Quyết định chưa từng có: Thuế xăng dầu đồng loạt về 0%

Theo dõi KTMT trên

Sáng 12/04, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội Việt Nam đã thông qua nghị quyết điều chỉnh một loạt sắc thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Đây được xem là quyết định có tính chất đặc biệt khi lần đầu tiên nhiều loại thuế quan trọng được đưa về mức 0% trong cùng một thời điểm.

Theo nghị quyết, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng/lít. Đồng thời, các mặt hàng này không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng (VAT), nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Ngoài ra, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại cũng được điều chỉnh xuống 0%, tạo ra một mặt bằng thuế thấp nhất từ trước đến nay.

Chính sách có hiệu lực từ ngày 16/04 đến hết ngày 30/06/2026. Trong thời gian này, các quy định tại nghị quyết sẽ được ưu tiên áp dụng nếu có sự khác biệt so với các văn bản pháp luật hiện hành. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong quá trình triển khai.

Động thái giảm thuế mạnh tay diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động khó lường, đặc biệt là các yếu tố địa chính trị tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn rủi ro. Việc hạ thuế được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, đi kèm với lợi ích ngắn hạn là những thách thức đáng kể về tài khóa. Theo ước tính của Chính phủ, chính sách này có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng. Nếu áp dụng trọn vẹn đến hết tháng 6, tổng mức hụt thu dự kiến lên tới khoảng 18.250 tỷ đồng.

Ngoài ra, khi tính thêm chi phí dự kiến khoảng 8.000 tỷ đồng cho hoạt động bình ổn giá xăng dầu, tổng mức tác động đến ngân sách có thể lên tới 26.250 tỷ đồng. Con số này tạo ra áp lực không nhỏ lên cân đối tài khóa, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu chi cho đầu tư công và an sinh xã hội vẫn ở mức cao.

Trước đó, một số ý kiến tại nghị trường đề xuất kéo dài thời gian áp dụng chính sách đến hết năm hoặc ít nhất đến 30/09 nhằm gia tăng hiệu quả hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng việc xác định thời hạn đến 30/06 là phù hợp hơn trong bối cảnh hiện tại, khi diễn biến thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều yếu tố khó dự báo.

Để tăng tính linh hoạt, Quốc hội đã giao Chính phủ quyền chủ động điều chỉnh thời gian áp dụng trong trường hợp cần thiết. Theo đó, cơ quan điều hành có thể rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực nghị quyết để phù hợp với thực tế, đồng thời phải báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Từ góc độ thị trường, việc giảm thuế về 0% được kỳ vọng sẽ giúp giá xăng dầu trong nước hạ nhiệt, qua đó giảm chi phí vận tải, sản xuất và góp phần kích thích tiêu dùng. Tuy nhiên, mức độ truyền dẫn của chính sách vào giá bán lẻ còn phụ thuộc vào diễn biến giá dầu thế giới và cơ chế điều hành trong nước.

Trong dài hạn, bài toán cân đối giữa hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo kỷ luật tài khóa vẫn sẽ là thách thức lớn. Chính sách giảm thuế lần này mang tính chất ngắn hạn, nhằm ứng phó với biến động bất thường của thị trường năng lượng. Tuy nhiên, để đảm bảo ổn định bền vững, cần có các giải pháp tổng thể hơn, bao gồm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Quyết định đưa thuế xăng dầu về 0% cho thấy sự chủ động của cơ quan điều hành trong việc sử dụng công cụ tài khóa để hỗ trợ nền kinh tế. Dù vậy, hiệu quả thực tế của chính sách sẽ phụ thuộc vào cách thức triển khai cũng như diễn biến của thị trường năng lượng trong thời gian tới.