Lợi nhuận hụt kế hoạch, nhiều ngân hàng vẫn mạnh tay trích lập dự phòng
Dù lợi nhuận năm 2025 không đạt mục tiêu, nhiều ngân hàng chủ động tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro, chấp nhận co hẹp kết quả ngắn hạn để củng cố chất lượng tài sản và tạo dư địa tăng trưởng cho các năm tới.
Năm 2025 ghi nhận xu hướng các tổ chức tín dụng ưu tiên gia cố “bộ đệm” an toàn thay vì tối đa hóa lợi nhuận. Tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 7.628 tỷ đồng, tương đương 52% kế hoạch năm. Nguyên nhân chính đến từ việc ngân hàng trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hơn 11.300 tỷ đồng.
Hàng chục nghìn tỷ đồng được rót vào dự phòng rủi ro trong năm 2025.
Dù lợi nhuận sụt giảm so với mục tiêu, hoạt động cốt lõi vẫn duy trì tích cực khi lợi nhuận trước dự phòng đạt gần 19.000 tỷ đồng, tăng 29% so với năm trước. Việc đẩy mạnh dự phòng phản ánh quan điểm quản trị thận trọng, chủ động xử lý tài sản tồn đọng và giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn.
Tương tự, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) nâng chi phí dự phòng lên 1.526 tỷ đồng, tăng 57,5% so với năm 2024. Lợi nhuận trước thuế theo đó đạt 1.511,7 tỷ đồng, tương đương 29% kế hoạch. Ban lãnh đạo ngân hàng cho biết sự điều chỉnh này nằm trong tính toán nhằm cải thiện chất lượng tài sản và tăng tính minh bạch.
Tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), mức trích lập năm 2025 khoảng 3.300 tỷ đồng, gấp đôi năm trước. Ngân hàng thực hiện đầy đủ các yêu cầu theo Nghị định 86/2024/NĐ-CP thay vì phân bổ dần sang các năm sau, cho thấy ưu tiên nâng chuẩn an toàn trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều biến động.
Song song với trích lập, các ngân hàng tăng tốc xử lý nợ xấu. Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) ghi nhận thu từ nợ đã xử lý rủi ro hợp nhất đạt 5.713 tỷ đồng trong năm 2025, giúp tỷ lệ nợ xấu riêng lẻ giảm về khoảng 2%. Sacombank cũng thu hồi và xử lý hơn 16.000 tỷ đồng nợ tồn đọng, cải thiện đáng kể bảng cân đối.
Theo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý I/2026 do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố, các tổ chức tín dụng kỳ vọng mặt bằng rủi ro khách hàng tiếp tục giảm và ổn định trong năm 2026. Tuy nhiên, Moody's Ratings lưu ý rủi ro vẫn tập trung ở một số phân khúc nhạy cảm như bất động sản và khu vực tư nhân, có thể tạo áp lực trích lập nếu thị trường biến động bất lợi.
Về năng lực vốn, tỷ lệ vốn cấp 1 toàn hệ thống đến cuối tháng 6/2025 đạt khoảng 9%, thấp hơn mức trung bình 17% của các ngân hàng ASEAN. Yêu cầu vốn tối thiểu dự kiến tăng dần theo lộ trình mới, buộc các ngân hàng phải tiếp tục củng cố nền tảng tài chính.
Việc chấp nhận lợi nhuận hụt kế hoạch để tăng dự phòng cho thấy chiến lược phòng thủ chủ động của nhiều ngân hàng. Khi bộ đệm rủi ro đủ dày và tiến độ xử lý nợ được đẩy nhanh, dư địa cải thiện lợi nhuận trong các năm sau có thể rộng mở hơn, song vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính.
