Lào Cai: Người dân bỏ ruộng, thiệt hại hàng tỷ đồng vì hồ nước ô nhiễm suốt nhiều năm

Theo dõi KTMT trên

Người dân thiệt hại hàng tỷ đồng do nước ô nhiễm

Qua ghi nhận của phóng viên, dọc tuyến kênh mương dẫn nước từ hồ Đầm Sen đến cánh đồng đều có màu đen kịt, càng đi gần tới đầm thì màu càng đen hơn, bốc mùi hôi thối, trên bề mặt nước xuất hiện nhiều chất thải, có váng nổi bọt bất thường. Đầm Sen như một bể thải khổng lồ mà có lẽ không có một con vật nào có thể sống được khi ở dưới nguồn nước ô nhiễm này.

Xót xa trước việc ô nhiễm nguồn nước khiến cá chết trắng, gia đình ông Nguyễn Xuân Hùng (tổ dân phố Cống Đá, phường Âu Lâu) chia sẻ: “Năm 2021, gia đình tôi nhận thầu Đầm Sen từ Công ty TNHH Tân Phú và nuôi ba năm cá thì đến năm 2023 thì xảy ra tình trạng cá chết rải rác dần sau đó là chết hàng loạt. Nguyên nhân do nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Gia đình tôi đã kiến nghị với chính quyền địa phương nhưng chưa được giải quyết dứt điểm. Việc ô nhiễm nguồn nước đã khiến cho gia đình tôi thiệt hại rất lớn, toàn bộ cá gia đình tôi thả ở dầm bị mất trắng, dự tính thiệt hại hơn tỷ đồng”.

Đi dọc con kênh mương dẫn nước từ giữa cánh đồng của Tổ dân phố Cống Đá để đến một ngôi nhà gần Đầm Sen bị ô nhiễm là gia đình ông Nguyễn Quang Việt (62 tuổi). Tại đây, mùi thối càng trở nên nặng hơn.

Ông Việt kể: “Nước đầm đen như hố phân lợn, hôi thối mà không thể chịu nổi. Cứ ngày nắng thì mùi thối nồng nặc bay vào nhà, lâu dần thành quen. Nguồn nước từ Đầm Sen tôi không dám sử dụng cho ao cá hay ruộng lúa, rau màu vì quá ô nhiễm. Tôi mong chính quyền địa phương và cơ quan chức năng vào cuộc giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm cho người dân”.

Ông Nguyễn Văn Bái - Tổ trưởng Tổ dân phố Cống Đá đưa chúng tôi để tận mắt chứng kiến đầm nước một màu đen như mực, mùi hôi thối xen lẫn bọt trắng xoá một vùng. Ông Bái bức xúc nói: “Sau khi phát hiện từ năm 2021, tôi cũng đã ý kiến lên cấp chính quyền tại một số kỳ họp Hội đồng Nhân dân, nhưng không giải quyết được do chưa xác định được nguồn gây ô nhiễm từ đâu ra”.

Nguồn nước của hồ Đầm Sen có nhiệm vụ tưới tiêu cho hơn 12 ha cây trồng của người dân, trong đó có 1,8 ha rau an toàn. Việc nguồn nước cấp tưới tiêu bị ô nhiễm cũng làm cho diện tích trồng rau bị giảm diện tích do một số diện tích rau không thể sử dụng được nguồn nước ô nhiễm này phục vụ cho tưới tiêu. Ngay đối với ruộng lúa, một số bà con Tổ dân phố Cống Đá thấy nước ô nhiễm nên cũng bỏ ruộng không dám canh tác.

Trước việc nguồn nước từ đầm Sen bị ô nhiễm, bà con tại đây đã tự đào giếng khoan để sử dụng cho tưới tiêu ruộng lúa và rau màu nhưng cũng không đáng kể vì lượng nước bị hạn chế. Đặc biệt, gần đây, với cấp chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực 1 tỉnh Lào Cai đã vào cuộc để tìm ra nguyên nhân để xử lý dứt điểm tình trạng gây ô nhiễm nguồn nước.

Ông Bái cho biết, đa số ruộng lúa ở đây chủ yếu dùng nguồn nước ô nhiễm khi thu hoạch chủ yếu để cho trại chăn nuôi lợn, gà chứ người dân không dám ăn loại lúa này vì sợ ảnh hưởng đến sức khoẻ mà phải đi mua gạo ở nơi khác để sử dụng.

Cơ quan chức năng vào cuộc tìm nguyên nhân

Trao đổi với Phóng viên Tạp chí Kinh tế Môi trường, Chủ tịch UBND phường Âu Lâu Phạm Tiến Dũng cho biết: “Sự việc này xảy ra từ trước khi có chính quyền hai cấp và sáp nhập tỉnh, phường đã vào cuộc kiểm tra, xác minh làm rõ nguồn nước gây nhiễm. Cùng với đó là yêu cầu các doanh nghiệp tại Cụm Công nghiệp Âu Lâu tạm dừng hoạt động để xử lý ô nhiễm môi trường. Đồng thời, dùng nước sông Hồng bơm lên để thau rửa nguồn nước ô nhiễm”.

Mới đây, Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực 1 tỉnh Lào Cai đã có văn bản kiến nghị Chủ tịch UBND phường Âu Lâu về việc bảo vệ lợi ích công đối với nguồn nước tại hồ Đầm Sen và nước trong kênh thuỷ lợi thuộc Tổ dân phố Cống Đá bị ô nhiễm ảnh hưởng tới đời sống và việc canh tác nông nghiệp của người dân.

Văn bản nêu rõ, người dân Tổ dân phố Cống Đá phản ánh hai năm trở lại đây nguồn nước hồ Đầm Sen, nơi cung cấp nước tưới tiêu cho 12,05 ha đất trồng lúa và hoa màu bị ô nhiễm, nước có màu đen, bốc mùi hôi thối, trên bề mặt nước xuất hiện nhiều chất thải, có váng nổi bọt bất thường. Tình trạng này kéo dài khiến nhiều gia đình bất an, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường chung cộng đồng và đời sống của người dân tại khu vực xung quanh hồ nước.

Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực 1 tỉnh Lào Cai xác định sự việc này thuộc nhóm lợi ích công của Nhà nước có dấu hiệu bị xâm phạm theo quy định về môi trường.

Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực 1 tỉnh Lào Cai kiến nghị Chủ tịch UBND phường Âu Lâu khẩn trương tổ chức kiểm tra, toàn diện tình trạng ô nhiễm môi trường tại hồ Đầm Sen và hệ thống kênh thủy lợi thuộc tổ dân phố Cống Đá, phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai.

Cùng với đó là đánh giá chính xác mức độ ô nhiễm, đồng thời xác định rõ nguyên nhân phát sinh ô nhiễm làm cơ sở cho việc xử lý. Kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn và xử lý cấp bách, bao gồm việc kiểm soát, dừng ngay các nguồn xả thải chưa được xử lý vào hồ; tổ chức thu gom rác thải, váng nổi, chất ô nhiễm; triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện chất lượng nước, hạn chế ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân.

Ngoài ra, cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; trường hợp phát hiện tổ chức, cá nhân có hành vi xả thải gây ô nhiễm thì phải xử lý theo đúng quy định, buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại (nếu có), bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung.

Xây dựng và triển khai phương án khắc phục, cải tạo lâu dài đối với hồ Đầm Sen và hệ thống kênh thủy lợi cấp nước tưới tiêu, đồng thời rà soát, hoàn thiện công tác quản lý nguồn nước, bảo đảm duy trì chất lượng nước ổn định, phục vụ an toàn cho sản xuất nông nghiệp và môi trường sinh hoạt chung của người dân trong khu vực.

Đẩy mạnh công tác quản lý, giám sát và tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân; thiết lập cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh; đồng thời thực hiện chế độ báo cáo kết quả kiểm tra, xử lý và khắc phục về Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lào Cai theo quy định để theo dõi, giám sát việc thực hiện.

Đức Mậu - Minh Phúc