Vàng tăng gấp 5 lần sau 10 năm: Chuỗi bán lẻ thích ứng ra sao?
Giá vàng lập vùng lịch sử 185,3 triệu đồng/lượng, tăng gần 100 triệu sau một năm. Biến động này đang kéo theo thay đổi từ quầy bán lẻ đến sàn chứng khoán, nơi dòng tiền bắt đầu đặt cược vào khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
Cụ thể, Giá vàng miếng SJC chốt ngày 25/2 ở mức 185,3 triệu đồng/lượng (bán ra), tăng 93,3 triệu đồng so với cùng kỳ năm trước. Nếu đặt trong chu kỳ dài hơn, mặt bằng hiện tại cao gần 5 lần vùng 33–39 triệu đồng/lượng giai đoạn 2016–2019. Khi giá tài sản tăng theo cấp số lớn trong thời gian ngắn, thị trường không chỉ biến động ở bảng điện, mà còn thay đổi ngay tại điểm bán.
Biểu hiện rõ nhất là “co nhỏ” giá trị mỗi giao dịch. Tại Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC), cơ cấu phân phối dịch chuyển từ loại 1 chỉ sang vàng miếng 5 phân và nhẫn trơn 3–5 phân. Ở phía Bắc, Bảo Tín Minh Châu và Bảo Tín Mạnh Hải cũng gia tăng tỷ trọng các bản vị 5 ly đến 1 phân. Thay vì một giao dịch vài chục triệu đồng, người mua hiện chia ngân sách thành các hóa đơn phổ biến khoảng 2,4–4,9 triệu đồng cho sản phẩm 0,1–0,2 chỉ. Giá cao không làm nhu cầu biến mất, nhưng làm thay đổi đơn vị giao dịch.
Khi đơn vị giao dịch nhỏ lại, cấu trúc doanh thu của doanh nghiệp cũng phải điều chỉnh. Bên cạnh vàng hàm lượng cao truyền thống, một số đơn vị tăng tỷ trọng sản phẩm có yếu tố thiết kế và gia công để tách phần giá trị kim loại khỏi phần giá trị sáng tạo. Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) mở rộng nhóm sản phẩm vàng 99,99% kèm yếu tố bản quyền hình ảnh như Doraemon hay Hello Kitty, qua đó bổ sung nguồn thu từ phí gia công. Trong bối cảnh giá nguyên liệu neo cao, phần giá trị gia tăng này trở thành công cụ ổn định biên lợi nhuận thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chênh lệch giá vàng.
Sự dịch chuyển ở quầy bán diễn ra song song với biến động trên thị trường chứng khoán. Ngày 10/2/2026, nhóm quỹ Dragon Capital mua 522.000 cổ phiếu PNJ, nâng tỷ lệ sở hữu lên trên 5%, trong khi Bill & Melinda Gates Foundation Trust mua thêm 80.000 cổ phiếu. Cùng thời điểm, doanh nghiệp dự kiến phát hành 170,5 triệu cổ phiếu thưởng (tỷ lệ 2:1) và chi 341,3 tỷ đồng cổ tức tiền mặt đợt 1/2025. Dòng vốn ngoại gia tăng trong bối cảnh giá vàng trong nước lập đỉnh cho thấy kỳ vọng đặt vào khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước biến động đầu vào.
