Vì sao cổ phiếu dầu khí tăng dồn dập?

Theo dõi KTMT trên

Nhóm cổ phiếu dầu khí đang trải qua giai đoạn tăng mạnh hiếm thấy sau thời gian dài trầm lắng. Tính từ đầu năm đến hết phiên 29/1, nhiều mã ghi nhận mức tăng hai chữ số cả về giá lẫn thanh khoản. BSR tăng 36%, GAS tăng 61%, PLX tăng 63%. Ở nhóm vốn hóa nhỏ hơn, PVS tăng 27%, PVD tăng 6%.

Diễn biến này cho thấy, dòng tiền đã quay lại ngành dầu khí một cách dứt khoát, thay vì chỉ mang tính thử nghiệm như những nhịp hồi trước đây.

Đáng chú ý, cú hích lần này không khởi phát từ biến động giá dầu, mà đến từ chính sách. Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, đã đặt lĩnh vực năng lượng vào vị trí then chốt trong chiến lược phát triển giai đoạn tới. Với thị trường chứng khoán, đây là thông điệp có trọng lượng đặc biệt, bởi dầu khí là một trong số ít nhóm ngành lớn vẫn do Nhà nước chi phối phần lớn. Khi vai trò của cả ngành được xác lập ở tầm chiến lược, khả năng dòng tiền lớn nhập cuộc trở nên rõ ràng hơn.

Tinh thần của Nghị quyết 79 không dừng lại ở định hướng, mà gần như ngay lập tức được cụ thể hóa trong dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi). Báo cáo đánh giá tác động chính sách do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng, xác định trọng tâm là hoàn thiện và đơn giản hóa thủ tục, đồng thời tăng cường phân quyền trong toàn bộ chuỗi hoạt động điều tra, thăm dò và khai thác dầu khí. Điểm khác biệt, là những nội dung này không chỉ được nêu như tuyên bố chính sách, mà đã được quy phạm hóa trực tiếp trong dự thảo luật.

Theo bản thuyết minh, hàng loạt thẩm quyền trước đây thuộc Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ Công Thương được đề xuất chuyển về Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), trên cơ sở thẩm định của Bộ Công Thương. Từ việc phê duyệt các đề án điều tra cơ bản, lựa chọn nhà thầu, ký kết và điều chỉnh hợp đồng dầu khí, cho tới kế hoạch phát triển mỏ, PVN sẽ đóng vai trò chủ động hơn nhiều so với trước đây. Thậm chí, một số nội dung như kế hoạch đại cương phát triển mỏ hay điều chỉnh kế hoạch khai thác sớm, được phân quyền gần như toàn diện cho doanh nghiệp này.

Cách tiếp cận đó cho thấy, dự thảo luật đang tái cấu trúc lại mối quan hệ giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp nhà nước nòng cốt. Trong đó, Bộ Công Thương giữ vai trò kiểm soát pháp lý và bảo đảm lợi ích quốc gia, trong khi PVN được trao quyền chủ động, với tư cách nhà đầu tư và đơn vị triển khai trực tiếp. Với thị trường, đây là thay đổi mang tính nền tảng, bởi nó tác động trực tiếp đến tốc độ ra quyết định và khả năng triển khai dự án trong thực tế.

Bên cạnh yếu tố thể chế mang tính dài hạn, bối cảnh địa chính trị thế giới cũng góp phần tạo lực đẩy ngắn hạn cho nhóm cổ phiếu dầu khí. Căng thẳng tại các “điểm nóng” năng lượng, khiến kỳ vọng giá dầu trở nên nhạy cảm hơn trước các yếu tố bất định, qua đó làm gia tăng sức hút của cổ phiếu dầu khí trong ngắn hạn, khi xu hướng giá dầu chưa ngã ngũ.

Ngoài ra, triển vọng công việc của doanh nghiệp trong ngành cũng được củng cố, khi các dự án lớn như Lô B – Ô Môn phát đi những tín hiệu tích cực. Cùng với đó, thông tin về phát hiện dầu khí mới tiếp tục nuôi dưỡng kỳ vọng của giới đầu tư. Tại họp báo thường kỳ ngày 29/1, Bộ Công Thương cho biết, vị trí phát hiện vỉa dầu nằm cách bờ biển phía Nam khoảng 65 km. Trước đó, Murphy Oil công bố đã hoàn thành giếng thẩm định Hải Sư Vàng-2X, với cột dầu ròng khoảng 131 m, lưu lượng thử nghiệm đạt khoảng 6.000 thùng/ngày, cao hơn giếng phát hiện ban đầu. Dù trữ lượng cuối cùng vẫn cần được cơ quan chức năng thẩm định, kết quả bước đầu được đánh giá là tích cực đối với ngành năng lượng.

Khi các yếu tố hỗ trợ xuất hiện đồng thời ở cả ngắn, trung và dài hạn, việc cổ phiếu dầu khí tăng mạnh và liên tục không còn là điều khó lý giải. Đợt tăng lần này không chỉ phản ánh kỳ vọng chu kỳ, mà còn cho thấy thị trường đang định giá lại vai trò của ngành dầu khí trong bối cảnh thể chế và chính sách đang dịch chuyển theo hướng thuận lợi hơn.