Bộ Công Thương cập nhật nguồn cung xăng dầu giữa biến động năng lượng toàn cầu

Theo dõi KTMT trên

Cụ thể, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã tăng sản lượng thêm 10,5% và đủ nguyên liệu sản xuất đến đầu tháng 5, trong khi Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn – đơn vị chiếm khoảng 40% sản lượng tiêu thụ trong nước – vẫn duy trì hoạt động đến hết tháng 4.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang, khiến khoảng 11 triệu thùng dầu/ngày và 140 tỷ m³ khí đốt bị gián đoạn, theo đánh giá của Bộ Công Thương. Đây được xem là “nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay”, đẩy giá dầu thế giới vượt ngưỡng 100 USD/thùng và tạo áp lực lan rộng lên lạm phát, chi phí nhập khẩu cũng như tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Với Việt Nam, tác động không chỉ đến từ giá mà còn từ nguồn cung. Khi các quốc gia xuất khẩu trong khu vực áp dụng biện pháp hạn chế bán ra, hoạt động nhập khẩu trở nên khó khăn hơn, trong khi nguồn nguyên liệu đầu vào của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn bị ảnh hưởng đáng kể. Điều này tạo ra áp lực kép lên thị trường trong nước, vừa về chi phí, vừa về khả năng đảm bảo nguồn hàng.

Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương đã xây dựng các kịch bản điều hành theo từng cấp độ kéo dài của xung đột, đồng thời tham mưu Chính phủ ban hành các chính sách tài khóa nhằm giảm áp lực thị trường. Một trong những biện pháp đáng chú ý là đưa thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu về 0%, qua đó giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc tìm kiếm nguồn cung thay thế khi thị trường quốc tế bị thu hẹp.

Song song với chính sách, các giải pháp kỹ thuật cũng được triển khai để bù đắp nguồn cung. Việc tăng công suất tại Dung Quất, tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế cho Nghi Sơn, cùng với việc đưa các nhà máy ethanol và condensat vào vận hành đã góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu trong ngắn hạn.

Dữ liệu nhập khẩu cho thấy xu hướng chủ động gia tăng nguồn cung từ bên ngoài. Theo Cục Hải quan, trong 15 ngày đầu tháng 3, Việt Nam đã nhập hơn 533.000 tấn xăng dầu, trị giá gần 492 triệu USD, tăng 41,4% về lượng và 89,2% về giá trị so với cùng kỳ. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/3, tổng lượng nhập khẩu đạt gần 2,71 triệu tấn, tương ứng kim ngạch hơn 1,94 tỷ USD, tăng 42,6% so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, nước ta cũng đã chi khoảng 1,44 tỷ USD để nhập khẩu 2,79 triệu tấn dầu thô.

Tổng cộng, chỉ trong khoảng 2,5 tháng đầu năm, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 5,5 triệu tấn xăng dầu và dầu thô, tăng thêm 0,6 triệu tấn so với cùng kỳ. Điều này cho thấy nỗ lực chủ động tích trữ và đa dạng hóa nguồn cung trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động mạnh.

Một điểm đáng chú ý là mức độ truyền dẫn giá từ thế giới vào trong nước đã được kiểm soát đáng kể. Giá xăng RON95-III và dầu diesel trong nước tăng lần lượt 37% và 45%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 63,3% và 71,8% của giá thế giới. Việc sử dụng linh hoạt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, cùng với điều hành giá theo chu kỳ hợp lý, đã giúp giảm biên độ biến động và ổn định tâm lý thị trường.

Trong ngắn hạn, việc Dung Quất tăng sản lượng và Nghi Sơn duy trì hoạt động tạo ra “vùng đệm” quan trọng cho nguồn cung nội địa. Tuy nhiên, về trung hạn, biến số quyết định vẫn nằm ở diễn biến địa chính trị và khả năng duy trì dòng chảy năng lượng toàn cầu. Khi khoảng 11 triệu thùng dầu/ngày vẫn đứng trước nguy cơ gián đoạn, mọi kịch bản điều hành trong nước đều phải đặt trong trạng thái linh hoạt cao.

Ở thời điểm hiện tại, thông điệp từ cơ quan quản lý là rõ ràng: nguồn cung chưa bị đứt gãy, nhưng dư địa an toàn không còn rộng như trước. Trong môi trường đó, ổn định không đến từ việc loại bỏ rủi ro, mà từ khả năng hấp thụ và điều tiết rủi ro một cách chủ động.