Kinh tế tháng 1/2026: Sản xuất tăng tốc, lạm phát ổn định

Theo dõi KTMT trên

Sau những tín hiệu tích cực từ chỉ số sản xuất công nghiệp và mặt bằng giá tiêu dùng, bức tranh kinh tế Việt Nam trong tháng đầu năm 2026 cho thấy, một trạng thái khởi động tương đối thuận lợi, song không hoàn toàn đồng đều giữa các khu vực. Đà phục hồi của sản xuất, tiêu dùng và tài khóa đang song hành với những biến động đáng chú ý ở thương mại và dòng vốn đầu tư.

Theo số liệu Tổng cục Thống kê (GSO), chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 1/2026 tăng 21,5% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng đột biến này chủ yếu đến từ yếu tố thời điểm, khi kỳ nghỉ Tết Âm lịch 2025 rơi sớm vào cuối tháng 1, khiến nền so sánh thấp.

So với tháng 12/2025, IIP giảm nhẹ 0,2%, phản ánh hoạt động sản xuất có dấu hiệu chững lại theo chu kỳ nghỉ Tết.

Ở phía cầu, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 9,3% so với cùng kỳ; nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 6,3%.

Theo Tổng cục Thống kê, tiêu dùng nội địa tiếp tục duy trì nhịp tăng tương đương giai đoạn trước dịch, song mức tăng tháng 1 cũng chịu tác động của yếu tố mùa vụ, khi nhu cầu mua sắm Tết được dồn vào đầu năm do Tết đến muộn hơn so với năm ngoái.

Về mặt bằng giá, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng 0,05% so với tháng trước và tăng 2,53% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, lạm phát cơ bản tăng 3,19%, cao hơn CPI chung.

Theo Tổng cục Thống kê, sự chênh lệch này phản ánh áp lực giá đang tập trung nhiều hơn ở nhóm dịch vụ và tiêu dùng thiết yếu, thay vì các mặt hàng có biến động mạnh như thực phẩm hay năng lượng.

Một điểm đáng chú ý khác là cán cân thương mại. Tháng 1/2026, Việt Nam ước nhập siêu khoảng 1,78 tỷ USD, sau nhiều tháng duy trì xuất siêu. Nguyên nhân chủ yếu đến từ kim ngạch nhập khẩu tăng 49,2% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng 29,7% của xuất khẩu.

Tổng cục Thống kê cho biết, nhóm hàng nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu là máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, cho thấy nhu cầu chuẩn bị đầu vào của doanh nghiệp trong giai đoạn đầu năm.

Dòng vốn đầu tư nước ngoài ghi nhận diễn biến trái chiều. Vốn FDI thực hiện đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ, phản ánh tiến độ giải ngân ổn định của các dự án hiện hữu. Ngược lại, vốn FDI đăng ký đạt 2,58 tỷ USD, giảm 40,6%.

Tuy nhiên, theo cơ quan thống kê, mức giảm chủ yếu đến từ vốn điều chỉnh của các dự án cũ, trong khi vốn đăng ký mới vẫn ghi nhận tăng trưởng.

Ở góc độ tài khóa, thu ngân sách Nhà nước trong tháng 1 đạt 370,7 nghìn tỷ đồng, trong khi chi ngân sách ở mức 163 nghìn tỷ đồng, tạo ra thặng dư khoảng 207,7 nghìn tỷ đồng ngay trong tháng đầu năm.

Theo Bộ Tài chính, kết quả này tạo dư địa cho điều hành tài khóa, đặc biệt là khả năng đẩy nhanh giải ngân đầu tư công trong các tháng tiếp theo.

Tổng hợp các chỉ báo cho thấy, kinh tế Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng vĩ mô tương đối ổn định, trong đó sản xuất và tiêu dùng tiếp tục giữ vai trò chủ lực, lạm phát được kiểm soát, song hoạt động thương mại và đầu tư vẫn chịu ảnh hưởng rõ rệt từ yếu tố chu kỳ và thời điểm.

Các số liệu quý I sẽ đóng vai trò then chốt, để xác nhận xu hướng tăng trưởng trong giai đoạn tới.