Trung tâm LNG lớn nhất thế giới gián đoạn, cú sốc mới với khí đốt toàn cầu
Trung tâm LNG Ras Laffan của Qatar – nơi chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu – đang bị gián đoạn hoạt động do căng thẳng tại eo biển Hormuz. Sự cố làm dấy lên lo ngại về một cú sốc nguồn cung mới trên thị trường khí đốt thế giới.
Cụ thể, QatarEnergy vừa tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với các hợp đồng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sau khi các cơ sở công nghiệp tại Ras Laffan bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông.
Tuyên bố này cho phép doanh nghiệp tạm thời không phải thực hiện nghĩa vụ giao hàng trong hợp đồng khi xảy ra các sự kiện ngoài tầm kiểm soát. Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz gần như bị đình trệ trong bối cảnh xung đột giữa Iran với liên minh do Hoa Kỳ và Israel dẫn dắt leo thang.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này và cảnh báo các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền, khiến nhiều tuyến vận chuyển dầu khí phải tạm dừng.
Ras Laffan – “trái tim” xuất khẩu LNG của Qatar
Thành phố công nghiệp Ras Laffan là trung tâm cho hoạt động khí hóa lỏng của Qatar, nơi đặt khu phức hợp xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới.
Tại đây có 14 dây chuyền sản xuất LNG với tổng công suất khoảng 77 triệu tấn mỗi năm, cùng hệ thống cảng có thể tiếp nhận các tàu LNG cỡ lớn như QMax và QFlex. Các bể chứa của tổ hợp này có dung tích khoảng 1,88 triệu m³, và đang được mở rộng để nâng công suất lên 126 triệu tấn/năm vào 2027.
Với quy mô này, Qatar hiện chiếm khoảng 20% lượng LNG xuất khẩu toàn cầu, cung cấp chủ yếu cho các thị trường châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc cũng như nhiều quốc gia châu Âu.
Vì sao việc khởi động lại nhà máy LNG rất chậm?
Việc dừng vận chuyển khiến các bể chứa tại Ras Laffan nhanh chóng đầy. Ở công suất tối đa, chỉ mất khoảng 4 ngày để lấp đầy hệ thống lưu trữ, buộc hoạt động sản xuất phải tạm dừng khi tàu chở LNG không thể rời cảng.
Ngay cả khi vận tải được nối lại, quá trình khởi động nhà máy cũng không thể diễn ra nhanh chóng. Các dây chuyền LNG phải được đưa trở lại hoạt động tuần tự, và thường mất khoảng hai tuần để đạt công suất tối đa.
Nguyên nhân là do sản xuất LNG đòi hỏi nhiệt độ cực thấp khoảng -160°C. Việc khởi động quá nhanh có thể gây “sốc nhiệt”, làm hỏng các thiết bị đông lạnh có giá trị rất lớn.
Thị trường khí đốt toàn cầu đứng trước cú sốc nguồn cung
Sự gián đoạn từ Qatar đang khiến thị trường khí đốt toàn cầu đối mặt nguy cơ thiếu hụt trong nhiều tuần. Giá khí đốt tại châu Âu và châu Á đã tăng gần 50% khi nguồn cung LNG bị gián đoạn.
Theo các chuyên gia năng lượng, nếu tình trạng này kéo dài, tác động đến thị trường có thể nghiêm trọng hơn cả cú sốc năm 2022 khi Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt cho châu Âu.
Trong khi đó, dù Hoa Kỳ hiện là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, năng lực dự phòng của nước này rất hạn chế. Các nhà máy LNG tại Mỹ đang vận hành gần hết công suất và phần lớn sản lượng đã được ràng buộc bởi các hợp đồng dài hạn.
