Thanh niên hành động vì Đại dương xanh, giảm thiểu “ô nhiễm trắng”
“Thanh niên hành động vì Đại dương xanh” nhằm tăng cường nhận thức, kêu gọi và lan tỏa các hành động liên quan đến giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường tại Khu Dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà.
Vấn đề ô nhiễm nhựa hay còn gọi là “ô nhiễm trắng” là một vấn nạn nhức nhối tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Đây là hậu quả của việc lạm dụng quá mức các sản phẩm từ nhựa cộng với khả năng không tương thích trong thu gom, tái chế, tái sử dụng khiến chất thải nhựa tràn lan trong môi trường.
Mới đây, Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên Hợp Quốc (UNESCO) phối hợp với Khu Dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà, thị trấn Cát Hải (Hải Phòng) phát động sự kiện “Thanh niên hành động vì Đại dương xanh” tại Cát Bà.
Khu Dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà, một địa điểm du lịch hấp dẫn tại Hải Phòng. Đây là một trong 4 Dự trữ sinh quyển được công nhận sớm nhất trong hệ thống 11 khu Dự trữ sinh quyển thế giới tại Việt Nam, được UNESCO công nhận từ năm 2004 với 26.241 ha, bao gồm 366 đảo đá vôi, cùng nhiều các giá trị đặc trưng, trong đó nổi trội là hệ sinh thái.
Hàng năm, Cát Bà đón khoảng 3 triệu lượt khách du lịch đến thăm. Thời gian qua lượng khách du lịch đến tham quan Cát Bà ngày một tăng kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rác thải nói chung và rác thải nhựa nói riêng. Khối lượng rác thải gia tăng đã tạo gánh nặng lên khả năng quản lý rác của địa phương và đe dọa môi trường cũng như hệ sinh thái biển. Chính vì vậy, vấn đề thu gom, phân loại, xử lý, tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa hiện đang là mối quan tâm hàng đầu của chính quyền cũng như của người dân tại huyện đảo Cát Hải.
Theo đó, hoạt động nhằm tăng cường sự tham gia của thanh niên, cộng đồng và các bên liên quan trong việc nâng cao nhận thức, kêu gọi và lan tỏa các hành động liên quan đến giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường tại Khu Dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà.
Sự kiện thu hút hàng trăm đại biểu và được tổ chức cùng hoạt động “Ngày Chủ nhật xanh” của thị trấn Cát Bà. Sự kiện này nằm trong khuôn khổ “Sáng kiến Thanh niên và Đổi mới Sáng tạo vì Đại dương Xanh” do UNESCO, Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà phối hợp tổ chức, với sự hỗ trợ của Quỹ Coca-Cola Foundation.
Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc, Việt Nam hiện là nước có chất thải nhựa xả ra biển nhiều thứ tư trên thế giới, với khối lượng thải ra Biển Đông dao động trong khoảng từ 0,28 đến 0,73 triệu tấn/năm (tương đương 6% tổng lượng chất thải nhựa được thải ra biển của thế giới). Dự báo đến năm 2050, lượng rác thải trên biển sẽ nhiều hơn cá.
Trong những năm gần đây, các hoạt động bảo vệ môi trường, nổi bật là các chiến dịch giảm thiểu rác thải nhựa đang được lan tỏa rộng khắp. Các Khu dự trữ sinh quyển, đặc biệt những khu dự trữ sinh quyển ven biển, là những khu vực tiên phong thực hiện phong trào sống xanh, nói không với rác thải nhựa, hướng tới một tương lai không rác nhựa tại các khu dự trữ sinh quyển. Tiêu biểu là Khu Dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà, một địa điểm du lịch hấp dẫn tại Hải Phòng.
Cùng với đó, lượng khách du lịch đến tham quan Cát Bà ngày một tăng kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rác thải nói chung và rác thải nhựa nói riêng. Khối lượng rác thải gia tăng tạo gánh nặng lên khả năng quản lý rác của địa phương và đe dọa môi trường cũng như hệ sinh thái biển. Vấn đề thu gom, phân loại, xử lý, tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa đang là mối quan tâm hàng đầu của chính quyền cũng như của người dân tại Cát Bà.
Xuất phát từ thực tế trên, UNESCO cùng với Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà phát động Chương trình Tìm kiếm Ý tưởng sáng tạo vì một Đại dương không nhựa, dưới sự hỗ trợ của Quỹ Coca-Cola Foundation nhằm tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề giảm thiểu, xử lý, tái chế... chất thải nhựa.
Chương trình triển khai nhiều hoạt động cung cấp kiến thức, thông tin và kêu gọi sự tham gia, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của thanh niên, cộng đồng, các bên có liên quan. Đặc biệt, chương trình cũng tổ chức sự kiện “Thanh niên hành động vì Đại dương xanh” với các hoạt động: phát động chương trình; dọn vệ sinh các bãi cạn và các bến tàu và vớt rác trên vịnh và đảo nhỏ bằng thuyền.
Nhận thức được vai trò trong giải quyết cuộc khủng hoảng chất thải nhựa toàn cầu, Việt Nam, một thành viên có trách nhiệm của Liên hợp quốc, đã cam kết hành động mạnh mẽ thực hiện giảm thiểu chất thải nhựa để bảo vệ môi trường sinh thái biển và đại dương.
Năm 2017, Việt Nam chính thức gia nhập danh sách 127 quốc gia thông qua Nghị quyết Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc về chất thải nhựa và vi nhựa đại dương. Năm 2018, tại Hội nghị thượng đỉnh G7 tổ chức ở Canada, Thủ tướng Chính phủ đã cam kết hành động cũng như kêu gọi hợp tác toàn cầu trong việc giải quyết vấn đề rác thải nhựa trên biển. Năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã phát động phong trào chống chất thải nhựa trên toàn quốc, nhiều cơ quan, tổ chức, địa phương, doanh nghiệp và các cá nhân đã có nhiều hành động thiết thực, ý nghĩa, hiệu quả để chống, giảm thiểu chất thải nhựa.
Lan Anh
