Câu chuyện dầu chưa hạ nhiệt, cổ phiếu đã quay đầu
Giá dầu vẫn biến động mạnh vì căng thẳng Trung Đông, nhưng cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán lại bất ngờ giảm sâu. Nghịch lý này phản ánh cách dòng tiền thường đi trước và rời đi trước khi câu chuyện thực sự kết thúc.
Sau giai đoạn tăng mạnh nhờ kỳ vọng hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, nhóm cổ phiếu dầu khí bất ngờ trở thành tâm điểm bán tháo trong phiên giao dịch ngày 10-3.
Bước sang phiên chiều, hàng loạt mã dầu khí giảm sâu, thậm chí rơi xuống mức giá sàn. Trên sàn HoSE, các cổ phiếu như GAS, PVT, PLX hay PVP đồng loạt mất gần 7%, trong tình trạng trắng bên mua và dư bán giá sàn lớn. Đáng chú ý, GAS, PVT và PLX đều ghi nhận phiên giảm sàn thứ hai liên tiếp.
Đà giảm không chỉ xuất hiện ở một vài mã riêng lẻ mà lan rộng trong toàn ngành. Các cổ phiếu như BSR, PET, COM, GSP hay POW cũng ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể, trong khi trên UPCoM, nhiều mã dầu khí như PEQ, PVO, PND hay POV thậm chí giảm kịch biên độ.
Tính chung cả phiên, nhóm năng lượng giảm khoảng 6,4%, trở thành ngành giảm mạnh nhất thị trường.
Điều đáng chú ý là diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thị trường chung lại phục hồi khá mạnh. VN-Index vẫn đóng cửa tăng gần 24 điểm, cho thấy áp lực bán chủ yếu tập trung vào riêng nhóm dầu khí.
Khi kỳ vọng đã được “định giá”
Nếu nhìn lại diễn biến trong hai tuần trước, sự điều chỉnh của nhóm dầu khí không hoàn toàn bất ngờ.
Từ cuối tháng 2, khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, giá dầu thế giới tăng mạnh đã nhanh chóng kích hoạt làn sóng đầu cơ trên thị trường chứng khoán. Các cổ phiếu dầu khí được xem là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ biến động giá năng lượng, qua đó thu hút dòng tiền lớn.
Trong nhiều phiên giao dịch, tình trạng xếp hàng mua xuất hiện ở hàng loạt mã dầu khí. Giá cổ phiếu tăng nhanh chỉ trong thời gian ngắn, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư rằng doanh nghiệp trong ngành sẽ cải thiện đáng kể kết quả kinh doanh khi giá dầu tăng.
Tuy nhiên, trên thị trường chứng khoán, giá cổ phiếu thường phản ánh kỳ vọng tương lai hơn là tình hình hiện tại. Khi kỳ vọng đã được phản ánh phần lớn vào giá, dư địa tăng thêm sẽ thu hẹp đáng kể.
Chính vì vậy, khi thị giá đã tăng nóng trong thời gian ngắn, hoạt động chốt lời ngắn hạn thường xuất hiện – đặc biệt trong bối cảnh thị trường chung vẫn còn nhiều biến động.
Câu chuyện dài hạn vẫn chưa thay đổi
Một yếu tố khác khiến dòng tiền trở nên thận trọng hơn là thực tế không phải doanh nghiệp dầu khí nào cũng hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu tăng.
Trong chuỗi giá trị của ngành năng lượng, tác động của biến động giá dầu có thể rất khác nhau giữa các doanh nghiệp khai thác, vận tải, lọc hóa dầu hay phân phối nhiên liệu.
Một số doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ giá dầu cao, nhưng với nhiều doanh nghiệp khác, chi phí đầu vào hoặc biến động thị trường lại có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận.
Ở góc độ vĩ mô, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông vẫn đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh. Điều này khiến giá nhiên liệu tăng tại nhiều quốc gia, kéo theo áp lực chi phí đối với nhiều ngành kinh tế.
Tại Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cũng đã kiến nghị Chính phủ xem xét các biện pháp điều hành nguồn dầu thô, trong đó có khả năng tạm dừng xuất khẩu dầu để ưu tiên nguồn nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu trong nước.
Theo Petrovietnam, việc giữ lại nguồn dầu thô trong nước có thể giúp hệ thống lọc hóa dầu chủ động hơn về nguyên liệu trong bối cảnh chi phí vận chuyển và bảo hiểm quốc tế gia tăng.
Dù vậy, từ góc nhìn của thị trường chứng khoán, diễn biến của nhóm cổ phiếu dầu khí trong phiên 10-3 cho thấy một quy luật quen thuộc: dòng tiền thường phản ứng nhanh hơn thực tế kinh doanh.
Khi kỳ vọng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu, thị trường sẽ bắt đầu tìm kiếm câu chuyện mới. Và đôi khi, sự điều chỉnh mạnh không phải vì câu chuyện đã kết thúc, mà đơn giản vì thị trường đã đi trước nó quá xa.
