Kho bạc Nhà nước gửi hơn 563.000 tỉ đồng vào 3 ngân hàng quốc doanh
Kho bạc Nhà nước bất ngờ tăng mạnh tiền gửi tại nhóm ngân hàng quốc doanh ngay trong quý 1-2026. Dòng tiền hơn nửa triệu tỉ đồng đang giúp hệ thống giảm áp lực vốn trong ngắn hạn, dù rủi ro thanh khoản chưa hoàn toàn biến mất.
Dòng tiền từ Kho bạc Nhà nước tăng mạnh tại nhóm ngân hàng quốc doanh trong quý 1-2026, trong bối cảnh áp lực thanh khoản của hệ thống vẫn chưa hạ nhiệt. Báo cáo tài chính cho thấy tổng tiền gửi của Kho bạc tại Vietcombank, BIDV và VietinBank đã lên hơn 563.000 tỉ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025. Quy mô này tương đương hơn 21 tỉ USD, trở thành nguồn vốn chi phí thấp đáng chú ý với nhóm ngân hàng giữ vai trò dẫn dắt tín dụng nền kinh tế.
Vietcombank tiếp tục là ngân hàng nắm giữ lượng tiền lớn nhất từ Kho bạc Nhà nước với hơn 189.159 tỉ đồng tính đến cuối tháng 3. Trong đó, phần lớn là tiền gửi có kỳ hạn bằng VND, đạt khoảng 185.250 tỉ đồng. BIDV đứng ngay sau với gần 188.626 tỉ đồng, tăng gần 39% so với đầu năm, còn VietinBank ghi nhận khoảng 185.250 tỉ đồng, tăng gần 38%. Dữ liệu cho thấy dòng vốn được phân bổ khá đồng đều vào “bộ ba” quốc doanh.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh huy động dân cư có dấu hiệu chững lại. Cuối quý 1, BIDV vẫn dẫn đầu hệ thống với hơn 2,14 triệu tỉ đồng tiền gửi khách hàng nhưng mức tăng chưa tới 0,4%. VietinBank tăng chưa tới 0,2%, còn Vietcombank tăng khoảng 0,5%. Tốc độ này thấp hơn đáng kể so với tăng trưởng tín dụng, phản ánh áp lực vốn vẫn hiện hữu trong hệ thống ngân hàng.
Theo Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI Research), tỉ lệ cho vay trên huy động của toàn hệ thống đã lên gần 112% vào cuối tháng 3-2026, cho thấy “áp lực vốn dai dẳng”. Nhóm phân tích cho rằng việc Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh bơm thanh khoản qua kênh OMO cùng với điều chỉnh liên quan tiền gửi Kho bạc Nhà nước đã giúp thị trường ổn định hơn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các biện pháp này chưa giải quyết triệt để bài toán cân đối vốn của hệ thống.
Một điểm đáng chú ý nằm ở dự thảo sửa đổi Thông tư 22 của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, cơ quan quản lý đề xuất chuyển cách tính từ LDR sang CDR nhưng vẫn giữ trần 85%, đồng thời cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động. Động thái này được xem là bước “nới lỏng tương đối” sau giai đoạn siết dần việc tính nguồn vốn Kho bạc vào các chỉ tiêu thanh khoản. Với BIDV, VietinBank hay Vietcombank, thay đổi này giúp cải thiện đáng kể hệ số an toàn vốn mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động được tính toán. Theo SSI Research, điều này có thể tạo áp lực lớn hơn lên nhóm ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường liên ngân hàng để cân đối vốn ngắn hạn, chủ yếu là khối tư nhân. Khi lợi thế thanh khoản tiếp tục nghiêng về nhóm quốc doanh, chênh lệch chi phí vốn giữa các nhóm ngân hàng có thể còn kéo dài trong các quý tới.
Tiền gửi Kho bạc Nhà nước vốn mang tính mùa vụ và phụ thuộc lớn vào tiến độ giải ngân đầu tư công. Điều này đồng nghĩa quy mô hơn 563.000 tỉ đồng hiện nay chưa chắc là trạng thái bền vững. Nếu giải ngân đầu tư công tăng tốc trong nửa cuối năm, lượng tiền gửi tại ngân hàng có thể giảm nhanh và tạo áp lực ngược lên thanh khoản hệ thống. Đây cũng là lý do nhiều tổ chức phân tích cho rằng rủi ro vốn chưa thực sự biến mất.
Thị trường hiện dường như đang phản ánh nhiều hơn kỳ vọng ổn định thanh khoản thay vì sự cải thiện căn cơ về cấu trúc vốn. Dòng tiền từ Kho bạc Nhà nước giúp nhóm ngân hàng quốc doanh “dễ thở” hơn trong ngắn hạn, nhưng bài toán cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn vẫn còn nguyên sức nặng. Nếu dòng tiền công đảo chiều, áp lực huy động có thể sớm quay trở lại cùng với cạnh tranh lãi suất đầu vào trong hệ thống ngân hàng.
