Thứ tư, 08/02/2023 17:38 (GMT+7)
Thứ năm, 13/05/2021 16:02 (GMT+7)

Vịnh Nha Trang: 90% rạn san hô bị suy giảm nghiêm trọng

Theo dõi KTMT trên

Qua kết quả quan sát, thu thập mẫu phân tích cho thấy, 90% san hô ở vịnh Nha Trang đã biến mất so với những năm 1980. Trong đó, giai đoạn hiện nay đang suy giảm mạnh nhất, ở mức đáng báo động.

Đó là kết quả nghiên cứu mới nhất trên tạp chí Marine and Freshwater Research (tháng 3/2021) của Viện Sinh thái học và Tiến hóa, Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga tại Nha Trang và Viện Hải dương học.

Cụ thể, độ che phủ san hô trung bình giảm 64,4%, trong đó mức giảm mạnh nhất là hai chi san hô Acropora và Montipora, vốn là thành phần chủ yếu của rạn san hô ở vịnh Nha Trang, suy giảm lần lượt mức 80,6% và 82,3%. Mức độ suy giảm của san hô ở các điểm khảo sát trên đều nghiêm trọng. Tại đảo Hòn Một, loài san hô này đã mất hoàn toàn hay độ che phủ giảm 4 - 8 lần. Đặc biệt, phía bắc đảo Hòn Tre, độ che phủ san hô mất 98% (giảm 54 lần).

Vịnh Nha Trang: 90% rạn san hô bị suy giảm nghiêm trọng - Ảnh 1
Các rạn san hô ở vịnh Nha Trang bị suy giảm nghiêm trọng, ở mức đáng báo động.

Qua kết quả quan sát, thu thập mẫu phân tích tại 20 điểm cố định (2013-2019), kết hợp công cụ lập bản đồ rạn và phân tích hệ thống thông tin địa lý GIS cho phép so sánh với 4 thập niên trước cho thấy, tổng diện tích rạn san hô phong phú và khỏe mạnh ở vịnh Nha Trang đã giảm từ 6,65 km2 trước năm 1980 xuống còn 0,74 km2 vào năm 2019.

Điều đó cho thấy, Nha Trang đã mất 90% san hô trong vòng chưa đầy 40 năm, 10% còn lại của quần xã san hô trong hai tình trạng: Một số vẫn ổn định và một số tiếp tục suy giảm. Đồng thời, mức độ che phủ dao động từ 13-50% và tính phong phú đa dạng của loài cũng suy giảm nhiều.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm của san hô do những tác động của con người và biến đổi khí hậu. Cụ thể bao gồm: tình trạng ấm lên của đại dương, xu hướng tăng nhiệt độ bề mặt biển ở khu vực bờ biển của Việt Nam vào khoảng 0,448 độ C mỗi thập niên qua; áp lực do con người gây ra cho đại dương cũng ngày càng tăng như cải tạo đất ven biển, chất thải đô thị chưa được xử lý, từ các hoạt động kinh tế như ngành nuôi trồng thủy sản đang phát triển, đánh bắt hải sản quá mức trên diện rộng trong vịnh, du lịch và những xáo trộn tự nhiên khác...

Theo TS Hoàng Xuân Bền, Phó Viện trưởng Viện Hải dương học, các kết quả nghiên cứu và công bố gần đây (năm 2015, 2017, 2019 và 2020) của Viện Hải dương học về hiện trạng, xu thế biến động rạn san hô trong Khu Bảo tồn vịnh Nha Trang đã cho thấy độ phủ trung bình của san hô cứng ở vịnh đạt 22,8%. So sánh với kết quả năm 1994 (hơn 25 năm), độ phủ trung bình của san hô vịnh Nha Trang khoảng 30% thì hiện nay độ phủ san hô còn 7,2%. Diện tích rạn san hô suy giảm từ 754 ha xuống còn 636,6 ha (giảm 117,4 ha, tương đương 13,5%).

Ông cũng cho rằng, suy giảm rạn san hô trong vịnh có thể do các hoạt động khai thác hủy diệt bằng chất nổ, xyanua (hiện nay không còn), ô nhiễm môi trường (các hoạt động du lịch, xả thải, nuôi trồng thủy sản…) làm thay đổi điều kiện sống, xuất hiện san hô bị bệnh, bùng nổ sinh vật ăn san hô (sao biển gai) và hiện tượng ưu dưỡng (phú dưỡng) cục bộ, hiện tượng tẩy trắng san hô và các thiên tai thiên nhiên (bão, lũ)...

Tuy nhiên, việc mất rạn san hô lớn nhất là do quá trình san lấp, xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch và dân sinh tại các vùng ven bờ và ven đảo. Việc san lấp không chỉ làm mất diện tích rạn san hô mà còn đưa lượng trầm tích ra biển, gây lắng đọng trên bề mặt rạn làm san hô bị chết.

Thời gian qua, Viện Hải dương học đã thử nghiệm phục hồi san hô ở vịnh Nha Trang, đã xác định 9 loài san hô cứng có khả năng phục hồi với tỉ lệ sống đạt trên 60%, tốc độ tăng trưởng trung bình từ 0,4 - 6,5 mm/tháng. Kết quả này mang lại những hiệu quả nhất định, góp phần giảm thiểu những tác động bất lợi đối với rạn san hô, cải thiện các vùng rạn bằng cách làm gia tăng độ phủ của san hô, gia tăng giá bám bền vững cho san hô tái phục hồi và tạo môi trường ổn định cho sự phát triển của quần xã sinh vật rạn.

Các rạn san hô được ví như rừng ở dưới đáy biển, với nhiều tầng và có mức độ che phủ lớn, là nơi trú ngụ, sinh nở của các loài sinh vật đáy và các loài cá. Vì thế, lượng san hô suy giảm nghiêm trọng này sẽ dẫn tới hệ quả là nguồn lợi động vật đáy và cá sẽ suy giảm theo.

Trao đổi với báo chí, TS Nguyễn Hữu Huân (Viện Hải dương học) nhấn mạnh, việc mất đi rạn san hô gây ra sự đứt gãy sinh thái lớn hơn rất nhiều, thậm chí gây khủng hoảng cho cả hệ sinh thái ở vịnh. Bởi “san hô chính là mái nhà, đi kèm với nó là các quần xã sinh vật biển”. Mất rạn san hô là mất nơi cư trú, nơi sinh sống của các cộng đồng sinh vật có mối liên kết chặt chẽ với nhau: trên rạn có tảo cộng sinh để quang hợp, tạo ra năng suất sơ cấp cho các loài cá ăn tảo, tiếp theo là các loài cá ăn thịt, tạo dây chuyền thức ăn.

Chính vì vậy, rạn san hô không còn cũng làm đứt gãy chuỗi thức ăn, ảnh hưởng đến nguồn lợi, sản lượng sinh vật có thể khai thác, cũng như đến chất lượng môi trường vịnh.

Lan Anh

Bạn đang đọc bài viết Vịnh Nha Trang: 90% rạn san hô bị suy giảm nghiêm trọng. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0917 681 188 Hoặc email: toasoanktmt@gmail.com

Cùng chuyên mục

Bảo vệ môi trường là nền tảng phát triển kinh tế bền vững
Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của toàn xã hội, môi trường là không gian, nơi ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, cung cấp tài nguyên thiên nhiên. Chính vì sự quan trọng đó vấn đề sống còn của toàn nhân loại, nên cần bảo vệ môi trường để duy trì sự sống..

Tin mới

TP.HCM có 138 dự án hết hạn đầu tư
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM gửi Cục Phát triển đô thị - Bộ Xây dựng về tình hình phát triển đô thị năm 2022, hiện trên địa bàn có 138 dự án đã hết thời gian thực hiện dự án theo quy định tại quyết định chấp thuận đầu tư.
Các ngân hàng lớn thống nhất giảm lãi suất huy động
Ngay trước cuộc họp sáng 8/2, Tổng Giám đốc các ngân hàng thương mại đã nhóm họp và thống nhất giảm lãi suất huy động nhằm giảm lãi suất cho vay nói chung và giảm lãi suất cho vay bất động sản nói riêng.
Hà Tĩnh: 1.445 tân binh lên đường nhập ngũ
Sáng 7/2, đồng loạt các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh tổ chức lễ giao, nhận quân năm 2023. Đợt này, toàn tỉnh Hà Tĩnh có 1.445 thanh niên lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ công an nhân dân.