Trump ‘hãm phanh’ Israel: Lằn ranh năng lượng được giữ lại
Phát biểu của Tổng thống Donald Trump về việc yêu cầu Israel ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Iran đang được xem là một tín hiệu hạ nhiệt hiếm hoi, trong bối cảnh xung đột Trung Đông bắt đầu tác động trực tiếp đến thị trường dầu khí toàn cầu.
Tại Nhà Trắng ngày 19/3, ông Trump xác nhận đã trao đổi trực tiếp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sau vụ không kích nhằm vào mỏ khí South Pars – một trong những trung tâm khí đốt lớn nhất thế giới. Theo đó, Washington đề nghị Tel Aviv không tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng, và phía Israel đã chấp thuận.
“Tôi đã nói với ông ấy đừng làm như vậy, và ông ấy sẽ không làm nữa”, ông Trump cho biết, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác chặt chẽ nhưng không hoàn toàn phụ thuộc giữa hai nước.
Về phía Israel, ông Netanyahu thừa nhận cuộc tấn công vào South Pars là hành động đơn phương, song khẳng định sẽ tuân theo đề nghị từ Mỹ trong các bước đi tiếp theo. Đây được xem là một điều chỉnh chiến thuật đáng chú ý, khi các cơ sở năng lượng vốn được coi là “lằn ranh đỏ” trong các xung đột khu vực.
Trước đó, cuộc không kích ngày 18/3 đã đánh dấu bước leo thang quan trọng, khi lần đầu tiên các cơ sở sản xuất khí đốt quy mô lớn của Iran bị nhắm tới. Động thái này nhanh chóng kích hoạt phản ứng từ Tehran, với các đòn trả đũa nhằm vào hạ tầng năng lượng tại khu vực vùng Vịnh, bao gồm cả trung tâm khí đốt Ras Laffan của Qatar.
Hệ quả gần như tức thì là giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, phản ánh lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiến lược – vẫn chưa được khơi thông hoàn toàn.
Ở góc độ thị trường, việc Mỹ can thiệp để hạn chế các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng cho thấy một ưu tiên rõ ràng: kiểm soát rủi ro lan sang thị trường dầu khí. Bởi nếu các cơ sở như South Pars tiếp tục bị nhắm tới, cú sốc nguồn cung có thể vượt khỏi phạm vi khu vực và tác động trực tiếp đến lạm phát toàn cầu.
Tuy nhiên, mức độ hạ nhiệt hiện tại vẫn mang tính điều kiện. Ông Trump đồng thời cảnh báo Mỹ có thể tiến hành các đòn tấn công quy mô lớn nếu Iran tiếp tục nhằm vào các mục tiêu năng lượng của các nước đồng minh. Phía Iran cũng đưa ra thông điệp cứng rắn, cho biết sẽ không kiềm chế nếu hạ tầng năng lượng tiếp tục bị tấn công. Điều này cho thấy rủi ro leo thang vẫn hiện hữu, dù các bên đang tạm thời điều chỉnh nhịp độ đối đầu.
Trong bối cảnh đó, thị trường năng lượng có thể được “giảm nhiệt” trong ngắn hạn, nhưng chưa có dấu hiệu ổn định bền vững. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc không chỉ vào các động thái quân sự, mà còn vào việc các bên có duy trì được “giới hạn ngầm” đối với hạ tầng năng lượng hay không.
