Từ South Pars đến giá dầu: Một cam kết làm dịu thị trường

Theo dõi KTMT trên

Phát biểu ngày 19/03, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết các cuộc không kích trước đó vào mỏ khí South Pars là hành động đơn phương, đồng thời khẳng định sẽ không lặp lại các đòn đánh tương tự. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trực tiếp yêu cầu Israel “không làm vậy”, phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng đối với các mục tiêu chiến sự.

Trên thực tế, chỉ riêng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu khí tại Trung Đông đã khiến giá dầu Brent có thời điểm vượt ngưỡng 85 USD/thùng, trong khi giá khí tự nhiên tại châu Âu tăng hai chữ số trong một số phiên. Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), bất kỳ gián đoạn nguồn cung nào từ khu vực này – nơi chiếm khoảng 30% sản lượng dầu toàn cầu – đều có thể nhanh chóng lan rộng thành cú sốc giá.

Việc Israel phát tín hiệu “kiềm chế” vì vậy không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn đóng vai trò trấn an thị trường. Ngay sau các phát biểu từ phía Tel Aviv và Washington, tâm lý nhà đầu tư có dấu hiệu ổn định hơn, với kỳ vọng rủi ro gián đoạn nguồn cung có thể được kiểm soát phần nào.

Tuy nhiên, bức tranh tổng thể vẫn tiềm ẩn nhiều biến số. Cùng ngày, Iran tuyên bố hệ thống phòng không đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho một tiêm kích F-35 của Mỹ, trong khi phía Mỹ xác nhận một máy bay chiến đấu buộc phải hạ cánh khẩn cấp. Dù chưa có dấu hiệu leo thang ngay lập tức, các động thái đáp trả qua lại cho thấy xung đột vẫn chưa bước sang giai đoạn hạ nhiệt rõ ràng.

Ở góc độ chính sách, chi phí chiến sự cũng đang trở thành một yếu tố đáng lưu ý. Theo nguồn tin từ Bloomberg, Bộ Quốc phòng Mỹ đã đề nghị Quốc hội cấp thêm khoảng 200 tỷ USD cho các hoạt động liên quan, một con số đủ lớn để làm dấy lên lo ngại về khả năng kéo dài xung đột. Dù vậy, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định chiến dịch vẫn “đi đúng kế hoạch”.

Song song đó, nỗ lực quốc tế nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng năng lượng cũng đang được thúc đẩy. Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản đã tuyên bố sẵn sàng tham gia đảm bảo an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, theo Thủ tướng Đức Friedrich Merz, các hành động cụ thể nhiều khả năng chỉ diễn ra sau khi chiến sự kết thúc.

Trong ngắn hạn, cam kết từ Israel có thể giúp giảm bớt áp lực lên giá năng lượng, đặc biệt nếu không xuất hiện thêm các cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí. Tuy nhiên, điều kiện đi kèm là các bên liên quan duy trì được mức độ kiềm chế hiện tại và tránh các hành động làm gián đoạn nguồn cung.

Ngược lại, nếu xung đột tái leo thang hoặc lan rộng sang các điểm nghẽn chiến lược như Eo biển Hormuz, thị trường năng lượng có thể nhanh chóng quay lại trạng thái biến động mạnh. Khi đó, giá dầu không chỉ phản ánh cung – cầu, mà còn trở thành “phong vũ biểu” của rủi ro địa chính trị toàn cầu.