Vì sao Bộ GTVT 'quyết tâm cao' nhưng vẫn phải xin gia hạn thu phí tự động?

Theo dõi KTMT trên

Bộ GTVT bất ngờ xin lùi tiến độ dự án thu phí tự động không dừng. (Ảnh minh họa)

Như tin đã đưa, ngày 23/10/2019, Công ty TNHH thu phí tự động (VETC) đã xin trả lại dự án thu phí không dừng cho Nhà nước vì dự án bị chậm triển khai, dẫn đến "lỗ hàng trăm tỉ đồng". Ông Hồ Trọng Vinh, Phó tổng giám đốc VETC, cho biết công ty đã gửi bản kiến nghị đến Bộ GTVT, phản ánh khó khăn của dự án thu phí không dừng.

Qua mấy năm, VETC mới dán được 812.000 thẻ thu phí không dừng trong tổng số 3 triệu phương tiện cả nước, một số trạm thu phí trên cao tốc chưa lắp đặt hệ thống thu phí do nhà đầu tư chậm triển khai. "Dự án gặp nhiều khó khăn, nhà đầu tư đã lỗ hàng trăm tỉ đồng", ông Vinh nói.

Sau khi xem xét đề xuất của VETC, chiều 14/11, Bộ GTVT ra thông cáo trong đó nêu rõ việc không đồng thuận giải pháp dừng triển khai dự án hoặc nhà nước tiếp nhận lại dự án.

Bộ GTVT yêu cầu VETC phải có trách nhiệm tiếp tục thực hiện Hợp đồng đã kí kết với Bộ GTVT; bên cạnh đó Bộ GTVT sẽ phối hợp với với VETC và các cơ quan đơn vị có liên quan từng bước tháo gỡ các khó khăn vướng mắc "với quyết tâm cao để hoàn thành dự án".

Mặc dù khẳng định "với quyết tâm cao hoàn thành dự án" như trên nhưng ngày 19/11, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ đã kí văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ xin gia hạn thực hiện hệ thống thu phí tự động không dừng tại các trạm thu phí thuộc giai đoạn 2 và các dự án cao tốc do VEC quản lý sang năm 2020.

Bộ GTVT cho biết, dự án giai đoạn 1 về thu phí tự động hiện còn 4 tuyến cao tốc của Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý chưa được lắp đặt hệ thống thu phí, khó hoàn thành trong năm 2019. Ngoài ra, tại các dự án BOT giao thông khác thuộc giai đoạn 1 đã triển khai vẫn gặp khó khăn trong việc quyết định về mức phí trích lại cho VETC. Theo báo cáo số lượng ô tô sử dụng dịch vụ thu phí tự động tới nay mới đạt khoảng 800.000/3,5 triệu chiếc.

Với dự án giai đoạn 2, Tổng cục Đường bộ đã đấu thầu và ký hợp đồng với Liên danh nhà đầu tư do Viettel đứng đầu. Tuy nhiên, từ tháng 5 tới nay, do vướng quy định, Viettel vẫn chưa thành lập được doanh nghiệp dự án theo quy định. Do vậy, dự án thu phí tự động giai đoạn 2 khó hoàn thành đúng tiến độ theo chỉ đạo của Thủ tướng (trước 31/12/2019). Ngoài ra, với 19 trạm thu phí trên quốc lộ và 2 tuyến cao tốc do 14 địa phương quản lý, đến nay mới có 6 địa phương tham gia vào dự án thu phí tự động, số còn lại đang nghiên cứu.

Trong công điện phát đi tháng 7 vừa qua, Thủ tướng yêu cầu: “Dừng hoạt động thu phí đối với các dự án có trạm thu phí không chuyển sang thu phí tự động”. Tuy nhiên, Bộ GTVT nhận định, lỗi chậm triển khai dự án giai đoạn 1 và 2 chủ yếu do chủ quan, nên kiến nghị Thủ tướng: Gia hạn thực hiện sang năm 2020; Cho phép Viettel được thành lập doanh nghiệp, làm cơ sở triển khai dự án thu phí tự động giai đoạn 2. Đồng thời, Bộ GTVT cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại có giải pháp để hỗ trợ, tái cơ cấu khoản vay; Giữ nguyên nhóm nợ (không chuyển thành nợ xấu - PV) cho vay các dự án BOT do bị ảnh hưởng bởi chính sách không tăng phí, khiến hụt doanh thu, tạo điều kiện để thúc đẩy ký hợp đồng dịch vụ thu phí tự động.

Dự án thu phí tự động giai đoạn 1 được Bộ GTVT ký hợp đồng BOO với Cty VETC, thực hiện lắp đặt và vận hành thu phí tự động tại 44 trạm, bao gồm 26 trạm trên quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên (phải xong trong năm 2018) và 18 trạm trên các tuyến cao tốc và các quốc lộ khác được bổ sung vào dự án.

Đến nay công ty VETC mới lắp đặt vận hành 25 trong số 26 trạm trên quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên, và 13 trạm trên các tuyến quốc lộ khác. Dự án thu phí tự động giai đoạn 2 thực hiện ở 33 trạm thu phí nhưng tới nay liên danh nhà đầu tư vẫn chưa lập được doanh nghiệp để triển khai dự án. Trong khi đó, Thủ tướng giao lộ trình phải hoàn thành thu phí tự động trên toàn quốc trước ngày 31/12/2019.

Mai Anh