Big 4 cạn room tín dụng ngay quý I/2026, lãi vay bật tăng
Chưa hết quý I/2026, nhóm ngân hàng quốc doanh đã dùng hết hạn mức tăng trưởng tín dụng. Lãi suất vay mua nhà tăng mạnh, nhiều nơi tạm dừng giải ngân, làm dấy lên tranh luận về việc bỏ cơ chế “room”.
Theo báo cáo của MBS, 4 ngân hàng thương mại nhà nước gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank đã chạm trần hạn mức tín dụng được giao cho năm 2026 ngay trong những tháng đầu năm. Đây là nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong cung ứng vốn trung - dài hạn cho nền kinh tế.
Hệ quả phản ánh tức thì lên mặt bằng lãi suất. Khảo sát thị trường cho thấy nhiều ngân hàng lớn thông báo tạm dừng giải ngân cho vay mua nhà, hoặc nếu còn hạn mức thì lãi suất đã tăng đáng kể. So với cuối năm 2025 khi lãi suất ưu đãi phổ biến quanh 6,5-7,5%/năm, hiện nhiều khoản vay được chào ở mức 8,5-9,5%/năm, thậm chí 13-14%/năm tại một số trường hợp.
Tín dụng chạm trần sớm, doanh nghiệp “khát vốn”
Nguyên nhân được cho là mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức 15%, thấp hơn mức gần 20% của năm trước, trong khi dư nợ bất động sản và các khoản vay trung - dài hạn cũ vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Khi hạn mức bị khống chế, dư địa cho vay mới nhanh chóng thu hẹp dù nhu cầu vốn đang phục hồi.
Một nghịch lý khác là thanh khoản hệ thống không thực sự thiếu. Khoảng 1,2 triệu tỷ đồng của Kho bạc Nhà nước vẫn đang gửi tại hệ thống ngân hàng, trong khi vòng quay tiền của nền kinh tế xuống mức thấp 0,63-0,65. Cung tiền danh nghĩa tăng nhưng hiệu quả lan tỏa ra sản xuất - kinh doanh chưa tương xứng.
Trong bối cảnh đó, thông tin một số ngân hàng như Vietcombank, MB Bank, VPBank và HDBank có thể được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc được đánh giá là hỗ trợ thanh khoản. Việc giảm từ 3% xuống 1,5% với tiền gửi ngắn hạn có thể giải phóng khoảng 54.500 tỷ đồng.
Tuy nhiên, khi trần tăng trưởng tín dụng vẫn giữ nguyên, nguồn vốn bổ sung này khó được giải ngân tối đa ra nền kinh tế. Điều đó làm dấy lên tranh luận về việc có nên tiếp tục duy trì cơ chế phân bổ “room” tín dụng mang tính hành chính hay chuyển sang điều hành bằng các công cụ thị trường gián tiếp.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội gia tăng, việc Big 4 cạn room ngay từ quý I/2026 cho thấy áp lực điều hành ngày càng lớn. Câu chuyện không chỉ là lãi suất bật tăng trong ngắn hạn, mà còn là bài toán phân bổ nguồn lực tài chính sao cho linh hoạt và hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.
