Nóng: Iran khóa eo biển Hormuz, thị trường dầu ‘nghỉ giải lao’ không báo trước
Iran chính thức khóa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược vận chuyển gần 1/3 dầu thô toàn cầu, khiến thị trường năng lượng toàn cầu chấn động. Giá dầu lập tức phản ứng, tâm lý nhà đầu tư lo ngại biến động mạnh và rủi ro leo thang chưa từng thấy.
Ngày 17/3, Iran chính thức thông báo thay đổi căn bản quy chế của eo biển Hormuz, tuyên bố đóng cửa hoàn toàn tuyến đường thủy chiến lược này. Phát biểu của ông Ibrahim Zolfaghari – Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo – nhấn mạnh rằng an ninh khu vực đã bị phá hủy bởi các hành động của liên minh phương Tây, và tuyến vận chuyển một phần lớn lượng dầu xuất khẩu toàn cầu sẽ không thể hoạt động bình thường.
Ông Zolfaghari khẳng định Iran đã ngăn chặn kế hoạch của các đối thủ và sẽ theo đuổi chiến lược đối đầu cứng rắn, sử dụng mọi “đòn bẩy” có sẵn để tác động tới thương mại và an ninh quốc tế. Lời cảnh báo được đưa ra trực tiếp, thậm chí bằng tiếng Anh, nhằm nhấn mạnh rằng kết quả thực sự của bất kỳ xung đột nào chỉ được quyết định trên chiến trường, chứ không phải trên mạng xã hội.
Người phát ngôn IRGC còn cáo buộc giới lãnh đạo Mỹ né tránh tiếp cận các khu vực giao tranh trực tiếp, thay vào đó chỉ tiến hành “chiến tranh ảo” trên mạng. Ông đề nghị Tổng thống Donald Trump thay đổi cách dùng từ, cho rằng tình hình hiện nay nên được mô tả là “nỗi sợ hãi tột độ” thay vì “cơn giận dữ tột độ”, ám chỉ sự thiếu quyết đoán của Mỹ trước một mối đe dọa thực sự.
Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz đã ngay lập tức dấy lên những lo ngại nghiêm trọng trên thị trường năng lượng toàn cầu. Việc phong tỏa tuyến vận tải này không chỉ tác động trực tiếp đến nguồn cung dầu mà còn đe dọa một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu nếu kéo dài. Giọng điệu quyết đoán của Iran cho thấy khu vực đang bước vào một giai đoạn leo thang mới, nơi ngoại giao gần như bị thay thế bằng đòn áp lực trực tiếp và phô trương sức mạnh.
Các chuyên gia nhận định việc sử dụng tiếng Anh trong các phát ngôn của đại diện IRGC không chỉ nhằm gây áp lực tâm lý lên công chúng Mỹ, mà còn khẳng định sự tự tin của Iran trong vị thế chiến lược ở Trung Đông. Trong bối cảnh này, mọi bước đi từ Washington, Riyadh hay các đồng minh NATO đều có thể làm gia tăng biến động giá dầu và tác động lan tỏa lên nền kinh tế toàn cầu.
Trong khi đó, Iran khẳng định sẽ không nhượng bộ cho đến khi áp lực từ bên ngoài chấm dứt, khiến thị trường phải chuẩn bị cho những kịch bản rủi ro dài hạn. Giới phân tích cảnh báo, nếu phong tỏa kéo dài, giá dầu có thể tăng vọt, kéo theo lạm phát toàn cầu và bất ổn thị trường năng lượng.
