Lãi suất leo thang, chứng khoán phân hóa rõ nét
Lãi suất tăng không kéo thị trường đi xuống ngay, nhưng đang khiến dòng tiền trên sàn bị sàng lọc mạnh hơn.
Sau bốn tháng lãi suất huy động tăng liên tục, thị trường chứng khoán Việt Nam không còn vận động theo trạng thái “tăng – giảm đồng loạt”. Thay vào đó, dữ liệu giao dịch cho thấy, một sự thay đổi rõ ràng trong cấu trúc dòng tiền và mức độ phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu.
Từ cuối năm 2025 đến nay, mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại đã tăng 50–100 điểm cơ bản, đặc biệt ở các kỳ hạn 6–12 tháng. Diễn biến này nhanh chóng phản ánh lên thị trường chứng khoán.
Trong giai đoạn 20/1–28/1, VN-Index ghi nhận chuỗi 7 phiên giảm liên tiếp. Quan trọng hơn, thanh khoản thị trường giảm rõ rệt. Cụ thể, giá trị giao dịch bình quân chỉ còn khoảng 20.000–22.000 tỷ đồng/phiên; So với mức trung bình hơn 30.000 tỷ đồng/phiên của quý IV/2025.
Sự sụt giảm thanh khoản cho thấy, dòng tiền ngắn hạn đã thận trọng hơn, khi kênh tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn về mặt tương đối.
Theo nhóm phân tích DNSE, lãi suất tăng không tạo áp lực đồng đều lên tất cả doanh nghiệp niêm yết.
TS. Hồ Sỹ Hoà, Giám đốc Nghiên cứu & Tư vấn đầu tư DNSE, cho biết, “Những doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh, dòng tiền ổn định sẽ chịu ảnh hưởng ít hơn so với các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy cao. Lãi suất tăng làm rõ sự khác biệt này.”
Thực tế giao dịch cho thấy, trong các nhịp điều chỉnh gần đây, nhóm doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay thấp, dòng tiền kinh doanh dương liên tục, có biên độ giảm giá hẹp hơn.
Trong khi các cổ phiếu thuộc nhóm vay nợ cao, đặc biệt là bất động sản và xây dựng, chịu áp lực điều chỉnh mạnh hơn.
Điều này phản ánh, chi phí vốn đang trở thành yếu tố định giá quan trọng trở lại, thay vì kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.
Ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng phòng Khách hàng cao cấp CTCP Chứng khoán DNSE, nhận định: “Trong các giai đoạn lãi suất đi lên, thanh khoản thị trường thường hạ nhiệt và dòng tiền đầu cơ ngắn hạn chậm lại. Nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang chiến lược chọn lọc cổ phiếu thay vì đầu tư dàn trải.”
Thay vì lan tỏa trên diện rộng, dòng tiền tập trung hơn vào những doanh nghiệp: Có bảng cân đối tài chính an toàn; Ít phụ thuộc vốn vay; Và có triển vọng lợi nhuận rõ ràng trong năm 2026.
Đây cũng là lý do vì sao dù chỉ số chung rung lắc, một số cổ phiếu vẫn duy trì được trạng thái tích lũy hoặc phục hồi sớm.
Tổng hợp các dữ kiện cho thấy, lãi suất tăng không tạo ra cú sốc tức thời đối với thị trường chứng khoán. Thay vào đó, nó đang tái định hình cách dòng tiền vận động.
Nếu giai đoạn lãi suất thấp trước đây khuyến khích đầu tư theo kỳ vọng và đòn bẩy, thì mặt bằng lãi suất mới đang buộc thị trường quay lại với các yếu tố nền tảng, như chi phí vốn, dòng tiền và khả năng tạo lợi nhuận thực.
Trong bối cảnh đó, năm 2026 được nhìn nhận không phải là năm của “sóng lớn toàn thị trường”, mà là giai đoạn phân hóa sâu, nơi lợi thế nghiêng về những doanh nghiệp có sức khỏe tài chính thực sự.
