Tổng thống Mỹ D.Trump hủy kết luận khí nhà kính gây hại cho con người

Theo dõi KTMT trên

Kết luận do Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) ban hành năm 2009 cho rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu do các khí thải gây hiệu ứng nhà kính như carbon dioxide (CO2) và methane là thủ phạm đe dọa sức khỏe và phúc lợi của các thế hệ hiện tại và tương lai.

Ngày 12/2, Tổng thống Trump đã bãi bỏ kết luận này. Về mặt pháp lý, việc thu hồi đã tước đi công cụ quan trọng nhất mà EPA đã sử dụng suốt 17 năm qua để làm cơ sở cho các quy định hạn chế ô nhiễm tại các nguồn phát thải, từ giàn khoan dầu khí, ống xả ô tô tới các nhà máy nhiệt điện.

Liên minh Đổi mới Ô tô không ủng hộ quyết định này, còn cựu Tổng thống Mỹ Obama chỉ trích rằng hành động này khiến Mỹ kém an toàn và khó ứng phó biến đổi khí hậu hơn. Hãng Reuters nhận định đây là bước đảo ngược chính sách khí hậu lớn nhất của chính quyền Trump, nối tiếp các biện pháp nới lỏng quy định và thúc đẩy nhiên liệu hóa thạch.

Trước đó, ông Trump cũng rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris và chấm dứt các ưu đãi thuế cho xe điện dưới thời người tiền nhiệm Joe Biden.

Các tổ chức bảo vệ môi trường lên án việc bãi bỏ kết luận này là mối nguy với khí hậu. Bởi lẽ, khi EPA bị tước quyền trên, chính quyền Mỹ trong tương lai muốn siết lượng khí nhà kính sẽ phải khôi phục lại phán quyết của tòa án tối cao về mối nguy hại này - một nhiệm vụ phức tạp về mặt chính trị và pháp lý.

Chính quyền bang California cùng một số tổ chức môi trường như Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên, Earth Justice, Quỹ Bảo vệ Môi trường (EDF) đã tuyên bố kiện phán quyết về khí nhà kính của chính quyền Trump ra tòa. Việc này có thể dẫn đến một cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm.

Theo ước tính từ Quỹ Bảo vệ Môi trường, việc bãi bỏ quy định có thể khiến lượng khí thải của Mỹ tăng thêm tới 18 tỷ tấn từ nay đến năm 2055. Con số này gấp ba lần tổng lượng khí thải mà nước Mỹ đã tạo ra trong cả năm ngoái. Khi các giới hạn bị xóa bỏ, khí thải nằm trong chiếc "lồng kính" bao quanh Trái đất sẽ ngày càng dày hơn, thu giữ nhiệt Mặt Trời và làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết cực đoan. Các nhà khoa học cảnh báo Trái đất đang trên đà nóng thêm khoảng 2,6 độ C vào cuối thế kỷ này, vượt xa mục tiêu 1,5 độ C đặt ra theo Hiệp định toàn cầu về chống biến đổi khí hậu được thông qua tại Paris, Pháp vào năm 2015 (hay còn gọi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu năm 2015) - mức có thể tránh được những tác động tồi tệ nhất.

Hệ lụy đáng sợ nhất của quyết định này chính là tác động đến sức khỏe và tính mạng của người dân. Các nghiên cứu khoa học từ năm 2009 đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu và sự nóng lên toàn cầu đang trực tiếp gây ra nhiều trường hợp tử vong. Quỹ Bảo vệ Môi trường ước tính tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng hơn do lượng khí thải gia tăng nói trên có thể dẫn đến 58.000 ca tử vong sớm và làm tăng thêm 37 triệu cơn phát bệnh hen suyễn trong 30 năm tới.

Bên cạnh đó, nếu Trái Đất tiếp tục nóng lên với tốc độ như hiện nay, cháy rừng sẽ xảy ra thường xuyên và khốc liệt hơn. Dự báo đến năm 2050, khói từ cháy rừng có thể giết chết khoảng 70.000 người Mỹ mỗi năm. Tình trạng tử vong do nắng nóng cực đoan tại Mỹ cũng đã tăng hơn gấp đôi trong những thập kỷ gần đây. Không dừng lại ở đó, thời tiết ấm và ẩm hơn đang tạo điều kiện cho dịch bệnh lây lan, điển hình là sự gia tăng 30% số ca nhiễm sốt xuất huyết ở những người Mỹ đi nước ngoài vào năm ngoái.

Nhìn từ góc độ kinh tế, mặc dù chính quyền của Tổng thống Trump khẳng định đây là một thắng lợi, nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Một mặt, ngành dầu khí và than đá – mà các tập đoàn đại diện đã đóng góp tới 450 triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump – được hưởng lợi lớn do chi phí giảm bớt. Nhưng mặt khác, ngành công nghiệp xe điện và năng lượng sạch sẽ "lãnh đủ" khi các tiêu chuẩn khí thải bị xóa bỏ.

Các hiệp hội thương mại như Hiệp hội Vận tải Không phát thải (ZETA) cho rằng việc thu hồi kết luận là cú "quay xe" chí mạng nhằm vào các công ty đã đầu tư hàng tỷ USD để sản xuất xe thế hệ mới. Một số nhóm doanh nghiệp lớn cũng bày tỏ lo ngại về sự bất ổn pháp lý nếu các bang như California tự ban hành quy định riêng mình để đáp trả chính sách của liên bang, buộc doanh nghiệp phải xoay sở trong một mớ hỗn độn những quy định khác nhau tùy theo khu vực.

Minh Thúy