Nút cổ chai Hormuz nóng lên, nhiều hãng dầu khí tạm dừng vận chuyển
Tàu dầu bắt đầu neo lại gần Hormuz dù tuyến hàng hải chưa đóng cửa. Khi 20 triệu thùng dầu/ngày phụ thuộc vào “nút cổ chai” này, thị trường năng lượng khó tránh khỏi áp lực mới.
Sau cú nhảy giá dầu cuối tuần, rủi ro không còn nằm trên bảng điện mà đã xuất hiện ngoài thực địa. Nhiều tập đoàn dầu khí và nhà giao dịch năng lượng tạm dừng vận chuyển qua Eo biển Hormuz, chờ đánh giá an toàn tuyến hàng hải.
Reuters dẫn nguồn từ bốn thương nhân năng lượng cho biết một số tàu sẽ neo lại vài ngày. Một lãnh đạo cấp cao phụ trách giao dịch của một tập đoàn lớn xác nhận đội tàu của họ tạm dừng để đảm bảo an toàn.
Dòng chảy chưa tắc, nhưng nhịp vận chuyển chậm lại
Tín hiệu định vị tàu cho thấy hoạt động chưa ngưng hoàn toàn. Tính đến 10h30 GMT, ít nhất 17 tàu chở dầu vẫn di chuyển qua eo biển theo hai chiều.
Tuy nhiên, ít nhất ba tàu chở LNG đi từ hoặc hướng về Qatar đã chủ động tạm dừng để tránh vùng nhạy cảm. Điều này đáng chú ý vì Qatar chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu và toàn bộ hàng xuất khẩu sang châu Á, châu Âu đều đi qua Hormuz.
Sự thay đổi không nằm ở con số tàu đang chạy, mà ở quyết định “đứng lại chờ”. Trong logistics năng lượng, chỉ cần chậm vài ngày cũng đủ làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
20 triệu thùng/ngày đi qua “nút cổ chai”
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), năm 2024 có khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày đi qua Hormuz, tương đương một phần năm tiêu thụ toàn cầu. Hơn 80% trong số này hướng về thị trường châu Á.
Saudi Arabia và UAE có tuyến ống thay thế để né eo biển, nhưng tổng công suất chỉ khoảng 2,6 triệu thùng/ngày — quá nhỏ so với lưu lượng thực tế.
Khoảng cách giữa 20 triệu và 2,6 triệu thùng/ngày chính là phần thị trường đang “định giá” vào giá dầu.
Thị trường phản ứng trước khi thiếu cung xảy ra
Điểm đáng chú ý: nguồn cung chưa bị cắt đột ngột, nhưng hành vi phòng ngừa đã xuất hiện. Khi tàu neo lại ở Vịnh Oman hoặc giảm tốc gần lối vào eo biển, rủi ro được chuyển từ lý thuyết sang chi phí thực tế — chi phí bảo hiểm, lưu tàu, tái định tuyến.
Đó là lý do giá dầu bật mạnh ngay cả khi Hormuz chưa đóng cửa.
Nếu lưu thông duy trì, áp lực giá có thể hạ nhiệt. Ngược lại, chỉ cần một quyết định phong tỏa tạm thời, thị trường sẽ phải tính đến kịch bản thiếu hụt hàng triệu thùng/ngày.
Hiện tại, Hormuz chưa tắc. Nhưng dòng chảy đã chậm lại — và với thị trường năng lượng, chậm lại đã đủ để tạo sóng.
