EU vào guồng cải tổ kinh tế, siết lộ trình từ 2026
EU thống nhất kế hoạch cải tổ kinh tế toàn khối, tập trung vào năng lượng, tài chính và cải cách thị trường nhằm giành lại lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua toàn cầu.
Ngày 12/2, lãnh đạo 27 quốc gia thành viên EU đạt đồng thuận về kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế toàn khối. Mục tiêu: tăng tốc năng lực cạnh tranh trong bối cảnh áp lực thương mại từ Mỹ, cạnh tranh công nghiệp với Trung Quốc và rủi ro địa chính trị từ Nga.
Hội nghị thượng đỉnh không chính thức diễn ra tại lâu đài Alden Biesen (Bỉ) tập trung vào một thông điệp xuyên suốt: EU không thể duy trì vị thế nếu vẫn tăng trưởng chậm và thị trường còn phân mảnh.
Ba trụ cột chính
Kế hoạch hành động xoay quanh ba hướng lớn.
Thứ nhất, nâng cấp và điều phối lại hệ thống năng lượng toàn khối. Giá điện cao và phụ thuộc nhập khẩu từng khiến doanh nghiệp châu Âu mất lợi thế chi phí so với Mỹ và châu Á. EU xác định chuyển đổi năng lượng là giải pháp dài hạn để giảm chi phí và tăng tự chủ chiến lược.
Thứ hai, thúc đẩy hội nhập tài chính sâu hơn. Khối thừa nhận tình trạng “thiếu vốn đầu tư” trong khi lượng tiết kiệm nội khối lớn nhưng chưa được luân chuyển hiệu quả vào sản xuất – công nghệ. Liên minh Tiết kiệm và Đầu tư được thúc đẩy nhằm chuyển dòng tiền nhàn rỗi thành vốn cho doanh nghiệp.
Thứ ba, nới lỏng và rà soát quy định sáp nhập trong một số lĩnh vực, đặc biệt là viễn thông và công nghệ. Mục tiêu là tạo ra các doanh nghiệp đủ quy mô để cạnh tranh toàn cầu, thay vì duy trì cấu trúc thị trường phân tán.
“Chế độ pháp lý thứ 28”
Một điểm đáng chú ý là kế hoạch triển khai “chế độ pháp lý thứ 28” ngay trong năm nay. Cơ chế này cho phép doanh nghiệp hoạt động xuyên suốt 27 quốc gia thành viên với một bộ quy tắc thống nhất, thay vì phải tuân thủ hệ thống pháp lý riêng lẻ của từng nước.
Nếu thực thi hiệu quả, đây có thể là bước tiến quan trọng nhằm hoàn thiện thị trường chung – vốn nhiều năm bị đánh giá là chưa thực sự đồng nhất.
Từ khẩu hiệu sang lộ trình
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh tính cấp bách của cải cách, trong khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết, các nội dung thảo luận sẽ được cụ thể hóa tại Hội nghị Thượng đỉnh tháng 3 ở Brussels.
Trọng tâm giai đoạn 2026–2027 là chuyển từ “thị trường đơn nhất còn phân mảnh” sang một thị trường thống nhất thực chất hơn. Song song, EU đặt mục tiêu hình thành các “nhà vô địch châu Âu” trong các lĩnh vực chiến lược như quốc phòng, công nghệ sạch, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và hệ thống thanh toán.
Thách thức phía trước
Tuy đạt đồng thuận chính trị, việc thực thi sẽ phụ thuộc vào mức độ sẵn sàng nhượng bộ chủ quyền kinh tế của từng quốc gia thành viên. Lịch sử cho thấy, cải cách thị trường chung thường vấp phải khác biệt lợi ích giữa các nền kinh tế lớn và nhỏ trong khối.
Trong bối cảnh, cạnh tranh công nghiệp toàn cầu gia tăng và chuỗi cung ứng tái cấu trúc mạnh, EU đang đứng trước áp lực phải hành động nhanh hơn.
Từ năm 2026, khối này dự kiến bước vào giai đoạn triển khai thực chất. Khi đó, năng lực cạnh tranh sẽ không còn là khẩu hiệu chính sách, mà trở thành phép thử trực tiếp đối với cấu trúc kinh tế của toàn châu Âu.
