22 triệu tấn đất hiếm: Việt Nam chuẩn bị gì cho cuộc chơi lớn?
Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi có hiệu lực từ 1/1/2026 mở đường cho chiến lược đất hiếm Việt Nam. Với trữ lượng khoảng 22 triệu tấn, Việt Nam đẩy nhanh điều tra, hoàn thiện pháp lý và khai thác thử nghiệm.
Sau khi Luật Địa chất và khoáng sản sửa đổi có hiệu lực từ 1/1/2026, Việt Nam đang đẩy nhanh xây dựng Chiến lược quốc gia về đất hiếm – nhóm khoáng sản được xác định là vật liệu chiến lược cho công nghiệp công nghệ cao.
Theo Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam Trần Bình Trọng, năm 2025 đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, với Luật sửa đổi cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn được ban hành đồng bộ, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho quản lý và khai thác khoáng sản.
Song song với thể chế, công tác điều tra đất hiếm được tăng tốc. Cục đã hoàn thành giai đoạn I Đề án đánh giá tổng thể tiềm năng đất hiếm, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ bản hoàn tất điều tra thực địa giai đoạn II. Kết quả bước đầu cho thấy, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có trữ lượng đất hiếm thuộc nhóm hàng đầu thế giới.
Theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ, trữ lượng đất hiếm của Việt Nam ước khoảng 22 triệu tấn, bằng một nửa Trung Quốc và gấp 12 lần Mỹ – tạo dư địa lớn cho phát triển các ngành điện tử, pin, xe điện, năng lượng tái tạo.
Trong quản lý hoạt động khoáng sản, năm 2025 Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã trình ban hành hơn 100 quyết định, giấy phép; tổ chức đấu giá 4 khu vực khoáng sản, trong đó 3 khu vực đấu giá thành công. Riêng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được phê duyệt vượt 6.700 tỷ đồng, đóng góp đáng kể cho ngân sách nhà nước.
Bước sang năm 2026, trọng tâm của ngành là hoàn thiện Chiến lược quốc gia về đất hiếm, điều chỉnh các quy hoạch khoáng sản theo Luật mới.
Đáng chú ý, năm 2026 sẽ là thời điểm triển khai khai thác thử nghiệm đất hiếm tại Phú Thọ – bước chuyển quan trọng từ điều tra, đánh giá sang thử nghiệm công nghệ và tổ chức khai thác thực tế.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, đất hiếm là nhiệm vụ chiến lược, cần triển khai thận trọng nhưng dứt khoát, gắn điều tra với công nghệ khai thác, chế biến và định hướng hợp tác, bảo đảm hiệu quả kinh tế đi cùng quản lý bền vững tài nguyên.
