Vàng giảm sâu, áp lực thực sự đang lộ diện
Giá vàng giảm gần 8% từ đỉnh, trong khi quỹ SPDR liên tiếp bán ròng và dòng tiền ETF đảo chiều. Diễn biến này cho thấy áp lực không chỉ đến từ vĩ mô, mà từ chính cấu trúc thị trường đang khuếch đại đà giảm.
Giá vàng thế giới đã giảm gần 8% so với đỉnh thiết lập đầu tháng 3, đánh mất mốc 5.000 USD/ounce trong bối cảnh biến động gia tăng. Diễn biến này đi cùng với việc quỹ SPDR Gold Trust — quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới — bán ròng 1,15 tấn trong ngày 17/3, đánh dấu phiên xả hàng thứ tư liên tiếp và kéo tổng lượng nắm giữ xuống dưới 1.070 tấn. Dòng tiền đang rút ra, nhưng điều đáng chú ý nằm ở cách nó rút.
Theo phân tích từ Bank for International Settlements, diễn biến hiện tại khó có thể giải thích hoàn toàn bằng các yếu tố cơ bản như USD hay chính sách tiền tệ. Thay vào đó, thị trường vàng đang phản ứng với chính cấu trúc của nó — nơi dòng tiền đầu cơ và đòn bẩy từng khuếch đại đà tăng, nay quay lại khuếch đại chiều ngược lại. Trong giai đoạn giá đi lên, dòng tiền từ các quỹ ETF tạo áp lực mua một chiều; khi xu hướng đảo chiều, chính các quỹ này buộc phải bán ra để tái cân bằng, qua đó khiến đà giảm trở nên dốc hơn.
Áp lực không dừng lại ở đó. Khi giá giảm đủ nhanh, các vị thế sử dụng đòn bẩy trên thị trường hợp đồng tương lai bắt đầu bị gọi ký quỹ. Việc buộc phải bán để giảm đòn bẩy tạo ra hiệu ứng dây chuyền — một vòng xoáy quen thuộc, trong đó giá giảm kéo theo bán ra, và bán ra tiếp tục kéo giá đi xuống. Đây là cơ chế khiến các nhịp điều chỉnh trở nên mạnh hơn so với những gì các yếu tố cơ bản có thể lý giải.
Ở góc độ vĩ mô, ông Daniel Pavilonis, chuyên gia tại RJO Futures, cho rằng biến số then chốt lúc này là lợi suất trái phiếu Mỹ, đặc biệt kỳ hạn 10 năm. Khi giá năng lượng duy trì ở mức cao, áp lực lạm phát khiến lợi suất có xu hướng đi lên, qua đó làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ vàng. Trong bối cảnh đó, kim loại quý không chỉ phản ánh vai trò trú ẩn, mà còn chịu chi phối mạnh bởi tương quan với lợi suất, giá dầu và thị trường tài sản rủi ro.
Nếu kịch bản lợi suất tiếp tục tăng cùng với giá năng lượng, vàng có thể đối mặt với áp lực điều chỉnh sâu hơn. Ông Pavilonis cho rằng không loại trừ khả năng giá lùi về vùng 4.200 USD/ounce. Điều đáng lưu ý không nằm ở mức giá cụ thể, mà ở chỗ thị trường vàng hiện không còn vận hành thuần theo yếu tố an toàn, mà đang chịu tác động ngày càng lớn từ dòng tiền và cấu trúc đòn bẩy — những yếu tố có thể khiến biến động trở nên khó dự đoán hơn.
