Cú sốc dầu từ Trung Đông và những toan tính mới của Mỹ
Căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu và xăng tại Mỹ tăng vọt, khiến thị trường năng lượng toàn cầu thêm biến động. Washington vì thế đang nỗ lực trấn an nguồn cung, trong đó có động thái tạm thời nới lỏng một số hạn chế đối với dầu Nga.
Washington tìm cách hạ nhiệt thị trường dầu
Sau những cú sốc liên tiếp của thị trường dầu mỏ toàn cầu, chính quyền Mỹ đang lựa chọn một bước đi thực dụng hơn: tạm thời mở cửa trở lại với dầu Nga.
Ngày 8/3, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng bảo vệ quyết định cho phép Ấn Độ tiếp tục mua dầu Nga trong thời hạn miễn trừ 30 ngày. Theo họ, đây là biện pháp cần thiết để tránh tình trạng nguồn cung bị bóp nghẹt khi căng thẳng tại Trung Đông khiến vận tải dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Phát biểu trên kênh NBC, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cho biết lệnh miễn trừ nhằm tạo điều kiện để hàng triệu thùng dầu đang nằm trên các tàu chở dầu được vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ.
Theo ông Waltz, động thái này không chỉ giải quyết vấn đề hậu cần đang tồn đọng trên thị trường, mà còn giúp giảm bớt áp lực tâm lý về nguy cơ thiếu hụt dầu trong ngắn hạn.
Giá nhiên liệu trở thành áp lực trong nước
Bối cảnh trong nước đang khiến chính quyền Mỹ buộc phải hành động nhanh.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội ô tô Mỹ (AAA), tính đến ngày 6/3, giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng lên 3,32 USD/gallon, cao hơn 11% so với tuần trước và là mức cao nhất kể từ tháng 9/2024. Giá dầu diesel cũng leo lên 4,33 USD/gallon, tăng 15% trong một tuần.
Áp lực chi phí năng lượng tăng lên trong lúc nền kinh tế Mỹ vừa ghi nhận tín hiệu không mấy tích cực từ thị trường lao động. Báo cáo tháng 2/2026 cho thấy nền kinh tế đã mất 92.000 việc làm, làm dấy lên lo ngại về đà phục hồi kinh tế.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng sự tăng giá hiện nay phần lớn đến từ tâm lý thị trường, chứ không phải thiếu hụt nguồn cung thực sự. Trong cuộc phỏng vấn với CNN, ông khẳng định việc tạm thời nới lỏng trừng phạt đối với dầu Nga có thể giúp hạ nhiệt tâm lý lo ngại và ổn định thị trường.
Tín hiệu chính trị phía sau quyết định năng lượng
Quyết định của Washington cũng mang nhiều tính toán chính trị.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump cho rằng việc giá dầu tăng trong ngắn hạn là “một cái giá nhỏ để đổi lấy an ninh và hòa bình”, đồng thời khẳng định giá năng lượng sẽ giảm nhanh khi mối đe dọa hạt nhân từ Iran được giải quyết.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng giá xăng tăng cao vẫn là yếu tố nhạy cảm trong chính trị Mỹ, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần. Lịch sử cho thấy chi phí nhiên liệu thường ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý cử tri và có thể tác động đến kết quả bầu cử.
Thị trường vẫn đứng trước nhiều ẩn số
Trong khi Washington cố gắng trấn an thị trường, diễn biến giá dầu vẫn cho thấy mức độ bất ổn cao.
Sáng 9/3, giá dầu thô kỳ hạn tại Mỹ tăng hơn 20%, lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, khi lo ngại về gián đoạn nguồn cung và vận tải tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.
Ở góc độ thị trường, việc Mỹ tạm thời “mở van” dầu Nga có thể giúp giảm bớt áp lực trong ngắn hạn. Tuy nhiên, điều này cũng phản ánh một thực tế rõ ràng hơn: cân bằng năng lượng toàn cầu vẫn phụ thuộc mạnh vào những quyết định mang tính địa chính trị.
Nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, thị trường dầu mỏ có thể tiếp tục bước vào một giai đoạn biến động mạnh, nơi các quốc gia tiêu thụ lớn buộc phải linh hoạt hơn trong chính sách năng lượng của mình.
