Chính phủ đưa loạt thuế xăng dầu về 0% đến 15/4

Theo dõi KTMT trên

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 482 ngày 26/3, áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu ở mức tối thiểu, nhằm ứng phó với biến động mạnh của thị trường năng lượng toàn cầu. Chính sách có hiệu lực từ 24h ngày 26/3 đến hết ngày 15/4, trong bối cảnh giá dầu thế giới vượt 100 USD/thùng và rủi ro nguồn cung gia tăng.

Theo quyết định, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng/lít. Đồng thời, các mặt hàng này không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng, nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cũng được điều chỉnh về 0%.

Việc đồng loạt đưa ba sắc thuế về mức thấp nhất cho thấy đây là một biện pháp can thiệp mạnh, mang tính ngắn hạn nhằm hạ nhiệt giá xăng dầu trong nước – yếu tố đang chịu áp lực trực tiếp từ thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh hiện tại, giá dầu thô thế giới đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng, chủ yếu do căng thẳng địa chính trị tại Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Rủi ro gián đoạn nguồn cung khiến mặt bằng giá năng lượng tăng nhanh, lan sang chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng.

Tác động trong nước vì vậy đến sớm và rõ rệt. Bộ Tài chính cho biết giá xăng dầu tăng mạnh trong thời gian ngắn đã gây áp lực lớn lên hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như chi tiêu của người dân.

Ở góc độ tài khóa, chính sách giảm thuế này dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, cơ quan quản lý đánh giá đây là “chi phí cần thiết” để đổi lấy ổn định kinh tế vĩ mô, khi việc kiềm chế đà tăng giá năng lượng có thể giúp hạn chế hiệu ứng lan tỏa sang lạm phát.

Trên thực tế, xăng dầu là đầu vào của hầu hết các ngành kinh tế. Do đó, việc hạ thuế không chỉ tác động trực tiếp đến giá bán lẻ mà còn gián tiếp hỗ trợ chi phí logistics, sản xuất và dịch vụ – những lĩnh vực đang chịu áp lực kép từ chi phí vốn và nhu cầu phục hồi chưa đồng đều.

Đây không phải là giải pháp đơn lẻ. Trước đó, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2026, điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào, nhằm đa dạng hóa nguồn cung và giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.

Việc kết hợp các công cụ thuế từ nhập khẩu đến tiêu dùng cho thấy Chính phủ đang sử dụng dư địa chính sách tài khóa để “đệm” cho thị trường trong giai đoạn biến động mạnh. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách này mang tính điều kiện.

Nếu giá dầu thế giới tiếp tục duy trì trên 100 USD/thùng hoặc leo thang do xung đột kéo dài, áp lực lên ngân sách và dư địa chính sách sẽ gia tăng. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, việc giảm thuế có thể phát huy hiệu quả rõ nét hơn trong việc ổn định mặt bằng giá và hỗ trợ tăng trưởng.

Trong ngắn hạn, quyết định giảm thuế lần này có thể xem là một “van xả áp” cho thị trường xăng dầu trong nước. Nhưng về dài hạn, diễn biến của giá năng lượng toàn cầu vẫn sẽ là biến số quyết định, nằm ngoài khả năng kiểm soát của chính sách trong nước.