Khối ngoại đang nắm 12% thị trường chứng khoán Việt Nam, dòng tiền tỷ USD sắp quay lại?
Nhà đầu tư nước ngoài hiện vẫn nắm giữ lượng tài sản rất lớn trên thị trường chứng khoán Việt Nam, bất chấp xu hướng bán ròng kéo dài trong vài năm qua.
Khối ngoại đã bán ròng cổ phiếu Việt Nam trong thời gian dài, khiến cụm từ “bán ròng” trở nên quen thuộc với nhiều nhà đầu tư. Từ năm 2023 đến nay, tổng giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên sàn HoSE đã lên tới khoảng 260.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, không phải toàn bộ lượng tiền bán ra đều rời khỏi thị trường. Một phần đáng kể dòng vốn được tái đầu tư thông qua các đợt chào bán của doanh nghiệp niêm yết hoặc được giữ lại chờ cơ hội giải ngân khi định giá thị trường trở nên hấp dẫn hơn.
Theo ước tính, dù bán ròng trong nhiều năm, nhà đầu tư nước ngoài hiện vẫn nắm giữ hơn 1,2 triệu tỷ đồng vốn hóa trên thị trường chứng khoán Việt Nam, tương đương khoảng 12% tổng giá trị toàn thị trường. Riêng trên HoSE, quy mô nắm giữ của khối ngoại vào khoảng 1,1 triệu tỷ đồng.
Thị trường chứng khoán Việt Nam có thể hút hàng tỷ USD sau nâng hạng.
Nhiều tổ chức đầu tư lớn trên thế giới hiện đang có mặt tại thị trường vốn Việt Nam. Khoảng 30% các quỹ thị trường mới nổi toàn cầu đã phân bổ vốn vào Việt Nam, trong khi gần 40% các quỹ đầu tư châu Á có cổ phiếu Việt Nam trong danh mục.
Các quỹ đầu tư được quản lý bởi những tập đoàn quản lý tài sản hàng đầu thế giới như BlackRock, Vanguard, UBS, State Street Global Advisors hay VanEck đều đang đầu tư vào thị trường Việt Nam.
Trên thực tế, hoạt động bán ròng của khối ngoại trong những năm gần đây phần lớn phản ánh sự dịch chuyển dòng vốn toàn cầu hơn là các rủi ro mang tính hệ thống của nền kinh tế Việt Nam. Với nền tảng vĩ mô ổn định, Việt Nam vẫn được đánh giá là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn tại châu Á.
Năm 2025, GDP Việt Nam tăng trưởng trên 8%, thuộc nhóm cao nhất thế giới, trong khi lạm phát được kiểm soát ở mức hợp lý. Tổng vốn FDI đăng ký đạt khoảng 38,4 tỷ USD, cho thấy mức độ hội nhập sâu rộng của nền kinh tế vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong những năm tới, mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trên 10% được xem là một trong những yếu tố có thể tiếp tục thu hút dòng vốn quốc tế.
Tại sự kiện Investor Day gần đây, ông Lê Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Dragon Capital - cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai chữ số là hoàn toàn khả thi nếu Việt Nam duy trì đồng thời bốn động lực chính gồm chính sách hỗ trợ, đầu tư, tiêu dùng và thương mại.
Theo ông, kinh nghiệm từ nhiều nền kinh tế châu Á cho thấy giai đoạn GDP tăng trưởng hai chữ số thường đi kèm với sự bứt phá mạnh của thị trường chứng khoán.
Sau nhiều năm cải cách, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell.
Theo báo cáo mới nhất của Vietcap, khả năng Việt Nam vượt qua kỳ rà soát nâng hạng vào tháng 3 là rất cao. Nếu tiến trình thuận lợi, việc chính thức nâng hạng có thể diễn ra vào tháng 9/2026.
Việc được nâng hạng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt lớn cho thị trường chứng khoán Việt Nam, khi mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quy mô lớn từ các quỹ đầu tư toàn cầu.
Theo ước tính của nhiều tổ chức tài chính, khi được nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi, Việt Nam có thể thu hút khoảng 1-1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF mô phỏng bộ chỉ số FTSE Emerging Markets.
Ngoài ra, cổ phiếu Việt Nam còn có thể thu hút thêm khoảng 3,5-6 tỷ USD từ các quỹ đầu tư chủ động và thụ động. Một số dự báo lạc quan cho rằng tổng dòng vốn ngoại đổ vào thị trường sau khi nâng hạng có thể đạt 5-7 tỷ USD.
Một lợi thế quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam là quy mô thanh khoản đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên thường xuyên duy trì trong khoảng 1-2 tỷ USD và có thời điểm vượt 3 tỷ USD, tương đương với nhiều thị trường mới nổi trong khu vực.
Bên cạnh đó, định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn ở mức tương đối hấp dẫn. Hệ số P/E trailing hiện vào khoảng 12 lần, thấp hơn so với mức 14-15 lần của nhiều thị trường mới nổi khác.
Năm 2025, VN-Index tăng khoảng 41%, đưa chứng khoán Việt Nam trở thành một trong những thị trường tăng mạnh nhất khu vực. Động lực chính đến từ tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết, ước đạt khoảng 20%.
Nhiều công ty chứng khoán dự báo lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết có thể tiếp tục tăng trưởng 15-20% trong năm 2026, góp phần duy trì sức hấp dẫn của thị trường.
Song song với đó, Việt Nam cũng đang thúc đẩy phát triển các Trung tâm Tài chính Quốc tế, trọng tâm tại TP.HCM, nhằm thu hút dòng vốn toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường tài chính.
Khi dòng vốn ngoại quay trở lại, nhiều chuyên gia cho rằng nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn sẽ là điểm đến đầu tiên của dòng tiền.
Danh mục cổ phiếu Việt Nam có khả năng được FTSE Russell đưa vào rổ FTSE Global All Cap phần lớn là các doanh nghiệp đầu ngành như nhóm Vingroup, ngân hàng, chứng khoán và một số doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn.
Các quỹ đầu tư nước ngoài thường ưu tiên giải ngân vào những doanh nghiệp có quy mô lớn, thanh khoản cao và tiêu chuẩn quản trị tốt. Vì vậy, nhóm cổ phiếu Bluechips nhiều khả năng sẽ đóng vai trò “cửa ngõ” để dòng vốn quốc tế tiếp cận thị trường Việt Nam.
Với tổng quy mô vốn hóa khoảng 2 triệu tỷ đồng, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, công nghệ, bất động sản, hạ tầng, năng lượng, y tế và giáo dục, hệ sinh thái doanh nghiệp thuộc Vingroup được xem là một trong những nhóm doanh nghiệp có khả năng thu hút sự quan tâm lớn từ nhà đầu tư quốc tế.
Trong bối cảnh thị trường đang đứng trước cột mốc nâng hạng quan trọng, các doanh nghiệp quy mô lớn nhiều khả năng sẽ đóng vai trò dẫn dắt dòng vốn quốc tế, trước khi dòng tiền lan tỏa rộng hơn sang các nhóm cổ phiếu khác trên thị trường.
