Những ý kiến tâm đắc của các nguyên lãnh đạo TP.HCM về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt

Theo dõi KTMT trên

“Thần tốc” lấy ý kiến về dự thảo luật để trình Quốc hội

Chiều 28/5, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cùng Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chủ trì hội thảo đóng góp ý kiến của các nguyên lãnh đạo Trung ương và TP.HCM cho dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt (ĐTĐB).

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Mạnh Cường thông tin về một số nét cơ bản của dự thảo luật. Đại biểu tham dự cũng nghe Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh báo cáo tóm tắt quá trình xây dựng dự thảo luật về cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn. Theo đó, trước ngày 5/6, TP.HCM phải hoàn thiện hồ sơ và gửi Bộ Tư pháp; trước ngày 15/6, Bộ Tư pháp phải gửi cho các Bộ, ngành và trước ngày 15/7 phải trình Quốc hội để xem xét.

Nguyên Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM Phạm Chánh Trực đề nghị trong dự thảo Luật ĐTĐB cần nêu một số thông tin về quá trình hình thành và phát triển của TP.HCM qua nhiều giai đoạn lịch sử. Đó là, TP.HCM đã trải qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ; TP.HCM đã góp phần xây dựng đường lối đổi mới của đất nước vào Đại hội Đảng toàn quốc vào năm 1986; TP.HCM là một thị trường lớn, kể cả Nam Tây Nguyên ngay từ trước giải phóng và là thị trường mở mang tính quốc tế, không phải ở đâu cũng có. TP.HCM là ĐTĐB dựa trên nền tảng khoa học công nghệ (KHCN), tiềm năng và thực lực chỉ sau Thủ đô Hà Nội. Bên cạnh đó, TPHCM còn là ĐTĐB vì là nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, TP.HCM là địa phương có Công hội Đỏ do Bác Tôn ĐứcThắng thành lập.

Do đó, ông Phạm Chánh Trực đề xuất Luật ĐTĐB phải kéo dài mấy chục năm, chứ không thể chỉ kéo dài trong 10 năm, do đó cần có quá trình lâu dài đến 2045, sau đó quá độ tiếp. Ông Phạm Chánh Trực cũng đề nghị, trong dự thảo Luật ĐTĐB cần đề xuất cho TP.HCM được tự chủ, tự quản, từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội…

Cần đặt tên “Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM”

Nguyên Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM  Phạm Phương Thảo đề xuất, trong dự thảo Luật ĐTĐB cần bỏ những nội dung mà các luật khác đang thực thi; không cần quá chi tiết, không quá diễn giải và cần bỏ bớt những câu từ “thí điểm”, bởi Luật ĐTĐB chỉ cần làm theo yêu cầu thực tiễn cuộc sống. Khi xây dựng dự thảo Luật ĐTĐB thì làm theo tinh thần làm ngay khi có hiệu lực mà không cần hướng dẫn, bởi vì Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 19/5/2026, đã cho phép TP.HCM không cần chờ sự hướng dẫn của Trung ương.

Bà Phạm Phương Thảo cũng đề xuất trong dự thảo Luật ĐTĐB nên bỏ luôn câu “tham vấn” các Bộ, ngành; những vấn đề cụ thể thì thành phố cứ làm và không cần rào trước đón sau để không bị chậm trễ. Tại Điều 7 cần nói rõ sở, ngành là cơ quan tham mưu và quản lý, chứ không chỉ có tham mưu, vì chỉ nói tham mưu là chưa quy trách nhiệm cao của sở, ngành. Đối với vấn đề biên chế, trong dự thảo nêu không vượt quá 20% công chức, viên chức, nên cần bỏ luôn con số 20%, mà ghi là trao quyền chủ động cho địa phương về biên chế.

Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Trân, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cho rằng, cần nêu rõ Luật ĐTĐB là “Luật ĐTĐB cho TPHCM”. Bởi, nhiều người đọc dự thảo luật, cứ ngỡ luật này dành cho nhiều tỉnh/thành khác.

Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Trân cũng đề xuất Luật ĐTĐB nên xuất phát từ thực tế của địa phương, cần cập nhập Luật Bảo vệ môi trường 2020, cần thể chế hóa một khái niệm cao hơn đối với các dự án ở cửa sông, cửa biển. Cụ thể, diện tích vùng biển Cần Giờ chỉ bằng phân nửa diện tích đất liền TP.HCM, do đó các dự án lấn biển làm khu đô thị rất quan trọng, đòi hỏi các tiêu chuẩn thẩm định, đánh giá phải khắt khe hơn những dự án thông thường.

“Phát triển đô thị lấn biển không đơn thuần bài toán phát triển không gian. Khi TP.HCM định hình tương lai tiến ra biển thì các rủi ro (về môi trường) không chỉ tác động lên chính dự án mà còn ảnh hưởng đến cả các vùng xung quanh. Đối với dự án lấn biển Cần Giờ để làm khu đô thị, khi san lấp hàng nghìn ha mặt biển, chúng ta đã tạo nút thắt cổ chai trong việc thoát nước. Khi đó, nước biển bên dưới sẽ ngấm sâu vào đất liền, và việc này đã được lịch sử ở quận 7 và 8, huyện Nhà Bè (trước kia) đã chứng minh.

Góp ý xác đáng của nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM

Tại hội thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM Nguyễn Thị Lệ, đã có những ý kiến rất sát sườn với dự thảo Luật ĐTĐB. Bà Lệ cho rằng, đây là luật cá biệt cho TP.HCM, qua nghiên cứu dự thảo, bà Lệ nhận thấy TP.HCM đang xin làm “cái này, cái nọ”.

“Theo tôi, TP.HCM cần xin cái mà mình toàn quyền được thực hiện, vì lỡ sau này có những luật mới, có thẩm quyền cao hơn thì lại phải sửa. Do đó, trong dự thảo Luật ĐTĐB cần liệt kê những lĩnh vực chỉ có Trung ương mới được quyền, còn những cơ chế khác mình xin, như: phân cấp, phân quyền; cần lấy quyền lợi hợp pháp, an toàn, quyền lợi sống của người dân phải được đề cao. Ví như khi thực hiện dự án nào đó, đặt quyền lợi người dân trên hết. Tại Điều 44 trong dự thảo, có bất cập quy định miễn trách nhiệm vẫn còn chung chung, bởi vì thế nào là không vụ lợi; cần bổ sung tiêu chí định lượng rõ về chính sách thu hút nhân tài quốc tế. Và tại Điều 9, cần có chương riêng về sandbox để sau khi thử nghiệm (thử nghiệm chính sách có kiểm soát) thành công (phải có hội đồng đánh giá) chúng ta tiếp tục làm mà không cần phải sửa Luật ĐTĐB ban đầu”, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM Nguyễn Thị Lệ phân tích.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Lệ, tại Điều 11 của dự thảo luật chưa có quy trình rút gọn cho dự án nhỏ và Điều 12 chưa lồng ghép kịch bản biến đổi khí hậu, ngập lút, sụt lún. Do đó cần bổ sung Điều 11 về quy trình rút gọn…; ở Điều 15 và 16 của dự thảo luật chưa trao cho TP.HCM một số quyền. Vì thế, cần bổ sung cho phép TP.HCM được phát hành trái phiếu đô thị xanh. Trong dự thảo luật, chưa thể hiện khung pháp lý đủ mạnh của Trung tâm Tài chính quốc tế, do đó xây dựng khung pháp lý riêng cho trung tâm này.

Bà Nguyễn Thị Lệ cũng kiến nghị bổ sung cơ chế phối hợp liên vùng, bổ sung cơ chế tài chính giáo dục đào tạo giữa ngân sách thành phố và doanh nghiệp; bổ sung mô hình y tế thông minh, khám chữa bệnh từ xa…; đặc biệt, trong dự thảo Luật ĐTĐB cần bổ sung cơ chế tái định cư tại chỗ và bố trí tái định cư tại chỗ (cách chỗ bị thu hồi không quá 500m); bổ sung quy định chủ đầu tư dự án phải bố trí nhà ở cho người bị thu hồi nhà…

Kết luận hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhắc lại TP.HCM là dịa phương năng động, sáng tạo, trong suốt 4 nhiệm kỳ đều tăng trưởng 2 con số (từ 1991 đến 2010). Luật ĐTĐB có kế thừa Luật Thủ đô và một số luật khác (70%), đồng thời phát huy những điểm mạnh, những vượt trội riêng biệt của TP.HCM (30%).

“Thay mặt UBND TP.HCM, tôi cảm ơn những đóng góp của các nguyên lãnh đạo vào dự thảo dự án Luật ĐTĐB. UBND thành phố xin tiếp thu và chỉnh sửa, bổ sung cho phù hợp. Tới đây, MTTQ Việt Nam thành phố cũng tổ chức lấy ý kiến đóng góp, và HĐND TP.HCM cũng lấy ý kiến đóng góp về dự thảo Luật ĐTĐB”, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nói.

Tân Tiến