Thông tư 08 mở cửa khối ngoại, chứng khoán Việt Nam tiến sát mốc nâng hạng

Theo dõi KTMT trên

Ngày 3/2/2026, Bộ Tài chính chính thức ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC, điều chỉnh hàng loạt quy định về giao dịch và thanh toán của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Thông tư gồm 16 điều, tập trung sửa đổi các quy định đang áp dụng, với mục tiêu trực tiếp là cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho dòng vốn ngoại, đồng thời đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật trong lộ trình xem xét nâng hạng của FTSE Russell.

Cho phép đặt lệnh qua môi giới toàn cầu

Điểm thay đổi quan trọng nhất, là việc cho phép NĐTNN đặt lệnh giao dịch thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu, thay vì buộc phải mở tài khoản giao dịch trực tiếp tại công ty chứng khoán trong nước.

Theo cơ chế này, NĐTNN vẫn phải đăng ký mã số giao dịch và mở tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký trong nước. Tuy nhiên, lệnh giao dịch có thể được chuyển từ tổ chức môi giới toàn cầu về công ty chứng khoán Việt Nam, giúp rút ngắn quy trình, giảm thủ tục và phù hợp với thông lệ quốc tế mà nhiều quỹ lớn đang áp dụng.

Cách tiếp cận này, được FTSE và các tổ chức đầu tư nước ngoài đánh giá là yếu tố then chốt để cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam.

Siết rủi ro thanh toán, không gây nhiễu thị trường

Thông tư 08, cũng điều chỉnh cách xử lý trường hợp NĐTNN là tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán giao dịch NPF. Theo đó, vi phạm sẽ được báo cáo trực tiếp cho cơ quan quản lý, không công bố rộng rãi ra thị trường, nhằm tránh gây nhiễu thông tin.

Đồng thời, nhà đầu tư vi phạm sẽ bị tạm dừng giao dịch NPF trong thời gian xác định, tùy mức độ và tần suất vi phạm, thay vì áp dụng các biện pháp có thể gây tác động lan tỏa.

Gỡ giới hạn mã cổ phiếu NPF

Một thay đổi đáng chú ý khác, là không giới hạn danh mục cổ phiếu được giao dịch theo cơ chế NPF. Trước đây, việc giới hạn này khiến các quỹ gặp khó trong việc mô phỏng chỉ số, đặc biệt khi một số cổ phiếu nằm trong rổ chỉ số nhưng lại vướng rào cản kỹ thuật.

Thông tư mới, bổ sung cơ chế xử lý chuyển quyền sở hữu linh hoạt giữa các công ty chứng khoán trong trường hợp phát sinh nghĩa vụ thanh toán, qua đó vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật, vừa không làm gián đoạn hoạt động đầu tư của khối ngoại.

Mở rộng linh hoạt cho công ty quản lý quỹ nước ngoài

Bên cạnh đó, Thông tư cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch, phù hợp với quy định cấp hai mã số giao dịch tại Nghị định 245/2025/NĐ-CP. Một tài khoản dùng cho hoạt động tự doanh, tài khoản còn lại phục vụ quản lý danh mục cho khách hàng.

Nhìn tổng thể, Thông tư 08/2026/TT-BTC được xem là bước hoàn thiện quan trọng về hạ tầng pháp lý, giải quyết trực tiếp các “điểm nghẽn” mà tổ chức xếp hạng và nhà đầu tư nước ngoài đã nhiều lần nêu, qua đó củng cố cơ sở để thị trường chứng khoán Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu nâng hạng theo đúng lộ trình.