Xuất khẩu thủy sản tăng 13% nhưng “vấp” rào cản MMPA tại Mỹ

Theo dõi KTMT trên

Mức tăng trưởng trong tháng đầu năm cho thấy nỗ lực duy trì đơn hàng của doanh nghiệp thủy sản trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động. Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng không đồng đều giữa các thị trường, phản ánh rõ sự phân hóa về nhu cầu và chính sách nhập khẩu.

Cá tra, tôm, mực dẫn dắt xuất khẩu thủy sản đầu năm 2026. Ảnh minh họa

Động lực chính của tăng trưởng đến từ khu vực châu Á, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN và Hàn Quốc, cùng với các nhóm sản phẩm cá tra, mực - bạch tuộc. Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ ghi nhận mức sụt giảm đáng kể, đặc biệt ở nhóm cá ngừ, do tác động từ Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA) và những vướng mắc trong thực thi quy định cấp chứng nhận phân tích (COA).

Trong tháng 1/2026, Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) tiếp tục là thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam với kim ngạch gần 250 triệu USD, tăng tới 28,7% so với cùng kỳ. Nhu cầu nhập khẩu tôm, nhất là tôm hùm cao cấp phục vụ Tết Nguyên đán, đã thúc đẩy nhiều doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ giao hàng ngay từ đầu năm.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Nhật Bản đạt gần 146 triệu USD, tăng 21,3%, duy trì vai trò thị trường ổn định đối với tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực, bạch tuộc. Kim ngạch sang ASEAN đạt khoảng 69 triệu USD, tăng 32,2%, trong khi Hàn Quốc nhập khẩu hơn 67 triệu USD thủy sản Việt Nam, tăng 9,1%.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) chỉ đạt gần 72 triệu USD, giảm 6,3% do nhu cầu còn yếu và tồn kho từ cuối năm trước, đặc biệt ở nhóm nhuyễn thể và cua ghẹ. Thị trường Trung Đông cũng giảm 9,4%, xuống còn khoảng 21 triệu USD.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu thủy sản vào Hoa Kỳ trong tháng 1 chỉ đạt hơn 96 triệu USD, giảm gần 10% so với cùng kỳ. Theo Vasep, sự sụt giảm này đã được dự báo trước, nguyên nhân chủ yếu đến từ yêu cầu tuân thủ MMPA, cùng với những bất cập trong việc triển khai quy định COA từ đầu năm 2026, khiến nhiều hồ sơ xuất khẩu bị đình trệ.

Xét theo cơ cấu sản phẩm, tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch 331 triệu USD, tăng 6,4%, chiếm gần 38% tổng xuất khẩu. Cá tra là điểm sáng nổi bật khi đạt hơn 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%. Ngược lại, cá ngừ chỉ đạt khoảng 57 triệu USD, giảm 14%; cua ghẹ và giáp xác khác giảm 10,6%; nhuyễn thể có vỏ giảm 11,7%.

Vasep nhận định, dù tháng 1 ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, xuất khẩu thủy sản trong tháng 2/2026 có thể giảm so với tháng trước và cùng kỳ, do ảnh hưởng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, kết quả thuế chống bán phá giá tôm tại Hoa Kỳ dự kiến công bố giữa tháng 2, cùng với các rào cản kỹ thuật tiếp tục siết chặt tại thị trường này.