Thứ ba, 16/08/2022 02:37 (GMT+7)
Thứ ba, 10/05/2022 18:00 (GMT+7)

Xây dựng hương ước để quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực VQG Ba Vì

Theo PGS.TS Lưu Đức Hải, điểm cốt lõi trong việc xây dựng mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước tại thôn Dy chính là xây dựng hương ước.

Sáng 10/5, tại Cung Trí thức Hà Nội, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam đã tổ chức Hội thảo chuyên gia với chủ đề: "Mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực vườn quốc gia Ba Vì".

Tham dự Hội thảo có PGS.TS Trương Mạnh Tiến - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Liên Hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; PGS.TS Lưu Đức Hải - Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam; GS.TS Hoàng Xuân Cơ - Trưởng ban nghiên cứu khoa học, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam; TS. Nguyễn Thị Quỳnh Hương cùng nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Kinh tế Môi trường.

Xây dựng hương ước để quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực VQG Ba Vì - Ảnh 1
Các chuyên gia tham dự hội thảo "Mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực vườn Quốc gia Ba Vì".

Tại Hội thảo, ThS. Nguyễn Quang Khải trình bày khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và môi trường khu vực vườn Quốc gia (VQG-PV) Ba Vì và vùng đệm.

Theo đó, khu vực rừng cấm VQG Ba Vì hầu như không có dân cư sống tập trung, nhưng ở các xã vùng đệm thì mật độ dân cư tương đối cao. Người dân các xã chủ yếu làm nông nghiệp trồng lúa nước và các cây hoa màu.

Hoạt động kinh tế của người dân tại các xã vùng đệm VQG Ba Vì (phần lớn là trồng trọt và chăn nuôi) đã khiến môi trường chịu nhiều tác động, đặc biệt là nguy cơ ô nhiễm nguồn nước.

Mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước

Từ vấn đề trên, PGS.TS Lưu Đức Hải đã trình bày "Mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực VQG Ba Vì – Thí điểm tại xóm Dy, xã Minh Quang".

Qua nghiên cứu khái quát, vùng đệm VQG Ba Vì có diện tích 35.000 ha thuộc 15 xã của huyện Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oại, Lương Sơn; trong đó 7 xã quan trọng nhất thuộc huyện Ba Vì bao quanh núi Ba Vì là: Khánh Thượng, Minh Quang, Ba Vì, Ba Trại, Tản Lĩnh, Vân Hòa, Yên Bài.

Chất lượng nước sông suối khu vực Ba Vì ở độ cao trên 100m nhìn chung đều tốt (trừ hai điểm là hồ Tiên Sa chảy qua mỏ Đồng cốt 265 và suối Cái xã Minh Quang chảy qua mỏ Pirit Minh Quang). Chất lượng nước sông suối sau khi ra khỏi VQG chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của hoạt động dân sinh nên bị ô nhiễm khá cao.

Xây dựng hương ước để quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực VQG Ba Vì - Ảnh 2
PGS.TS Lưu Đức Hải - Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trườngViệt Nam.

Trước thực tế trên, nhóm nghiên cứu đã thực hiện thí điểm mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước tại thôn Dy, xã Minh Quang.

Thôn Dy là một thôn trực thuộc xã Minh Quang,  nằm phía Đông của dãy núi Ba Vì, cách Đá Chông khoảng hơn 1km. Thôn có 200 hộ dân với khoảng gần 1000 nhân khẩu sinh sống và trong số đó là 80% số hộ là người dân tộc Mường, số còn lại là người Kinh và người Dao.

Dân cư của thôn chủ yếu làm nghề sản xuất nông nghiệp với ba loại cây trồng chính là ngô, lúa, chè và một số vật nuôi truyền thống như lợn, gà mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Hệ thống thủy lợi tưới tiêu cho việc sản xuất nông nghiệp của thôn đều phụ thuộc chính từ hai con suối chảy từ VQG Ba vì cung cấp nguồn nước tưới cho cây trồng và từ đây chảy ra theo hệ thống suối thoát nước tới địa phận xã Ba Trại. Chất lượng môi trường nước có sự suy thoái rất lớn giữa đầu nguồn và và cuối nguồn nước thôn Dy.

Các tác nhân tác động đến nguồn nước chảy qua thôn Dy gồm: Chặn dòng lấy nước cho cá nhân hộ gia đình nuôi cá, chăn nuôi dẫn tới giảm lưu lượng nước; Xả nước thải chưa xử lý và rác thải xuống suối gây ô nhiễm dòng chảy; Kè lấn dòng chảy gây cản trở thoát nước về mùa mưa lũ .

Xây dựng hương ước

Theo PGS.TS Lưu Đức Hải, điểm cốt lõi trong việc xây dựng mô hình cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn nước tại thôn Dy chính là xây dựng hương ước quy định tất cả các hoạt động của cộng đồng dân cư xóm Dy. Lấy hương ước làm cơ sở cho việc người dân thực hiện các hoạt động không gây ra các tác động tiêu cực đến nguồn nước.

Xử lý thí điểm nước thải chăn nuôi và nước thải sinh hoạt đối với một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế bằng hệ thống biogas để làm mẫu hình cho các hộ gia đình có điều kiện kinh tế tốt hơn học tập.

Đầu tư thí điểm các thùng rác và hướng dẫn người dân phân loại rác tại nguồn nhằm ngăn chặn triệt để việc xả rác thải sinh hoạt và các chất thải xuống suối gây ô nhiễm nguồn nước, tạo ra phong trào cộng đồng thu gom và phân loại rác.

Quy định các hoạt động kè bờ, nắn chỉnh dòng chảy làm mất nguồn nước hay cản trở thoát nước về mùa mưa lũ (lấy theo quy định của TP. Hà Nội về quản lý dòng chảy kênh mương).

Xây dựng hương ước để quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực VQG Ba Vì - Ảnh 3
Một góc VQG Ba Vì.

Để xây dựng hương ước, bước đầu tiên là thành lập Nhóm soạn thảo và tổ chức soạn thảo hương ước gồm các thành phần: Trưởng thôn cùng Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban công tác Mặt trận. Trên cơ sở đó thống nhất các nội dung cơ bản cần soạn thảo.

Bước hai, tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và nhân dân vào dự thảo hương ước, quy ước: Họp thảo luận ở tổ, đội sản xuất, tổ dân phố, ngõ xóm, nhóm các hộ gia đình, họp thảo luận ở các tổ chức đoàn thể ở thôn, làng, ấp, bản, cụm dân cư; niêm yết để thu thập ý kiến đóng góp.

Bước ba, thảo luận và thông qua hương ước, quy ước: Tại Hội nghị cử tri hoặc Hội nghị đại biểu hộ gia đình ở làng, bản, thôn, ấp, cụm dân cư. Hội nghị này chỉ tiến hành khi có ít nhất là 2/3 tổng số thành phần cử tri hoặc đại biểu hộ gia đình tham dự. Hương ước, quy ước được thông qua khi có ít nhất quá 1/2 số người dự họp tán thành.

Bước bốn, phê duyệt hương ước, quy ước: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã cùng Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã xem xét nội dung của hương ước, quy ước bảo đảm phù hợp với pháp luật, thuần phong, mỹ tục và trao đổi thống nhất trước khi trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện phê duyệt.

Uỷ ban nhân dân cấp xã có tránh nhiệm chuyển hương ước, quy ước đã được phê duyệt để Trưởng thôn niêm yết, tuyên truyền, phổ biến đến từng thành viên trong cộng đồng dân cư và tổ chức thực hiện hương ước, quy ước.

Uỷ ban nhân dân cấp xã phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội ở cơ sở chỉ đạo, đôn đốc việc thực hiện nghiêm chỉnh các nội dung của hương ước, quy ước; kiểm tra, phát hiện và kịp thời chấn chỉnh những sai trái, lệch lạc, tiêu cực trong việc thực hiện hương ước, quy ước, định kỳ báo cáo Uỷ ban nhân dân cấp trên và Hội đồng nhân dân cùng cấp việc thực hiện hương ước, quy ước ở địa phương.

Hàng năm, cần tổ chức kiểm điểm việc thực hiện hương ước, quy ước. Trong trường hợp cần sửa đổi, bổ sung thì do Hội nghị cử tri hoặc Hội nghị đại biểu hộ gia đình thảo luận. Việc sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước cũng phải tuân theo trình tự, thủ tục như khi soạn thảo hương ước, quy ước mới.

Nội dung hương ước

Về nội dung của hương ước, TS. Nguyễn Thị Quỳnh Hương - Viện Khoa học Môi trường đã đề xuất xây dựng 14 điều dựa trên căn cứ pháp lý gồm: Luật Tài nguyên nước 2012; Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 42/2015/NĐ-CP quy định lập, quản lý hành lang bảo vệ nguồn nước.

Hoàng Hải

Bạn đang đọc bài viết Xây dựng hương ước để quản lý và bảo vệ nguồn nước khu vực VQG Ba Vì. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0917 681 188 Hoặc email: toasoanktmt@gmail.com

Cùng chuyên mục

Đồng Nai tích cực hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số
Để thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ vào sản xuất kinh doanh và chuyển đổi số, Đồng Nai đã ban hành các chính sách nhằm từng bước nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và hình thành cộng đồng doanh nghiệp số trên địa bàn.
Long An: Hàng loạt biện pháp nhằm bảo vệ nguồn nước ngầm
Trước tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, tỉnh Long An đã khuyến khích người dân sử dụng nguồn nước mặt, đồng thời đề ra hàng loạt giải pháp để quản lý, khai thác và sử dụng nguồn nước hiệu quả, bền vững, nhất là nguồn nước ngầm.
Hoàn thiện cơ chế phát triển bền vững kinh tế biển
Biển và hải đảo là không gian phát triển nhiều hoạt động kinh tế - xã hội quan trọng. Để trở thành quốc gia mạnh về biển Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển bền vững kinh tế biển, ưu tiên hoàn thiện hành lang pháp lý, đổi mới.

Tin mới

Lĩnh vực chuyển đổi số hút vốn FDI
6 tháng đầu năm 2022, nguồn vốn FDI vào Việt Nam đạt trên 14 tỷ USD. Điều này đã tác động tích cực đến phát triển cơ sở hạ tầng. Hiện nay, lĩnh vực công nghệ và chuyển đổi số của Việt Nam đang thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI.
Dòng tiền sẽ đổ vào bất động sản nào?
Tăng cường đầu tư công, các gói kích thích kinh tế phát triển, nguy cơ lạm phát, dưới sức ép của tín dụng, các chuyên gia cho rằng thanh khoản yếu ớt của thị trường sẽ chỉ còn tập trung vào đất nền và chung cư trung cấp, bình dân để cho thuê.
Việt Nam đăng cai Diễn đàn du lịch Mekong năm 2022
Sự kiện sẽ diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Nam Hội An, tỉnh Quảng Nam, là sự kiện tương tác đầu tiên quy tụ các nhà lãnh đạo, chuyên gia du lịch khu vực công và tư thuộc Tiểu vùng Mekong kể từ khi COVID-19 làm ngành du lịch gián đoạn.
Thanh Hóa thông tin ban đầu về ngao chết hàng loạt
Liên quan đến hiện tượng ngao tự nhiên chết bất thường, vỏ ngao trôi dạt vào bờ biển thuôc địa bàn thị xã Nghi Sơn (Thanh Hóa), Chi cục Thủy sản tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với UBND thị xã Nghi Sơn tiến hành kiểm tra và xác minh.