Bộ Công Thương đề xuất sửa Luật Dầu khí, bổ sung năng lượng ngoài khơi và lưu trữ carbon
Luật Dầu khí được đề xuất sửa đổi theo hướng mở rộng sang năng lượng ngoài khơi và công nghệ carbon. Đây là bước điều chỉnh nhằm thích ứng với biến động thị trường và xu hướng chuyển dịch năng lượng.
Cụ thể, Bộ Công Thương đang trình Chính phủ dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), với định hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh sang toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng. Điểm đáng chú ý là bổ sung các lĩnh vực mới như năng lượng ngoài khơi và công nghệ thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), nhằm thích ứng với những thay đổi nhanh của ngành năng lượng.
Theo tờ trình, sau gần ba năm thực thi, Luật Dầu khí 2022 đã tạo hành lang pháp lý tương đối thông thoáng cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác. Giai đoạn 2023–2025, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam gia tăng trữ lượng khoảng 38,8 triệu tấn quy dầu, khai thác gần 25 triệu tấn dầu và 19,83 tỷ m3 khí, đóng góp hơn 480.000 tỷ đồng vào ngân sách.
Tuy nhiên, các điều kiện nền tảng của ngành đang thay đổi nhanh. Trữ lượng các mỏ lớn suy giảm, trong khi các phát hiện mới chủ yếu là mỏ cận biên, quy mô nhỏ, chi phí khai thác cao và hiệu quả đầu tư thấp hơn. Hoạt động thăm dò cũng dịch chuyển ra vùng nước sâu, xa bờ, kéo theo rủi ro kỹ thuật, tài chính và yếu tố nhạy cảm về quốc phòng, an ninh.
Trên thị trường quốc tế, giá dầu biến động mạnh, làm gia tăng rủi ro đầu tư. Năm 2025, giá dầu Brent có thời điểm giảm xuống khoảng 59 USD/thùng, nhưng sang đầu năm 2026 đã vượt mốc 100 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Biến động này khiến các quyết định đầu tư dài hạn trong ngành dầu khí trở nên khó lường hơn.
Trong bối cảnh đó, dự thảo luật đề xuất chuyển từ cách tiếp cận khai thác tài nguyên đơn thuần sang phát triển toàn diện chuỗi giá trị năng lượng. Bên cạnh các hoạt động truyền thống, luật bổ sung các lĩnh vực như năng lượng ngoài khơi, dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và công nghệ CCS – những yếu tố được xem là xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
Đáng chú ý, dự thảo cũng cập nhật khái niệm dầu khí phi truyền thống, bao gồm hydro tự nhiên, khí đá phiến, dầu đá phiến và băng cháy. Việc bổ sung các loại hình này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho các hướng khai thác mới, trong bối cảnh nguồn tài nguyên truyền thống dần suy giảm.
Việc mở rộng phạm vi Luật Dầu khí không chỉ nhằm duy trì sản lượng khai thác, mà còn hướng tới nâng cao giá trị gia tăng và thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Khi ranh giới giữa dầu khí và các lĩnh vực năng lượng mới ngày càng thu hẹp, khung pháp lý linh hoạt sẽ trở thành yếu tố then chốt để thu hút đầu tư và giảm rủi ro dài hạn cho ngành.
