẩm trong tổng chi tiêu – đã tăng 0,3 điểm phần trăm so với năm trước, lên 28,6% đối với các hộ gia đình có từ hai thành viên trở lên.
Trong khi đó, chi tiêu hộ gia đình bình quân đạt 314.000 yên/tháng (khoảng 8,1 triệu đồng), tăng 4,6% theo giá danh nghĩa.
Tuy nhiên, bức tranh thực tế kém tích cực hơn, khi chi tiêu cho thực phẩm tăng 5,5% theo danh nghĩa nhưng lại giảm 1,2% sau điều chỉnh lạm phát. Điều này cho thấy, người tiêu dùng Nhật Bản đang thắt chặt chi tiêu, ưu tiên sản phẩm giá rẻ và cắt giảm khối lượng mua sắm.
Về mặt lý thuyết, hệ số Engel thường giảm khi thu nhập tăng, do người dân chi nhiều hơn cho giáo dục, giải trí và các mặt hàng phi thiết yếu. Tại Nhật Bản, tỷ lệ này từng giảm xuống 22,9% vào năm 2005.
Tuy nhiên, sau đó hệ số Engel bắt đầu tăng trở lại, phản ánh tăng trưởng thu nhập thấp kéo dài trong bối cảnh kinh tế trì trệ. Xu hướng này tăng tốc từ năm 2022, khi đồng yên suy yếu mạnh, đẩy giá hàng nhập khẩu – đặc biệt là thực phẩm – đi lên.
Khảo sát năm 2025 cũng cho thấy, tỷ trọng chi tiêu cho điện, nước, gas trong tổng chi tiêu hộ gia đình tiếp tục tăng. Ngược lại, chi cho quần áo, đồ nội thất và các mặt hàng không thiết yếu khác giảm xuống.
Diễn biến này, phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt trong cấu trúc chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản, khi nhu cầu thiết yếu “lấn át” chi tiêu tùy ý, làm gia tăng lo ngại về sức mua nội địa trong trung và dài hạn.
