Hà Nội ô nhiễm không khí nghiêm trọng: Cách để người dân tự bảo vệ sức khỏe
Chất lượng không khí tại Hà Nội liên tục ở mức xấu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Trong bối cảnh ô nhiễm lan rộng từ nội thành đến ven đô, việc chủ động phòng ngừa và điều chỉnh sinh hoạt là giải pháp thiết thực nhất đối với mỗi gia đình.
Sáng 14/1, Hà Nội tiếp tục xuất hiện trong nhóm các thành phố có mức độ ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới, xếp thứ 6 trong bảng xếp hạng toàn cầu. Thực trạng này không còn là hiện tượng nhất thời hay cục bộ, mà đang trở thành mối đe dọa thường trực đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo số liệu từ hệ thống quan trắc của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cập nhật lúc 9h sáng cùng ngày, chất lượng không khí tại nhiều khu vực trên địa bàn Thủ đô ở mức đáng báo động. Tại khu vực cổng Parabol – Đại học Bách khoa Hà Nội, chỉ số AQI ghi nhận ở mức 161, thuộc ngưỡng “xấu”, có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ em và các nhóm nhạy cảm.
Không chỉ khu vực trung tâm, tình trạng không khí kém chất lượng còn xuất hiện tại nhiều điểm đo khác. Tại Công viên Nhân Chính (đường Khuất Duy Tiến) và khu vực 556 Nguyễn Văn Cừ, chỉ số AQI cùng chạm ngưỡng 149, được xếp vào mức “kém”, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu người dân tiếp xúc ngoài trời trong thời gian dài.
Đáng lo ngại hơn, dữ liệu quan trắc cho thấy ô nhiễm không khí tại Hà Nội đã lan rộng trên toàn bộ không gian đô thị. Từ các quận nội thành như Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Tây Hồ đến những khu vực ven đô như Thạch Thất, nhiều điểm đồng loạt ghi nhận chất lượng không khí ở mức “rất không tốt”. Điều này cho thấy ô nhiễm không còn là vấn đề cục bộ, mà đã trở thành bài toán chung của toàn thành phố.
Chủ động tự bảo vệ sức khỏe trước “kẻ thù vô hình”
Trước thực trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng, việc chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình là điều người dân không thể xem nhẹ.
Trước hết, người dân nên thường xuyên theo dõi và cập nhật chất lượng không khí tại nơi sinh sống. Hiện nay, việc tra cứu chỉ số AQI khá dễ dàng thông qua Google, các trang thông tin chính thức của UBND thành phố, hoặc qua các ứng dụng chuyên dụng như Air Quality, Air Matters, Cem, AirNow… Việc nắm bắt thông tin kịp thời sẽ giúp mỗi người chủ động điều chỉnh sinh hoạt phù hợp.
Khi chỉ số chất lượng không khí xuống thấp hoặc chuyển sang mức cảnh báo, nguyên tắc quan trọng nhất là hạn chế ra ngoài. Việc tiếp xúc trực tiếp với không khí ô nhiễm có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch, hen suyễn và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Trong trường hợp bắt buộc phải ra đường, người dân cần trang bị khẩu trang có khả năng lọc bụi mịn, đeo kính bảo vệ mắt và che chắn cơ thể cẩn thận. Nếu di chuyển bằng ô tô, nên sử dụng máy lọc không khí mini trong xe. Tại gia đình, việc lắp đặt máy lọc không khí, đặc biệt ở phòng ngủ và không gian sinh hoạt chung, sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí trong nhà.
Các hoạt động thể dục thể thao ngoài trời cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Trong những ngày ô nhiễm nặng, người dân nên ưu tiên tập luyện trong nhà, phòng gym, hoặc hạn chế tối đa việc vận động ngoài trời để tránh hít phải không khí bẩn.
Bên cạnh đó, khói thuốc lá là một trong những nguồn gây ô nhiễm không khí đáng kể. Việc tránh xa môi trường có khói thuốc, đồng thời từng bước cai thuốc lá, không chỉ góp phần cải thiện không khí mà còn mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe. Ngoài ra, việc thay thế các thiết bị sử dụng nhiên liệu gas bằng thiết bị chạy điện hoặc pin cũng giúp giảm lượng khí thải độc hại trong không gian sống.
Tăng sức đề kháng từ bên trong bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý
Không chỉ phòng tránh từ bên ngoài, việc tăng cường sức đề kháng từ bên trong cơ thể cũng đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại tác động tiêu cực của ô nhiễm không khí. Một chế độ ăn uống lành mạnh, giàu dưỡng chất tốt cho phổi sẽ giúp cơ thể thích ứng tốt hơn với môi trường ô nhiễm.
Các thực phẩm giàu vitamin A và beta-carotene như cà rốt, khoai lang, gan… giúp củng cố lớp bảo vệ đường hô hấp. Vitamin C, có nhiều trong cam, dâu, xoài, súp lơ hay đu đủ, hỗ trợ tăng cường sức khỏe tổng thể và hệ miễn dịch. Vitamin E, có trong rau xanh, hạt nguyên cám, trứng và dầu thực vật, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Ngoài ra, khoáng chất selenium – có nhiều trong trứng, hành, tỏi, cá – cũng góp phần bảo vệ gan và phổi trước các gốc tự do gây hại.
Cây xanh trong nhà – “lá phổi nhỏ” giúp cải thiện không khí sống
Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật và thói quen sinh hoạt, việc đưa cây xanh vào không gian sống cũng được xem là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả tích cực. Một số loại cây cảnh trong nhà có khả năng hấp thụ bụi mịn, giảm khí độc và tăng độ ẩm không khí, từ đó giúp không gian sinh hoạt trở nên dễ chịu hơn, đặc biệt trong những ngày ô nhiễm kéo dài.
Tuy nhiên, cây xanh không thể thay thế hoàn toàn các thiết bị lọc không khí chuyên dụng. Để đạt hiệu quả tốt nhất, người dân nên kết hợp trồng cây xanh với việc sử dụng máy lọc không khí, thông gió hợp lý và duy trì không gian sống sạch sẽ. Sự kết hợp này sẽ giúp “lá chắn” bảo vệ sức khỏe trước ô nhiễm không khí trở nên toàn diện và bền vững hơn.
Hằng Lương
