Mâm cỗ Tết “Zero Carbon”: Thông điệp xanh vào năm mới

Theo dõi KTMT trên

Tết Nguyên Đán không chỉ là dịp để sum vầy, mà còn là khởi đầu cho những mong ước tốt lành. Những năm gần đây, bên cạnh các giá trị xưa cũ, xu hướng “Tết Xanh” với điểm nhấn là mâm cỗ “Zero Carbon” (giảm thiểu khí thải carbon) đang lan tỏa mạnh mẽ. Đó không phải là sự hà khắc trong ăn uống, mà là cách chúng ta trân trọng Mẹ Thiên Nhiên ngay trên mâm cỗ ngày xuân.

Bao đời nay, chúng ta cảm nhận được bước chân của mùa Xuân đang đến từ căn bếp của gia đình. Bếp đỏ lửa từ sáng sớm, nồi bánh chưng sôi lục bục suốt đêm đông; mùi khói bếp quyện với hương lá dong, nếp mới; tiếng người già nhắc cháu con canh lửa, thêm nước… Tất cả tạo nên một bản hòa âm rất riêng của những ngày giáp Tết.

Trong tâm thức người Việt xưa, mâm cỗ Tết phải “mâm cao cỗ đầy”, nhiều thịt, nhiều cá để cầu mong một năm mới sung túc, đủ đầy. Song, sự no đủ trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay đang được định nghĩa lại. Sự sung túc giờ đây không nằm ở số lượng đĩa thịt chất chồng, mà nằm ở sự tinh tế, an lành và bền vững.

Mâm cỗ “Zero Carbon” hướng đến việc giảm thiểu tối đa “dấu chân carbon” trong từng công đoạn: từ canh tác, vận chuyển, chế biến cho đến xử lý rác thải. Đó là hành trình đưa thực phẩm từ nông trại đến bàn ăn với quãng đường ngắn nhất và ít tác động tiêu cực nhất.

Nguyên tắc vàng của “mâm cỗ xanh” là mùa nào thức nấy và ưu tiên thực phẩm địa phương. Thay vì lựa chọn những trái nho nhập khẩu từ nửa kia bán cầu hay các loại thịt đỏ công nghiệp tiêu tốn nhiều năng lượng để sản xuất, người nội trợ hiện đại quay về với sản vật quê hương.

Đó là một đĩa nộm hoa chuối dân dã, một đĩa giò thủ gói bằng lá chuối vườn nhà. Đó còn là các loại hạt, mứt được làm thủ công thay vì bánh kẹo đóng gói nilon công nghiệp.

Việc sử dụng nông sản địa phương không chỉ giúp giảm lượng khí thải từ quá trình vận chuyển mà còn đảm bảo độ tươi ngon, giữ trọn vẹn hương vị nguyên bản của đất trời mùa xuân.

Nhiều người cho rằng, mâm cỗ “Zero Carbon” sẽ làm Tết “nhạt” đi, làm mất đi sự rộn ràng, đủ đầy vốn có của ngày xuân. Song, thực tế, mâm cỗ “Zero Carbon” khuyến khích sự cân bằng đạm thực vật, làm bật lên nét thanh tao ngày Tết.

Ngành chăn nuôi gia súc đóng góp một phần lớn vào lượng khí thải nhà kính toàn cầu. Vì vậy, giảm bớt một đĩa thịt, thêm vào một món chế biến từ nấm, các loại đậu hay rau củ hữu cơ là một hành động thiết thực.

Một mâm cỗ xuân vẫn đủ đầy với bánh chưng nhân nấm, hạt sen; bát canh bóng nấu từ nước dùng rau củ ngọt thanh thay vì nước hầm xương béo ngậy hay đĩa nem cuốn rau củ tươi mát, giòn tan, giải ngấy cho những ngày Tết.

Tinh thần “Zero Carbon” còn thể hiện rõ nét qua thói quen đi chợ và nấu nướng. Hình ảnh các bà, các mẹ xách làn đi chợ tưởng chừng chỉ còn là quá khứ thì nay đang dần trở lại. Chúng ta ngày càng bắt gặp nhiều hình ảnh kẻ bán, người mua dùng lá dong, lá chuối gói thực phẩm. Các siêu thị chuyển sang dùng túi giấy và các giải pháp thân thiện môi trường (túi vải, túi lưới, túi nilon sinh học) thay vì túi nilon…

Trong gian bếp, việc tính toán khẩu phần ăn vừa đủ là cực kỳ quan trọng. Thức ăn thừa bị đổ bỏ không chỉ lãng phí tài nguyên mà khi phân hủy còn sinh ra khí metan gây hại cho môi trường. Một mâm cỗ vừa vặn, ăn đến đâu hết đến đấy, chính là sự trân trọng công sức của người nông dân và tài nguyên của đất nước.

Lựa chọn mâm cỗ Tết “Zero Carbon” thực chất là một lời cầu chúc ý nghĩa nhất cho năm mới: Cầu cho mưa thuận gió hòa, thiên nhiên tươi tốt.

Khi dọn lên bàn ăn những món ăn lành sạch, ít gây hại cho môi trường, chúng ta đang giáo dục thế hệ trẻ về lòng biết ơn và trách nhiệm. Tết không chỉ là ăn ngon, mặc đẹp, mà còn là dịp để chúng ta sống chậm lại, suy ngẫm về mối quan hệ giữa con người và Mẹ Thiên nhiên.

Một cái Tết xanh hơn, nhẹ nhàng hơn, bắt đầu từ chính mâm cơm sum vầy của mỗi gia đình!

Hà Chi